Поиск

ot 1. Boʻy-bast, gavda bichimi; qomat, sumbat.

Qaddi kelishgan odam. Qaddi bukilgan chol.

Gʻulomjon chiroyli qaddini bukib, onasi ustiga engashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Soqolining oqligiga qaramasdan, uning qaddida keksalik alomati sezilmas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Olimov qaddi barvasta, semizgina kishi edi. — H. Nazir, Soʻnggi chaqmoqlar

2. Tananing oyoqlardan yuqori qismi, gavda.

Kostyum hali boʻyiga nisbatan ingichka boʻlgan qaddiga kenglik qildi, koʻkragi bir oz xalta boʻlib, yoqasi koʻchib turibdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Bek qaddini yostiq ustidan koʻtarib, Komilga jilmayib qaradi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Kishi va narsalarning boʻyi, balandligi.

Oʻn kunlik mehnat orqasida har tomoni besh gazli va qaddi uch yarim gazli bir hujra hosil boʻladi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Endi u ozdi, soqollari oʻsdi, yuzi qoraydi qaddi choʻzildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Xirmonlar qaddini koʻkdan oshiring — Gʻ, Gʻulom

ot etn. Kishi vafotidan keyin uning keyingi marosimlaridan birini, masalan, yigirmasi yoki qirqini biror yaqin qarindoshinikida oʻtkazish odati, taomili.

Qaʼda qilmoq.

ot 1. Jamiyatda, kishilar oʻrtasida tutgan oʻrin, oʻzga(lar) tomonidan boʻlgan hurmat, eʼtibor.

Oʻz qadrini bilmagan birovning kadrini bilmaydi. — Maqol

Daryo suvini bahor toshirar, Odam Kadrini mehnat oshirar. — Maqol

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Oftob oyim qizining qadrini bunchalik arshlargacha koʻtarmoqda boʻlgan yigitga oʻzida yoʻq cheksiz muhabbat, poyonsiz ehtirom sezmoqda. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hayotda tutgan oʻrin; ahamiyat, muhimlik holati.

Zar kadrini zargar bilar. — Maqol

Gazlamaning kadri juda oshib ketdi. Ertalabki narx kechga toʻgʻri kelmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

U tomonlarda mevaning kadri baland deyishadi, rostmi? N. Safarov, Hayot maktabi. Biz hamma narsaning kadrini oʻzi yoʻqolgandan keyin bilamiz. — Oʻ. Hoshimov, Nur borki, soya bor

1. qáddi, boy, qáwmet, sımbat

2. gewde

ot May ichiladigan idish; jom.

Billur qadah. Oltin qadah. Bir qadah vino,

Mudarrisov boʻshagan qadahni dasturxon chetiga qoʻyar ekan, kampir durust-ku, deganday qosh qoqib, Yigitaliga qarab qoʻydi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Aroqdan qilqillatib quyib, oʻrnidan turdi Qadahning birini boshliqqa uzatdi. — N. Aminov, Suvarak

ot 1. Yurish jarayonidagi har bir oyoq tashlash, oyoq bosish; odim.

Ildam qadam. Shaxdam qadam.

Ochil bu gaplarning menga aloqasi yoʻq, deganday qilib, qadamini tezlashtirdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Yonidagi qorabayir buni sezdi shekilli, bir necha odim oʻtib, qadamini sekinlashtirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Shu vaqt boloxona narvonida gurs-gurs qadam tovushi eshitildi. — H. Gʻulom, Mashʼal

— Mardonqul aka, — dedi u boshliqning yurishiga qadamini moslab — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Saodatxon bir-ikki qadam bosib, yana orqasiga qaytdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

2. Har bir qadam oraligʻiga teng masofa, oraliq masofa.

— Assalomu alaykum, — dedim ostonadan bir qadam narida turib. — E. Raimov, Ajab qishloq

Sodiq aminning kapasi ungurdan yuz qadamcha gʻarbda, togʻning soyabon boʻlib osilib tushgan kattakon toshi ostida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. koʻchma Ish-faoliyat, rivojlanish va shu kabilarda olgʻa siljish, ilgarilash.

Oʻrtoq Ahmedov, bu tajriba paxta agrotexnikasida olgʻa qoʻyilgan katta qadam, deydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. koʻchma Biror joy, tomonga qaratilgan, yoʻnalgan yurish; tashrif.

Uning bu yerdan qadami uzildi (kesildi). U biznikiga qadam bosmay qoʻydi.

Agar qadamimni boy sezib qolsa, Gulnorning ahvoli ogʻirlashmaydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Xayriyat, xayriyat, Abdurasul! Sening ham qadaming biz tomonlarga tushar ekan — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sening uchun keldi sovchi qadami — Bahrom va Gulandom

5. koʻchma Ish-faoliyatdagi har bir xatti-harakat; amal.

Odam baʼzan bir marta notoʻgʻri bosib qoʻygan qadami uchun umrbod javob beradi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Axir, kam gapirib, qadamini bilib bossa, ishini bilib qilsa va zimdan qora niyatlar yoʻlidan keta bersa, uni darhol bilish osonmi, axir? — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli