Проект Hayot Foundation
О проекте
Ру
Ру

Поиск

По запросу «qading» — результатов: 53: Толковый

Фильтр
Тип словаря
Толковый Переводной Терминологический Фразеологический

Словарные статьи

51
qad

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

  • Qad koʻtarmoq 1. Boʻy choʻzmoq, oʻsmoq. Rayhonlar qad koʻtarib, hid sochdi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariMurotalining hovlisida qad koʻtargan oʻrik butun qishloqda mavjud boʻlgan daraxtlarning eng kattasi va chiroylisi edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliKlub devorlari kun emas, soat sayin qad koʻtara bordi. — MushtumUch hafta ichida gʻishtin sardoba yerdan ikki-uch gaz qad koʻtarib, uzoq-uzoqlardan koʻzga tashlanadigan boʻlib qoldi. — Mirmuhsin, MeʼmorHar yer-har yerda kabob, somsa, palov pishiradigan oshxonalar tezda qad koʻtarib, ishga tushdi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qad rostlamoq Binokor qadami yetgan joy tez obod boʻladi, ulkan zavod-fabrikalar qad rostlaydi. — Gazetadan
  • Qaddi raso 1. Qaddi raso yigit;Qaddi raso teraklar.
  • Qaddini koʻtarmoq Supada yonboshlab yotgan yigit qaddini koʻtarib, atrofga qaradi.— Qaddini koʻtarguncha, zavodchi boylardan soliq olinmasin, — dedi Yolmonboy. — J. Sharipov, Xorazm
  • Qaddini rostlamoq 1. Qaddini tik, meʼyoriy holatga olmoq. Qurbon ota engashib, samovarning ostiga sim tiqayotgan edi, qaddini rostlab, Sidiqjonga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlaripullarni koʻrpachaga uzala tushib, huzur qilib xayolan sanab yotgan Poshsha xola Laʼliga koʻzi tushdi-da, qaddini rostladi. — D. Nuriy, Osmon ustuniGarchi qaddini rostlab olgan boʻlsa ham, hali yosh, yomgʻirda qolgan gʻoʻzalar Muhiddinning koʻz oʻngidan oʻtardi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldiShahar bozorida otasi bergan pulni sarmoya qilib, doʻkon ochgan Toji savdo-sotiqni avj oldirib, qaddini rostlay boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Полная статья →
qadr

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

  • Qadr qilmoq, qadriga yetmoq yoki qadrini bilmoq 1. Obroʻ-eʼtiboriga, qadr-qimmatiga yarasha izzat-hurmat qilmoq, qadrlamoq. Bola qadriga yetmagan ona qadriga yetmaydi. — S. Abduqahhor, KoʻzlarSalomatlikning qadriga yetmoq, Gul qadrini bulbul bilar. — MaqolQullikni sezmagan hurlik qadriga yeta olurmi?! — Hamza
  • Qadri oʻtmoq Ahamiyati, oʻrni sezilmoq, oʻrni bilinmoq, yoʻqligi sezilmoq. Doʻstimning qadri oʻtdi, u boʻlsa, bunchalik qiynalmas edim.Isroil Ahmedovning qadri, ayniqsa, hozir oʻtyapti. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →
qadam

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Bir qadam 2. Juda qisqa oraliq, oraliq masofa haqida. Bir qadam narida turibdi;Oʻzingiz koʻrdingiz, bugun guzardan bir qadam ham jilganim yoʻq, guvoh boʻlarsiz deyman-da. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Qadam bosmoq 1. Qadamlab yurmoq. Turgʻunoy tizzasini ushlab, zoʻrgʻa qadam bosardi. — A. Qahhor, MastonYoʻq, amaki, uyga endi bir umr qadam bosmayman. — S. Ahmad, UfqBugun sakkiz kun boʻldi, qadam bosmaysiz-a? — S. Siyoyev, Yorugʻlikoʻsha bosgan nojoʻya qadami boshiga balo boʻladigan boʻldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam olish Ish-faoliyatda, hayotda oʻzini tutish, bundagi oʻziga xos xatti-harakat, holat. Ikkalasining kayflari balandmi yo Opa keltirgan xushxabar esankiratib qoʻyganmi, ishqilib, qadam olishlari boshqacha. — O. Yoqubov, LarzaAbdusamad qorining soʻnggi kunlardagi qadam olishi Oʻrmonjonning har ikkala taxmini ham toʻgʻri ekanini aniq koʻrsatib turar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qadam otmoq (yoki tashlamoq) 1. Qadam bosib yurmoq, odim otmoq. Ikkala ot bir qiyosda baravar qadam tashlab borar edi. — A. Qahhor, Asror bobo
  • Qadam ranjida qilmoq Ustoz yozuvchi xotirasini eʼzozlash uchun qalam sohiblari, olimlar muzeyga qadam ranjida qildilar. — Gazetadan
  • Qadam tashlamoq Maqsadsiz tashlangan qadam — oʻksiz miltiq bilan ovga chiqishdek gap. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻiOʻtgan yil bilan ham xayrlashdik. Yangi yilning boʻsagʻasiga qadam tashladik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Qadam qoʻymoq 2. Jurʼat qilmoq; kirishmoq, boshlamoq. U uyning zinasiga endi qadam qoʻyganda, poxol ostidan chiqqan kampir: — Hoy, bolam, nemis bor! — deb qichqirdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzDoʻst bilan obod uying, Gar boʻlsa u vayrona ham. Doʻst qadam qoʻymas esa, vayronadur koshona ham. — E. VohidovBu ishga qadam qoʻymasdan ilgari, bir karra sizning oldingizdan oʻtish, raʼyingizni bilishga toʻgʻri keldi. — Oybek, Tanlangan asarlarOʻn ikkiga qadam qoʻymoq.O, uchga qadam qoʻyib qoldi-ku. Tili biram shirin boʻlib chiqqanki, sira qoʻya berasiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Har qadamda 1. Har bir qadamga teng masofada. Har qadamda belgi qoʻyib borardi;Masjidi jomiy boʻylab har qadamda gadoy, qalandarlar, tilanchi bolalar, kampirlar — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qadamini uzmoq Bormaydigan, kelmaydigan boʻlmoq. Nega biznikidan qadam uzib ketdingiz, yo koʻngil qolarlik ish oʻtdimi bizdan? — K. Yashin, Hamza
Полная статья →
qadar

koʻm. 1. (b. k. bilan) Taqqoslash, oʻxshatish, daraja munosabatlarini, maʼnolarini bildiradi; kabi, oʻxshash, -dek.

Kosani olib, katta qoshiq bilan shoshib-pishib ichdi. Kosada osh uch ellik qadar ozaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dunyo qadar mardlik siqqan keng quchogʻingga, Yashiringan million xalqning gʻazabli sasi. — H. Poʻlat.

Biz oʻzimizni ichkariga olgach, darvozabon oʻzining hazmi koʻtargan qadar bizga toʻngʻillaydir-da, darvozani berklash harakatiga tushadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. j. k. (bilan) Chegara munosabatini, maʼnosini bildiradi; dovur, -gacha.

Uydan vokzalga qadar. Yetti yashardan yetmish yasharga qadar.

Darvoza ostini to hamsoyalar eshigiga qadar supurib kirib oʻltirib, onalari bilan choy ichmoqqa mashgʻul boʻlar erdi. — Hamza, Tanlangan asarlar

Shu yilning oxiriga qadar korxonada beshta dastgoh tayyorlanada. — Gazetadan

  • Bir qadar Maʼlum darajada, bir oz, birmuncha, sal. Bu ishlar bir qadar bitgandan keyin, Sidiqjon onasini olib kelgani Bahrobodga bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariIkki ogʻayni bir qadar sarosimaga tushib, oʻrinlaridan turishdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Mumkin qadar Imkoni boricha, iloji boricha. Qambar mahallaning nomini aytib, u yerdagi tor koʻcha, boshi berk koʻchalarni, eshiklarni mumkin qadar sinchiklab tushuntirdi. — Oybek, Tanlangan asarlarBoʻlib oʻtgan voqeaga mumkin qadar beozor baho berib, qizni unutib, tinchishni istar edi. — Sharq yulduzi
  • U qadar 1. Unga teng keladigan, unchalik. Masalani u qadar yecholmasam kerak;Uning nimasi meni oʻziga tortar ekan? U qadar goʻzalligi ham, boshqa odamlardan ortiqligi ham yoʻq-ku! — P. Tursun, Oʻqituvchi
Полная статья →

Показать все · 51 →

В определениях

2