Қидирув

от 1. Хонани қуёш нури, шамол ва ҳоказолардан тўсиш ёки безак учун дераза, эшик ва шу кабиларга тутиладиган газлама, мато.

Эшик пардаси. Духоба парда. Чий парда. Чимилдиқ пардаси. Парда тутмоқ. Пардани очмоқ.

Анвармурод кенг деразаларнинг шоҳи пардаларини кўтарди. — Ойбек, Нур қидириб

Ходимларга хоналарни берухсат тарк этиш, эшик ва деразаларни очиш ман этилди. Деразаларга қалин парда ва қора қоғозлар тутилди. — Ёшлик

Чимилдиқ пардаси туширилиб, иккови ёлғиз қолгач. қиз унинг пинжига сурилади. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

2. кўчма Борлиқни кўздан беркитиб, тўсиб турган нарса, масалан қоронғилик, туман, булут, кўз ёши.

Чимён тоғининг чўққилари парда орасида тургандек, хирагина туман ичра кўзга ташланади. — Мирмуҳсин, Умид.

Ана, кўкка туташган чўққиларни палахса-палахса булутлар қоплаб, бутун олам кулранг пардага ўралгандай бўлди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

— Уяциз! — У кўз ўнгини тўсган ёш пардасидан ҳеч нимани кўролмай, тусмоллаб, стол ёнига борди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. с. т. Экран, кино экрани.

4. анат. Организмда айрим аъзоларни қоплаб, ўраб ёки бир-биридан ажратиб турадиган юпқа тўқима.

Ўпка пардаси. Ўрдакнинг панжасидаги сузиш пардаси. Юрак пардалари. Қулоқ пардаси.

Ёшгина йигит барвақт оламдан ўтди. Ичкилик туфайли унинг ўпка пардаларини зардоб ўраб, сил хасталигига дучор этди. — Газетадан

5. Саҳна асарининг ёхуд филмнинг мустақил воқеликдан иборат тугал бир қисми.

Песанинг учинчи парда олтинчи кўриниши. Шоҳи сўзана песаси тўрт пардадан иборат.

Драманинг биринчи пардаси бошланди. — С. Аҳмад, Сайланма

6. Театрда томоша бошлангунга қадар саҳнага илинган мато.

У саҳна чеккасига суриб қўйилган парда олдига борганда, консерт қизиб кетган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Парда очилгандан то томоша тугагунча зал кулгидан ларзага тушди. — С. Аҳмад, Юлдуз

7. кўчма Бирор ҳолатни яшириш воситаси, тўсиб турувчи ниқоб.

Дин илм-фан юзига парда тортмайди. — Қанотли сўзлар

Нусратбекнинг юзларидаги шунча йиллар ниқоб бўлиб келган зиёлинамо юмшоқлик пардаси йиртилиб, жағ пайлари, ёноқлари қизариб бўртди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

баъзан кимгадир яхши кўриниш илинжида виждоннинг кўзини нафс пардаси билан пана қилади. — Ёшлик

Яна бир нарсани айтиб қўяй: эр-хотин ўртасида парда бўлиши шарт. — Ёшлик

8. айн. Товуш пайчалари.

Мен сени куйламоқ истайман. Аммо шундай куйласамки, йиртилиб кеца овоз пардаларим. — А. Орипов, Йиллар армони

9. Парда (эркаклар исми).

от 1. Парранда танасини қоплаб турадиган юмшоқ ва нафис пат.

Товуқнинг пари,

Яйраб ҳаволарда бир қуш учади Чарчаркан, симларни секин қучади, Юмшоқ парлар билан ёпиб юзини. — Ҳ. Олимжон

2. сфт. Ичида пари бўлган, пар солинган.

Пар ёстиқ. Пар тўшак.

Кенг тахта каравот. Устига чойшаб ёпилиб, катта пар ёстиқ қўйилган. Деразага оқ шоҳи парда тутилган. — С. Нуров, Нарвон

Чўтир хола уни гапга тутмай, пар ёстиқ билан янги атлас кўрпани тахмондан олиб, Умид устига ташлади. — Мирмуҳсин, Умид

3. кўчма айн. Паға 2.

Ёш бургут учмоқда кўкда шиддаткор, Кумуш булутларнинг тўзғитиб парин. — А. Орипов, Йиллар армони

Пар булутлар, марварид қорлар Юксак чўққи узра қўйган бош. — А. Орипов, Йиллар армони

сфт. 1. Парда тутилган, парда билан тўсилган, ажратилган.

[Ҳамдам форма] Ҳовлининг орқасига ўтиб, ёвонга қараб очиладиган оқ пардали бир деразани тирноғининг орқаси билан бир-икки чертди. — С. Айний, Қуллар

Олимжон сартарош уста Ғанининг дока пардали деразасини чертди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

2. Органик пардага эга бўлган, парда билан қопланган.

Ўрдакнинг пардали панжаси.

3. кўчма Мустақил пардалардан, қисмлардан иборат бўлган.

Тўрт пардали саҳна асари. Кунларнинг бирида Хуршид ўзининг Эски одат қурбони номли бир пардали песасини ўқиди. — Ф. Жўраев, Обид Жалилов

4. кўчма Очиқ-ойдин ифодаланмай, шама, қочирим билан айтилган, яширинган, ниқобланган, ниқобли.

Пардали қилиб гапирмоқ.

Бошим шишган. Сенинг бу пардали гапларингдан ҳеч нарса тушунолмаётирман. — С. Айний, Дохунда

[Ҳусайн Бойқаро] Баъзи яқинларидан пардали шикоят қилди. — Ойбек, Навоий

от кам қўлл. Пардаланган, пардали; яширин, сирли.

Қандайдир ўзга мақсадлари борлиги ҳақида жуда туманли, пардавор қилиб минғиллади. — Ойбек, Навоий

фл. 1. кам қўлл. Парда билан тўсмоқ, парда тутмоқ.

Деразани пардаламоқ.

2. кўчма Очиқ-ойдин ифодаламай, шама ёки қочирим билан айтмоқ, ниқобламоқ.

Мен кўкламда Сумбула билан бўлган воқеани, бир оз пардалаб бўлса ҳам, сўзладим. — Ойдин, Икки кўзи шунда

фл. Пардаламоқ феълининг мажҳул нисбати.