fl. 1. Bukib qavatlamoq, bukib qavatlab qoʻymoq, qaytarmoq.
Gilamni qayirib qoʻymoq. Dasturxonning chetini qayirib bosmoq.
Etigi loy boʻlganidan, Yoʻlchi tanchaga oʻtirmay, namatning uchini qayirib, pastroqqa choʻkkaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Yenglari shimarilgan Komiljon, etagining peshini qayirib olgan Davronov eng oldinda borardi. — I. Rahim, Ixlos
2. Egmoq, bukmoq, egib, bukib qiyshaytirmoq.
Mixni qayirmoq. Daraxtning shoxini qayirmoq.
Yer ketmonning betini qayiradigan darajada tosh-metin boʻlib muzladi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Gʻulomjon koʻrdi-yu, sharpa vahimini ham unutib, shoxlarni ikki yonga qayirdi-da, orasidan suqildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
3. Egib, bukib yoki burib, biror tomonga qaytarmoq yoki sindirmoq.
Qoʻllarini qayirmoq.
Joʻxorini amakimning oʻgʻli uchdan birga qayirib, uqalab keltirib berdi. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
4. Burmoq, burib biror tomonga yoʻllamoq, boshlamoq, yangi izga solmoq.
[Ochil aka:] — Bu hazil gapmi? —dedi-da, brigadasi tomon otining boshini qayirdi. — A. Hayitmetov, Poʻlat barmoqlar
Oqboʻraning yarmini emas, toʻrtdan birini qayirib kelganimizdayam, qishlogʻimiz — koʻl, oʻzimiz — oʻrdak boʻlardik-ku! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
5. koʻchma Yomon yoʻldan qaytarmoq; oʻz yoʻliga solmoq.
Hoy, kalla Er deganni xotin qayirib olishi kerak. Hozir qayirib olma-sang, keyin holingga maymunlar yigʻlaydi. — A. Qahhor, Tobutdan tovush
Baʼzi bir amal egalarining ogʻzini moylar, agar rayondan chiqqan birortasini shunday siylay olsa, Qayirdim, bu endi oʻzimizning odam, deb koʻp taltayar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
6. Qaytarib olmoq, olib, ushlab, chegirib qolmoq.
Qarzimni qayirib qoldi.
Bular [kosibbachchalar] choyga, nonga, oʻtinga, tuz-qalampirga ortiqcha pul toʻlab ketar edilar. Albatta, men ularni oʻz choʻntagimga qayirib qolar edim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
- Shoxini qayirmoq (yoki sindirmoq) Biror yomon niyatdan voz kechishga majbur qilmoq; taʼzirini, adabini bermoq. [Muattar:] Bir yalangoyoq Poʻlatning shoxini qayirolmagan yigit osmondagi yulduzga qoʻl choʻzsa, qiziq boʻlar ekan. — N. Safarov, Sharq tongi
- Qayirib tashlamoq 1. Jerkib, siltab tashlamoq, qattiq oʻshqirib, gapini boʻlmoq. — Bechora bolalarni issiq inlaridan quvib chiqarganlaring ham yetar, taxtada nima gunoh! Yoqma! —dedi Gʻulomjon. Lekin qozi uni qayirib tashladi: — Ogʻzingni yum, betavfiq! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
- Qanotini qayirmoq