fl. 1. Oʻsib, rivojlanib, tarkibi yaxshilanib, isteʼmol qilish yoki ishlatish uchun yaroqli holga kelmoq, yetilmoq (meva, sabzavot, don, suv kabilar).
Qulupnay pishdi. Pomidor pishgani yoʻq.
Mol oʻtmaydigan balandlikdagi devorlari ham nuragan, bogʻ ichidagi olma va togʻolchalar esa pishib yotibdi. — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar.
Mana bu uzumni oling, juda yaxshi pishibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qora giloslar gʻarq pishib, shoxlari tomga tushib turar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Oqar suvlarning barchasi pishgan, yer ostidagi kam harakatdagi suvlar xomdir. — Gazetadan
2. Rivojlanib yetilmoq.
Pishmagan novda. Pishgan urugʻ.
Egatlardagi tutlarning novdalari pishibdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Qaynatish, qovurish, dimlash va shu kabilar natijasida isteʼmol uchun tayyor boʻlmoq.
Palov pishdi. Tuxum pishdi. Non qizarib pishdi. Bermasning oshi pishmas, pishsa ham, qozondan tushmas. — Maqol
Pishgan oshning umri qisqa. — Maqol
Kechki norin uchun katta qozonda yogʻli qazi pishadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qurbonning bir tomonida pishib qotib ketgan kaboblar ustma-ust taxlab qoʻyilgan. — E. Usmonov, Yolqin
Feruz birla bir xonada oʻtirib gurung etmakka, bir qozonda pishgan taomni yemakka op qilganimi bu? — S. Siyoyev, Yorugʻlik
4. Oʻtda ishlov yeb, zarur texnologik xususiyat kasb etmoq.
Gʻisht yaxshi pishibdi.
5. Toblanmoq, qoraymoq; chiniqmoq.
Oftobda rosa pishdik.
— Oho, agronomcha, — dedi Hamdam qoshini chimirib, — dalada rosa pishibsan-ku. — H. Ahmar, Kim haq?
Yoshlar ishlasin, pishsin, endi bizlar charchab qoldik, desak ham, qari bilganni pari bilmas, deb yuz baloga roʻpara qilishaveradi. — S. Nurov, Narvon
Shukurovning oftobda pishgan qoracha yuzi, sal qisilgan qoʻy koʻzlariga chuqur oʻychanlik choʻkkan edi. — O. Yoqubov, Diyonat
6. s. t. Toʻlishib, yorilish darajasiga kelmoq (yara-chaqa haqida).
Malham qoʻyilsa, chipqon tez pishadi.
7. koʻchma Umri oxiriga yetib, qartayib, oʻlimi yaqinlashmoq.
— Oʻzi pishib qolganday-ku, Nazar aka, — dedim.
— Qoʻying, uch-toʻrt kunligi bormi-yoʻqmi. — M. M. Doʻst, Lolazor
Eshon ayaning birdan-bir niyati — qoʻlda qolgan qoʻr-qutlarni saqlab qolish, pishib, hilvirab turgan eshonni oʻz maskaniga qoʻyib, boyliklarga ega boʻlish. — S. Ahmad, Hukm
8. koʻchma s. t. Hal boʻlmoq, tayyor boʻlmoq.
Ish pishdi — Teshaboyning oʻrniga sizni brigadir qilmoqchi boʻldik. — Uygʻun, Doʻstlar
[Egam xotiniga:] Gapni boʻlma! Hoy, nari bor! Ish pishdi. — Shukrullo, Saylanma
Munavvar, Nazokat fojiasini oʻz fojiasiday yuragiga yaqin oldi. Shungami, postanovka tez pisha qoldi. — S. Anorboyev, Mehr
9. koʻchma Mukammal holga kelmoq.
Fikrlar pishib, yetilib, yurakdan toʻlib chiqmasidan asar yozishga, ayniqsa, uni nashr etishga shoshilish kerak emas. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
Bu hol Oybekning dastlab oʻz xayolida pishib yetilgan epizodlarnigina yoza boshlaganini koʻrsatadi. — OʻTA
10. koʻchma Oy-kuni yaqinlashmoq.
Shuni yaxshi bilingki, ishingiz endi koʻp boʻladi. Pishib turgan xotin koʻp. Uyma-uy yurib, konsultatsiya berasiz. — S. Ahmad, Choʻl shamollari
- Ichi pishmoq Qoʻziboyning ichi pishib ketayotgan edi. U choʻqqiga chiqib, Toshbuloqni topishga ham, boshqa vaqtdagiday, birinchi boʻlish payida edi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
- Ichidan pishgan Aslida Toʻpori judayam unchalik toʻpori emas, ichidan pishgan, oʻlguday quv, quvligi shunchalikki, biror oʻn besh yildan beri Oshnoga dovdirroq boʻlib koʻrinmoqning uddasidan chiqyapti. — M. M. Doʻst, Lolazor
- Kalla pishmoq Uyquga toʻymoq. — Kalla pishdimi, polvon? — dedi Toʻlanboy sabzi taxtadan bosh koʻtarmay. — S. Ahmad, Ufq
- Koʻzi pishmoq Mahkam ustanikida mustaqil ishlamagan boʻlsa hamki, koʻzi pishgan, qoʻli koʻp narsaga oʻrganib qolgan edi. — R. Fayziy, Hazrati insonJang koʻrib, qon toʻkib koʻzi pishib ketgan Anvar., bunday paytda aytiladigan bir ogʻiz soʻz, hatto bir imo taqdirni hal qilib yuborishini ham bilardi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik