Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ozi» boʻyicha 1284 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

818 ta
oz
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

OZ ’kam\ O z soʻzla, koʻp oʻyla (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli a:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, I, 93), oʻsha davrlardayoq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, I, 105; DS, 71); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: a:z > az > âz

son 1. yoki miqdor jihatdan uncha koʻp boʻlmagan; kam

Oz vaqt

Hovuzda suv

Gap koʻp, koʻmir — Maqol

Oz yemak - soz yemak — Maqol

Yaqinda tabiblarga koʻrsatgan edim, qoningiz oz, qimiz iching, dedi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Yetarli emas, kifoya qilmaydigan, qanoatlanarli boʻlmagan; kam

Bir yigitga yetmish hunar — Maqol

Maqtanma, gʻoz, hunaring — Maqol

Koʻp boʻlsa - ketar, oz boʻlsa - yetar — Maqol

Ikkovimiz oʻtkazadigan oltin umrning oltin minutlarini har qancha oltin soat sanasa oz! — Abdulla Qahhor, Ogʻriq tishlar

Elektr quvvati shu qadar oz ediki, nasos motorlarni aylantirishga ham ojizlik qilib qoldi — Said Ahmad, Ufq

3. Baʼzi-baʼzida; goho-goho, kamdan-kam. Bir oz - ozgina, andak. Ko‘pi ketib, ozi qoldi - yarmidan koʻpi ketib, undan ozroq miqdori qoldi (qiyinchilik kunlar, ogʻir ish va shu kabilar haqida). Oz boʻlmasa - naq boʻlmasa; sal boʻlmasa; naq, xuddi. Oz qoldi - sal qoldi. Eng ozi - kam deganda, eng kami, aqalli

Anvar oʻz tengi bolalar bilan oz aloqa qilar, ularga kam aralashar va ortiqcha oʻynabkulmas.. edi — Abdulla Qodiriy, Mehrobdan chayon

Qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir oz tuzi kam boʻlibdi

Robiya xola bir oz bukchayganicha, mayda qadamlar bilan shipillab, supaga yoʻl boshladi — Saida Zunnunova, Olov

-Koʻpi ketib, ozi qoldi, - ovutdi uni Usmonjon, - hech narsa emas, bu qiyinchiliklar oʻtib ketadi — Saida Zunnunova, Olov

-Oz boʻlmasa, harom oʻlar ekan, jonivor, - deydi u [yoʻlovchi], bir tutam yashil beda bilan pichogʻini artayotib — Parda Tursun, Oʻqituvchi

Har safar momaqaldiroq gulduraganda, "oyi", deb dodlab yuborishiga oz qolardi — Sunnatilla Anorboyev, Hamsuhbatlar

Boya sinfda bolalardan biri himoya tilab: "Hurmatli oʻqituvchim!" deb yuborishga oz qoldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Uyatni bilsangiz, eng ozi shuning andishasi kerak emasmi? — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
oziq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ovqat boʻladigan mahsulot, ov-qatli don-dun; yemish.

Oziq mahsuloti. Bir kunlik yoʻlga chiqsang, bir haftalik oziq ol! — Maqol

Yozning yozigʻi — qishning ozigʻi. — Maqol

Yigitlardan biri dasturxon yozib, yoʻlga olgan oziqlarini oʻrtaga qoʻydi. — A. Qahhor, Maston

Nima, oziq bittami, qozon osmadingiz! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hayvonlar ovqati, yem-xashak.

Hayvonlar uchun qishga oziq tayyorlamoq. Qurtlarga oziq bermoq.

3. Oʻsimliklar oʻsish jarayonida yerdan oladigan moddalar.

Oʻsimliklarga qoʻshimcha oziq berish. Ildiz oziq bersa, novda koʻkarar. — Maqol

  • Jon ozigʻi yoki jonga oziq Rohat. Yaxshi soʻz — jon ozigʻi, yomon soʻz — bosh qozigʻi. — MaqolMayin esgan nasimi, ob-u havosi, Boʻlur jonga oziq zavq-u safosi. — Habibiy
  • Maʼnaviy (yoki ruhiy) Oziq Kishiga maʼnaviy zavq bagʻishlaydigan, uning maʼnaviy jihatdan oʻsishiga, takomillashuviga xizmat qiladigan vosita. Goʻzal adabiyot — ruhiy oziq. — A. Qahhor, Sarob
  • Oziq tish Kishi va hayvonlarning ovqat chaynash, ezish uchun xizmat qiladigan tishi; jagʻ tishlari.
Toʻliq maqola →
oʻzicha
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

1. Mavjud holatini saqlab, qanday boʻlsa shundayligicha, oʻzgarmasdan yoki oʻzgartirmasdan; aslicha.

Loyiha oʻzicha qoldi. Matnni oʻzicha qoldirmoq.

2. Oʻz aqli doirasida, oʻz tushunchasiga muvofiq.

Hovlida kezib yurgan mast Salimboyvachcha oʻzicha fursatni va tasodifni juda qulay topdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qumriniso bu qarashga oʻzicha maʼno berib, qizarganday boʻldi. — A. Qahhor, Xotinlar

Har kim oʻzicha hikoyaning magʻzini chaqqanday jimib qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Birov bilan kelishmasdan, oʻz xohishi bilan; mustaqil ravishda.

Bundan yigirma kunlar burun usta Olimning ustakor bilan nima uchundir urishganligi va shundan soʻng oʻz uyiga doʻkon qurib, oʻzicha ishlay bosh-laganligi anglashilar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Petka, dushman bostirib kelayotganda, oʻt ochgani komanda bermagan komandirni xoin gumon qilib, oʻzicha oʻt ochgan. — A. Qahhor, Oltin yulduz

4. Oʻzidan-oʻzi; oʻz holicha.

U shunda allanechuk shavqlanib, oʻzicha kulumsirar edi. — N. Maqsudiy, Yuksalish

[Yigit] Qamchini koʻtardi-yu, yana sekin yoniga tushirdi. Chol buni sezdimi, yo oʻzichami: — Chopkingiz keldimi, oʻgʻlim? — deb soʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Shunchaki oʻzi.

Ha, barakalla! Undan keyin, xotining oʻzicha kelganmikin? Yoʻq! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Oʻziga xos, alohida.

Yaxshi qiz bilan suhbat qilishning ham oʻzicha bir gashti boʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
oziqli
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. 1. Ozigʻi, oziq-ovqati bor, oziq-ovqat bilan taʼmin etilgan.

Oziqli ot horimas, qarindoshlik qarimas. — Maqol

2. Tarkibida oziq moddalari bor, oziq boʻladigan.

Oziqli moddalar.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 818 →

Taʼriflar ichida

43 ta

Hammasini koʻrish · 43 →

Ertaklar

272 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 272 →

Sheva materiallari

148 ta
DUKARTCHA, dökartcha, dökachcha
Fargʻona viloyati · dukartcha

chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar

Qochiq
Xorazm viloyati · nozik joy
ajdar dümi
Fargʻona viloyati · ajdar dumi

Miskarlik va naqqoshlikda mis idishlarga oʻyilgan badiiy naqsh kompozitsiyasining bir elementi

alam
Fargʻona viloyati · alam

Naqqoshlikda mis idishlarga oʻyilgan badiiy naqsh kompozitsiyasining bir elementi

amalabir
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · e, nima; go'yo, go'yoki, shekilli

1. e, nima (e'tiroz, norozilik); 2. go'yo, go'yoki, shekilli

Hammasini koʻrish · 148 →

Tashqi resurslar

2 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.

Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.