Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«оза» бўйича 904 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

665 та
озмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. Эти қочиб, озғин тортмоқ; озғинланмоқ, ориқламоқ.

Бир терининг ичида қўй неча бор семириб, неча бор озар. — Мақол

Озган от арғумоқ бўлмас. — Мақол

Умиднинг ёқаси титилиб кетган ўша эски костюми-ю, шимининг таги йиртилиб, ямоқ тушганига, озиб, чаккалари туртиб чиққанига қараб, ҳайрон бўлган бўлса керак. — Мирмуҳсин, Умид

Бу орада у озиб, шундоғам сўлғин юзлари баттар заъфарон бўлиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

  • Ақлдан (ёки эсдан) озмоқ Ширмонхон қимир этмай ўтирар, унинг ифодасиз кўзларига қараб Маҳмуд, ақлдан озиб қолмадими, деб қўрқиб кетди. — С. Зуннунова, ОловЯна қайтиб олдинга ўгирилганимда, ёнимдаги аёлнинг ёʻқлигини кўриб, ақлдан озаёздим ва телбалардек гандираклаб, ҳовли юзида у ёқдан бу ёққа югурганча, уни излай бошладим. — Ёшлик
  • Ёʻлдан озмоқ 1. Ёʻлини ёʻқотиб қўймоқ, бошқа ёʻлга кириб кетмоқ, адашмоқ; Мен бола-чақали одам, янглишиб, ёʻлдан озиб, сизга уйланган эканман, никоҳимдан чиқдингиз, мени кутманг. — Ойбек, Танланган асарларЖар чақирилиб, Худо ёʻлидан озган осий Авазга юз дарра буюрдилар. Аваз сураткашникидан жилмай, жон ҳовучлаб ётаверди. — С. Сиёев, Аваз
  • Кўнгли (ёки юраги) озмоқ Кўнгли айнимоқ, бехуд, беҳузур бўлмоқ, ўзини нохуш сезмоқ. Юрагим озиб кетди.Отамурод ўзини қўлга олмоқчи, яна олға интилмоқчи бўларди, лекин борган сари кўнгли озиб, кўзи тиниб кетарди. — М. Мансуров, Ёмби
Тўлиқ мақола →
оз
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

ОЗ ъкам\ О з сўзла, кўп ўйла (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз асли а:з тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, I, 93), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, И, 105; ДС, 71); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:з > аз > âз

сон 1. ёки миқдор жиҳатдан унча кўп бўлмаган; кам

Оз вақт

Ҳовузда сув

Гап кўп, кўмир — Мақол

Оз емак - соз емак — Мақол

Яқинда табибларга кўрсатган эдим, қонингиз оз, қимиз ичинг, деди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

2. Етарли эмас, кифоя қилмайдиган, қаноатланарли бўлмаган; кам

Бир йигитга етмиш ҳунар — Мақол

Мақтанма, ғоз, ҳунаринг — Мақол

Кўп бўлса - кетар, оз бўлса - етар — Мақол

Икковимиз ўтказадиган олтин умрнинг олтин минутларини ҳар қанча олтин соат санаса оз! — Абдулла Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Электр қуввати шу қадар оз эдики, насос моторларни айлантиришга ҳам ожизлик қилиб қолди — Саид Аҳмад, Уфқ

3. Баъзи-баъзида; гоҳо-гоҳо, камдан-кам. Бир оз - озгина, андак. Кўпи кетиб, ози қолди - ярмидан кўпи кетиб, ундан озроқ миқдори қолди (қийинчилик кунлар, оғир иш ва шу кабилар ҳақида). Оз бўлмаса - нақ бўлмаса; сал бўлмаса; нақ, худди. Оз қолди - сал қолди. Энг ози - кам деганда, энг ками, ақалли

Анвар ўз тенги болалар билан оз алоқа қилар, уларга кам аралашар ва ортиқча ўйнабкулмас.. эди — Абдулла Қодирий, Меҳробдан чаён

Қизлик вақтида Нури уларнинг кулбасига жуда оз чиқар эди — Ойбек, Танланган асарлар

Бир оз тузи кам бўлибди

Робия хола бир оз букчайганича, майда қадамлар билан шипиллаб, супага ёʻл бошлади — Саида Зуннунова, Олов

-Кўпи кетиб, ози қолди, - овутди уни Усмонжон, - ҳеч нарса эмас, бу қийинчиликлар ўтиб кетади — Саида Зуннунова, Олов

-Оз бўлмаса, ҳаром ўлар экан, жонивор, - дейди у [ёʻловчи], бир тутам яшил беда билан пичоғини артаётиб — Парда Турсун, Ўқитувчи

Ҳар сафар момақалдироқ гулдураганда, "ойи", деб додлаб юборишига оз қоларди — Суннатилла Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Боя синфда болалардан бири ҳимоя тилаб: "Ҳурматли ўқитувчим!" деб юборишга оз қолди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Уятни билсангиз, энг ози шунинг андишаси керак эмасми? — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
ўзак
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ўсимлик пояси ва илдизининг кўпинча юмшоқ тўқимадан иборат бўладиган ички қисми.

Толнинг ўзаги.

2. . Дарахт, бута кабиларнинг танаси; поя.

Ғуломжон ўрикнинг кекса, ёʻғон ўзагини ушлаб туриб тўхтади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Сумба қилдим ирғайнинг ўзагидан. Оқ олма, қизил олма.

3. Илдизмеванинг (ёғоч ўзагига ўхшаш) ўрта қисми.

Сабзининг ўзаги.

4. . Электромагнит ва шу кабиларнинг ичига, ўртасига ўрнатилган қисм; стержен.

Электромагнит ўзаги.

5. . Сўзнинг асл маъносини билдириб, янги сўз ясалишига асос бўладиган, сўз ясовчи қўшиладиган энг кичик қисм; сўз ясалиш асоси.

6. Бирор нарсанинг энг муҳим, асосий қисми; асос, моҳият.

Улар [аёллар] оиланинг ўзаги ва файзигина эмас, балки жамоатчилик ҳаётида ҳам алоҳида ўрин эгаллайдилар. — Газетадан

Менинг назаримда, ўртоқ Мардиев, биз қилаётган ишнинг ўзаги битта! Умумхалқ, умумдавлат манфаати. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 665 →

Таърифлар ичида

5 та
АРÏЙЛÏЙ

тоза, пок, покдомон – чистый, порядочный – клеан. Сақïнуқ билиглиг арïйлïй оза – Андишали, мулоҳазали, билимли, покдомондир – Он прежде всего праведный, знающий и порядо

UδU

сўнгра, кейин – вслед, следом – афтер И. Мен аšну барайïн сенин-дин оза, сен ақру уδу кел – Мен сендан олдинроқ борайин, кейин сен ортимдан секин келарсан – Я пойду-ка в

ҲАŽАТ

[а.] эҳтиёж, муҳтожлик, зарурат, лозим – нужда, потребность – неедс. Эй элиг бу тўрт ҳаžäтим қïл оза – Эй ҳукмдор, бу тўрт ҳожатимни бажар – О правитель, эти мои четыре

Эртаклар

116 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Ҳаммасини кўриш · 116 →

Шева материаллари

118 та
Ойдин
Фарғона вилояти · тоза, тип-тиниқ

тоза, тип-тиниқ

а:рäстä
Қорақалпоғистон Республикаси · озода

1. озода, тоза, покиза: 2. йиг'иштирилган, саранжом-саришта қилинган уй, ҳовли ва б. х.

алан
Хоразм вилояти · ариқ тозаланганда унинг четига чиқариб ташланган тупроқ уюми
араста
Қорақалпоғистон Республикаси · озода

1. озода, тоза, покиза: 2. йиг'иштирилган, саранжом-саришта қилинган уй, ҳовли ва б. х.

арч-
Фарғона вилояти · арчмоқ

арчмоқ, пўстини тозалаш

арчмақ
Фарғона вилояти · артмоқ, тозаламоқ

артмоқ, тозаламоқ (қобиг'ини тозаламоқ)

Ҳаммасини кўриш · 118 →