Қидирув

олм. 1. сўр. олм. с. т. Қандай?, қанақа?

Бола қалай экан? Оёқ-қўли чаққонми? — П. Турсун, Ўқитувчи

Бу ерда ҳайрон бўлиб тургандан кўра гузарга борсанг, қалай бўларкин? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Сўроқ гап олдидан кириш сўз вазифасида ишлатилади.

Қалай, нонвойликдан бир нима ортадими? — Ойбек, Танланган асарлар

Қалай, мулла, бизнинг ёқлар сизга маъқул бўлдими? — П. Турсун Ўқитувчи

фл. 1. Устма-уст, ёнма-ён ёки тартибсиз равишда тиқиштириб, тўлдириб тахламоқ, термоқ.

Газламаларни араваларга тоғ-тоғ қалаб, олиб кетадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ёқиш, ёндириш учун ўчоқ ва шу кабиларга жойламоқ, тиқиб ташламоқ.

Ўчоққа ўтин қаламоқ.

[Бектемир] Ўтинни майдалаб, роса диққат билан чайла ўртасига қалади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Нонвой чол пешонасини бойлаб, тандирга ўт қалаяпти. — С. Аҳмад, Уфқ

от 1. тар. Душман ҳужумига қарши мустаҳкам девор ва хандақ билан ўралган, мудофаа воситалари, истеҳкомлар билан таъминланган шаҳар.

Андижон қалъаси мустаҳкам. Бобур мирзо у ерда бўлса, қалъа янада мустаҳкам бўлур. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Катта бой, ер эгаларининг сарой қўрғони; қаср, арк.

Туроббийнинг қалъасида тўққиз от чоптирим ердан кўринадиган битта терак бўларди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

3. шв. Шаҳар.

Канизларнинг кўпи турли қалъалардан олиб келинган ёш гўзаллар эди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Мингта қалъадан далам яхши, Охун. Бизнинг қизларимиз ҳам жуда шўх бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзим қишлоқиман, қалъадан нарида тураман — С. Сиёев, Ёруғлик

олово, оловянный

сфт. Таркибида қалай бўлган.

Қалайли баббит.

фл. 1. айн. Кавшарламоқ.

Самоварнинг тешигини қалайламоқ.

2. Қалай югуртирмоқ, қалай билан қоплаб оқартирмоқ.

Идишларни қалайламоқ.