ot 1. Oʻrtasiga ingichka, uzun grafit joylangan choʻp shaklidagi, xat yozish, rasm solish, chizma chizish uchun ishlatiladigan yozuv, chizuv asbobi.
Qora qalam. Rangli qalamlar.
Chernetsov koʻk va qizil qalamlar bilan bezab tashlangan xaritaga qaradi. — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Perosi oʻzidan chiqarilgan ruchka.
Savagich qalam.
Keyin bir parcha qogʻoz olib, qamish qalamni qitirlatib yoza boshladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Bu ikkisi qogʻozga mixlangandek gap-soʻzsiz qalamni qirr-qirr qogʻoz ustida yuritib turar edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
3. Umuman, yozish, ijod qilish quroli.
U qoʻlimga tutqazib qalam, Koʻzlarimdan oldi uyquni. — E. Vohidov.
Usmon Nosir oʻtgan yoʻllarida chaman ungan, qalami Pushkin, Lermontovlarni oʻzbek tilida gapirtirgan. — Gazetadan
4. koʻchma Yozma asar ijod etish; yozma ijod, ijod.
Yaxshi yigit, sizning qalam kuchingiz juda ham zoʻr ekan-ku. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz
Uning qalamiga mansub sheʼriy asarlar taʼsirchanligi bilan kishini oʻziga maftun etadi. — Gazetadan
5. Qoshni qora qilish uchun surtiladigan qora modda va uni qoshga surtish uchun ishlatiladigan choʻpsimon asbob.
Seni haramda yaxshilab yasantiraman, qoshlaringga qalam, koʻzlaringga surma tortaman. — Mirmuhsin, Choʻri
6. maxs. Tosh, taxta kabi qattiq jismlarni oʻyish, kesish va gul solish uchun ishlatiladigan metall asbob.
Haykaltarosh qalami.
7. shv. Tilim, tilik.
Bir qalam goʻsht.
- Moʻy qalam yoki qalami moʻy
- Tosh qalam
- Poʻlat qalam
- Qalam uchi (yoki haqi) Yozilgan narsa uchun beriladigan haq; gonorar. Duo qilib, qalam uchisiga boʻzni uzatdim — olmaydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonBir oy oʻtgach, gazetada bosilgan ilk hikoyasiga qalam haqi keldi. — Yoshlik
- Qalam yurgizmoq (yoki tebratmoq, surmoq) 1. Yozmoq, xat mashq qilmoq. Ularning zehni oʻtkirroqlari hozir bemalol xat taniydigan, qalam yurgizadigan boʻlib qolishdi. — H. Gʻulom, MashʼatU sheʼrning turli navlarida qalam yuritadi. — Oybek, NavoiyMaʼruf Nazarov., qoʻshiqchilik sohasida ham dadil qalam tebratyapti. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari
- Qalami oʻtkir Ijod, yozish qobiliyati darajasi yuqori. Fazliddin esa, qalami oʻtkir jurnalist edi. — D. Nuriy, Osmon ustuniAhmadning boʻlimga koʻp foydasi tegishi mumkin, qobiliyatli bola, qalami oʻtkir. — F. Musajonov, Himmat
- Qalamga olmoq Biror asar, maqola va shu kabilarni yozishga kirishmoq; yozmoq. Bu kun men shu Oʻtgan kunlarni qalamga olganimda ham, oʻsha oʻzimni zeriktirgan faslni tashlab ketishga majburman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarvafodorlikni ulugʻlab, bevafolikni ranj bilan qalamga oldik. — Gazetadan
- Qudrat qalami Xudo tomonidan bitilgan, belgilangan. Har banda qudrat qalami bilan yozilganni koʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Qalam qosh 1. Uncha egilmagan qop-qora chiroyli qosh. Toʻgʻri, qalam qoshga oʻsma qoʻyilsa buzarmish. — S. Anorboyev, OqsoyKoʻp yigit ayrildi qalam qoshidan. — Gʻayratiy
- Qoshi qalam Birdan qoshi qalamim Paydo boʻldi nihoyat. — Yo, Mirzo