Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qattiqlik» boʻyicha 58 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

24 ta
qattiqlik
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Qattiq ekanlik.

Toshning qattiqligi. Ishning qattiqligi. Irodaning qattiqligi. Intizomning qattiqligi. Ogʻriqning qattiqligi.

Ertaga qiyomat desa, ishonish mumkin edi-yu, lekin oʻlguday qattiqligi, xasisligi bilan dong chiqargan Bolta koʻpasning oʻgʻlidan bunday saxiylik kelishiga ishonish mumkin emasdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Iroda, matonat, qatʼiyat.

Qiyinchiliklarni yengish uchun qattiqlik va chidam zarur.

3. Qiyinchilik ogʻirlik; qattiqchilik.

— Men oʻzimni kambagʻal deyolmayman, — dedi boy, — lekin zamonaning qattiqligi meni ham kambagʻallarga yaqinlashtirgan. — S. Ayniy, Qullar

4. Qattiqqoʻllik, talabchanlik.

Qattiqlik bilan qoʻl ostida saqlamoq.

5. Metallurgiyada: biror jism (masalan, metallning) qattiq jismning botishiga koʻrsatadigan qarshiligi; jismning mexanik xossalaridan biri.

Toʻliq maqola →
qattiq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Odatdagi sharoitda oʻz shakli va hajmini saqlaydigan.

Qattiq jism. Qattiq modda. Qattiq va suyuq yoqilgʻilar.

2. Umuman, shakl oʻzgarishlariga, tashqi taʼsirga yaxshi qarshilik koʻrsatadigan; sindirish, ushatish, kesish qiyin boʻlgan.

Qat-tiq yogʻoch.

Bu yoqning toshi u yerniki singari qattiq, yaxlit emas, juda boʻsh, gʻoʻrasha edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Shu tosh qurutni talashasizlar. Mana, koʻrdinglarmi, qattiq — tishlaringni ushatadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Eng nozik nihollar ham toshday qattiq yerni, qoyalardagi yoriqlarni yorib, oʻsib chiqadi. — Gazetadan

3. Badanga, qoʻlga botadigan; salga ezilmaydigan, bosilmaydigan.

Qattiq oʻrin. Qattiq xamir.

U [Toʻlagan aka] tikanday qattiq soqolini Sidiqjonning yuziga ishqab pichirladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Mahkam, mustahkam, pishiq.

Belbogʻni qattiq bogʻlamoq.

Xoliqov oʻrnidan turib, unga peshvoz chiqdi va qattiq qoʻl qisib koʻrishib, kresloga taklif qildi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Endi gap shu: oyoqni qattiq tirang nasiyani tezroq undiring. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Belgi darajasi yuqori (ortiq) boʻlgan; kuchli, zoʻr, juda.

Qattiq tovush. Qattiq ogʻriq. Qattiq iztirob. Qattiq shamol. Qattiq sovuq. Qattiq zarba. Qattiq hurmatlamoq. Qattiq azob chekmoq. Qattiq charchamoq.

Gulnor Yoʻlchini qattiq sevadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Neʼmat Xaydarovich, xotinim qattiq kasal — N. Qobil, Bemorlar

Kasalning qattiq iltimosi va talabiga koʻra, kabinetdagi telefonni karavot yoniga oʻrnatdilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Oʻzbek oyim oʻgʻlining bunchalik qatʼiy ketishini kutmagan edi va bu yoʻsin qattiq muomalani-da Otabekdan birinchi martaba koʻrar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu ovozni kim eshitardi, qattiqroq chaqirsang-chi! — B. Rahmonov, Bahor arafasi

Kechki payt yogʻa boshlagan yomgʻir yarim kechaga borganda chaqmoq, momaqaldiroq aralash qattiq quydi. — S. Zunnunova, Gulxan

6. Qiyinchilik, mashaqqat bilan boʻladigan, kuch, mehnat, mashaqqat talab etadigan; ogʻir, qiyin, mashaqqatli.

Qattiq mehnat.

Bu uydagi xotinlar Unsinni qattiq yumushlarga sola boshladilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qattiq kundan bizlarni xalos etgan otamdir, Men shu musofir otamdan xabar olaman. — Zulfizor bilan Avazxon

7. Sarf-xarajat, umuman, chiqimga tobi yoʻq, unga chidamaydigan.

Undan biron narsa soʻrash kerak emas, oʻlgunday qattiq odam.

  • Beti (yoki yuzi) qattiq
  • Qattiq botmoq (yoki tegmoq) Xafa qilarli, ranjitadigan darajada taʼsir qilmoq. Bu gap Toʻxta xolaga qattiq botdi. Kampir Bozorovning yuziga gʻazabli koʻzlarini tikdi. — I. Rahim, Chin muhabbatDaminjonning Ma-shinamning aqli bulturdan beri siznikiga qaraganda koʻproq kirganga oʻxshaydi, degani Shermat akaga juda qattiq teggan edi. — A. Hayitmatov, Shonli avlod
  • Qattiq gap Mening shunchalar qattiq gaplarimga qanday chidading? — K. Yashin, Hamza
  • Qattiq olmoq Qattiq botadigan darajada qabul qilmoq. — Qanaqa xato ekan? — koʻngliga qattiq olgandek sekretarga qaradi rais. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Qattiq turmoq Gap-soʻzidan, azm-qaroridan qaytmagan holda oʻzini tutmoq. Men oʻninchi sinfni tamomlagunimcha erga tegmayman, deb qattiq turib oldim. — B. Rahmonov, Bahor arafasi
  • Qattiq tutmoq 1. Qattiq rioya qilmoq, amal qilmoq. Urf-odatlarni qattiq tutmoq;Shariat xotinni qattiq tutish kerak deydi-yu, ammo xotinni qancha qattiq tutsangiz, shuncha gʻaflatda qolasiz. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin
Toʻliq maqola →
qattiqqoʻl
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Tartib-intizomni yaxshi ushlaydigan; qattiq, talabchan.

Qattiqqoʻl rahbar.

[Komiljonning] Ilmi va bilimi bor, qattiqqoʻl. — I. Rahim, Hayot buloqlari

2. Shafqatsiz, berahm.

Hoji unga nisbatan juda qattiqqoʻl, koʻp soʻkadi. — A. Qahhor, Sarob

Toʻliq maqola →
Qattiq disk

Diskovodda doim mustahkamlangan qattiq magnit disk yoki disklar majmui. U yozish va oʻqish kallaklari bilan birga changdan tozalangan atmosfera bosimi ostida oddiy havo bilan toʻldirilgan germetik yopiq korpusga solingan boʻladi. Diskning aylanishida uning ustida kallaklarning disk ustidan taxminan bir necha mikron balandlikda osilib turishini taʼminlovchi “havo yostigʻi” paydo boʻladi. IBM muhandislari oʻzlarining birinchi qattiq magnit diskda jamlovchilarini Vinchester deb atashgan. Bunga sabab qattiq diskning 30 Mbitli ikkita plastinadan (30-30) iborat boʻlganligidir. Bu loyiha rahbari Ken Xotonga (Ken Haughton) Vinchester miltigʻini (0,30 kalibrli ikki stvol) eslatgan.inglizchahard diskruschaжесткий диск

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 24 →

Taʼriflar ichida

33 ta

Hammasini koʻrish · 33 →

Ertaklar

1 ta
Tuhmatga uchragan kelin
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tuhmatga uchragan bir kelinchakning sarguzashtlari, uning adolati va donoligi tufayli qanday qilib podshoh darajasiga koʻtarilgani hikoya qilinadi. U