sft. 1. Yuqori tomon oʻlchami, qaddi, boʻyi uncha baland boʻlmagan, balandligi, boʻyi nisbatan qisqa; pakana, pastak.
Past devor. Past boʻyli daraxt. Boʻyi past odam.
Bogʻning atrofi eski, past, lekin yamalib, yasalib butunlangan devorlar bilan oʻralgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
Shu zahoti hovlida past boʻyli yigit paydo boʻldi. — Sharq yulduzi
2. Uncha chuqur boʻlmagan, sayoz.
Past daryo.
3. Miqdori, darajasi, narxi uncha katta, baland boʻlmagan, nisbatan kam, oz, quyi.
4. Shiddati, kuchi, darajasi uncha katta boʻlmagan, nisbatan kuchsiz, zaif (issiqlik, bosim kabilar haqida).
Past temperatura.
Strelka sal koʻtarildi-yu, yana holi kelmay, pastga tushdi. Ortiq, benzin qancha qolganini koʻrib, oʻzining ham kapalagi uchib ketdi. — M. Mansurov, Yombi
5. Uncha baland boʻlmagan, boʻsh (ovoz, nota kabilar haqida).
Keyin begunoh koʻzlarini Alimardondan uzmay, yana oʻsha past, oʻychan ohangda gapirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
U oʻzini bir oz tutib oldi-da, past ovozda davom etdi: — Qoʻrqmang, institutdan haydamaymiz. Lekin odam degan bunaqa mahmadona boʻlmaydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
6. Sifati uncha yaxshi boʻlmagan; oddiy, joʻn.
— Koʻp xonali uylar qurish masalasiga kelsak, avvalo, bizda sifat past, — dedi Yodgor oʻylanib. — Qoʻlingizni choʻzsangiz, shiftga tegadi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Lekin agar biron yosh yozuvchi oʻz imkoniyati darajasidan pastroq asar yozsa, uni darrov ogohlantirib qoʻyar edilar. — K. Qahhorova, Chorak asr hamnafas
7. Unchalik yaxshi emas, yurishmagan (“baxt”, omad, tole kabi soʻzlar bilan).
Ha, oʻsha tolei past Jamila. — Hamza, Boy ila xizmatchi
8. Seryogʻin, yomon, sovuq;
Bu yil havo past keldi.
Barg yetilmayapti, bahor past keldi. — A. Muxtor, Kumush tola
9. Kelib chiqishi, nasl-nasabi yuqori tabaqalarga xos boʻlmagan, asilzoda emas.
[Qizning] Yuzida oz-moz chiroyi boʻlgani bilan, oʻzi tagi past. Sizning ostonangizga sira arzimaydi. — Hamza, Tanlangan asarlar
[Imom:] Otasini koʻndiramiz, uning tagi past, jazosi pul-da. — J. Sharipov, Xorazm
10. ayn. Pastkash.
Hammaga ham qiligʻingiz shumi yoki meni shunday past xotin deb oʻyladingizmi? Oydin, — Ikki koʻzi shunda
Past kishida odamiyat nima qilsin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Dengiz tubida dur, ustida choʻp-xas, Oʻzgani past bilur kimki oʻzi past. — Sh. Shomuhamedov, Odam borki
11. Nisbatan quyi oʻrnashgan joy; pastlik, chuqurlik.
Pastga tushmoq.
Alimardon sirgʻanib, sohildan avaylab yurib, pastga tushdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Olmani tutib, orqasiga qaytsa, tut shoxidan shoshib, pastga yoshgina bir qiz tushib kelyapti. — S. Zunnunova, Olov
12. s. t. Yer, pol.
Chelakni pastga qoʻy.
13. Uyning kiraverishidagi eshikka yaqin joy; poygak.
Ibodulla ham akasidan bir qadam pastga tiz choʻka qoldi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Etigi loy boʻlganidan, Yoʻlchi tanchaga oʻtirmay, namatning uchini qayirib, pastroqqa choʻkkaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Narxi past Bunaqa yuvosh xotinlarga qaysi erkak past molni ravo koʻradi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq
- Tuzi past 1. Tuzi kam, keragidan oz tuz solingan. Ovqatning tuzi past;Namuncha gapingning tuzi past.
- Nazari past yoki past nazar Hazrat goho sezib qolardi: koʻplarga past nazar bilan qarashni ham oʻrgangandi Qurbon — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprikArz-u holing eshitmas, Unda ishing hech bitmas. Shunchalik nazari past — Nima bersang olar u. — Mushtum
- Avji past 1. Oʻsishi, rivojlanishi orqada qolgan, uncha yaxshi oʻsmagan, rivojlanmagan. Avji past ekinlar;Bugun doʻstimning avji pastroq koʻrinadi.
- Aqli (yoki zehni, esi) past Aqli kalta, aqli koʻp narsaga yetmaydigan, fikrlash qobiliyati normal emas. — Esi past, — dedi Dehqonboy akaning ensasi qotib. — S. Zunnunova, OlovAqling past, miyang yogʻochdan, qalbing temirdan! — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakatiSen zehni past, beeʼtiqod odam ekansan. — Luqmoni Hakim
- Mashqi past
- Past kelmoq Boʻsh kelmoq, yon bermoq (bahsda, janjalda). Saxiylik, mehmondoʻstlikda andijonliklar Hotamdan oʻtsa oʻtardiki, ammo past kelmas edi. — Shukrullo, Saylanma
- Past tushmoq 1. Jahlidan, hovuridan tushmoq. [Bobotoy ota] Oʻzining bu yerga nima maqsadda kelgani yodiga tushdi shekilli: — Bir sanamas, men ham dor tagidan qochganlar nevarasiman, — dedi bir pogʻona past tushib. — YoshlikMen hali hasratimni, dardimni kelib-kelib sizlarga aytdimmi? Men hali kelib-kelib odamgarchilikni, diyonatni, nomusni tuproq, bilan teng qilgan sizday razil xotinfurush, qoʻshmachilar oldida shunchalik past tushdimmi? — Hamza, Boy ila xizmatchi
- Pastga urmoq Kamsitmoq, yerga urmoq; xoʻrlamoq. Sizni hech kim hozirgiday pastga urmaydi. U yogʻidan ham tashvish tortib yurmay qoʻya qoling. Toʻyni mana shu yerda oʻtkazamiz. — K. Yashin, HamzaBirovning uyiga bostirib kiribki, shunchalik pastkashlik qilishyaptimi, qoʻying, gaplashmang, nima qilasiz oʻzingizni pastga urib, jon oʻgʻlim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qoʻli past 1. Ishi oʻngidan kelmagan, omad kulib boqmagan;