«orsizlik» — qidiruv

orsizlik

Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Oriyati, ori yoʻqlik.

Otaning oʻlimi haqidagi mashʼum soʻzlar gʻam-gʻussa yoki dard-alam bilan emas, mast-alast baqiriqqa qoʻshib, orsizlik bilan oʻqilmoqda edi. — A. Muxtor, Kumush tola

Toʻliq maqola →

or

Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.

Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol

Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

2. Obroʻ, faxr.

Nori borning ori bor. — Maqol

Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla

Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.

Toʻliq maqola →

ora

Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ikki narsa yoki nuqta oʻrtasidagi masofa.

Moskva bilan Toshkent orasi 3500 kilometr. Kolonnada mashinalar orasi.

Ora uzoq, qariyb bir kilometrcha kelar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Narsalar oʻrtasidagi joy, boʻshliq, maydon; ochiq yoki teshik joy.

Gʻoʻza qatorlari orasini yumshatish.

Seni unda, meni munda yaratdi. Oramizda oqar daryo yaratdi. — Qoʻshiqlar

Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan. — A. Qahhor, Asror bobo

Bulutlar orasidan oyning bir parcha kumushi koʻrinib qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Narsalarning bir-biriga tutashgan joyi, oʻrtasi.

Etagi eshik orasiga qisilib qoldi.

Saman otliq, qamchisini buklab, piyozi chakmonining yoqasi bilan gardan orasiga qistirdi-da, otini qistab, devorga yaqinlashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Narsalarning ichi, oʻrtasi.

Beda orasi juda issiq, goʻyo quyoshning butun olovi beda ichiga yashiringanday. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Qator, saf; toʻda, davra.

Oramizda har xil odamlar bor. Oramizdan yaqin doʻstimiz ketdi.

Buni haydang oradan, joʻralar! Yana yolgʻonlar ila koʻp Sizni sarson qiladir. — Hamza

Qoʻshin Toshkentga yetgan baʼdida bizlar tashqaridan va sizlar ichkaridan boʻlib, Musulmonqulni oradan koʻtargaymiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasida oʻtgan, oʻtadigan vaqt, fursat

Mehmonlar joʻnab, oradan sal vaqt oʻtmay Asrorqul keldi. — A. Qahhor, Asror bobo

Oradan toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

7. Kishilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabat, aloqa.

Bu haqda endi bizning oramizda gap boʻlmasin, oʻrtoq Nurmonov. — S. Zunnunova, Olov

— Haligi gaplar yolgʻonmi! Orada hech narsa boʻlgan emasmi? — soʻradi yumshoqlanib ona. — Oybek, Tanlangan asarlar.

8. 3-shaxs egalik va oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi.

Tirnoq orasidan kir qidirmoq
Bu (yoki shu) 1. Orada Ikkala xatga ham tezda javob kela bermadi. Bu orada janglar boʻlib, Mirzayevning qismi — gvardiyachi qism, oʻzi gvardiyachi serjant boʻldi. — A.Qahhor, Koʻk konvert;— Bu orada Homid nima qilib yuribdir, oʻziga tuzukkina boy kishi emasmi edi? — dedi Oftob oyim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Kun ora Kun osha, ikki kunda bir, oradan bir kun oʻtib. Mulla Muhsin, shu hovuzdan kun ora suv oʻtadimi yo yoʻq? — A. Qodiriy, Kichik asarlar
Tez orada
Yaqin orada 1. Yaqin vaqt ichida, yaqin kunlar ichida, shu kunlarda. Agar yaqin orada havo ochilmay, surunkasiga yomgʻir yogʻib bersa, nima qilamiz? — N. Safarov, Xadicha AhrorovaYaqin oradagi objuvoz poykoʻpining zarbi yerni silkitib, toʻlqin berar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Ora ochiq (qilmoq) 1. Oʻzaro hisob-kitob tugadi. [Boy Gʻofirga:} Toʻy bahonasida mendan senga oʻtib qolgan arzimagan narsalar bor. Shularni pulga chaqib, orani ochiq qilib qoʻysak, degan edim. — Hamza, Boy ila xizmatchi;Sen xato qilgan boʻlsang, men ham xato qildim, ora ochiq, — dedi Toʻlagan qistab kelayotgan kulgidan labi pirpirab. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Oraga odam (yoki kishi) qoʻymoq Ikki tomonni bitishtirish, ular oʻrtasidagi ish haqida kelishish uchun uchinchi bir shaxsni vositachi qilib yubormoq. Mendan oʻzi xafa boʻlgan boʻlsa, oraga kishi qoʻysa ham boʻlar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oraga suqilmoq Boshqalarning gapiga, suhbatiga yoki ishiga aralashmoq. Duv oraga suqilibdi necha dallol: Baraka de, baraka de, sen sot, sen ol! — Gʻ, Gʻulom
Oraga tushmoq (yoki kirmoq) Oʻzaro munozara qilayotgan, tortishayotgan yoki urishayotgan kishilar orasidagi ixtilofni bartaraf qilish uchun urinmoq. Er-xotinning orasiga esi ketgan tushibdi. — MaqolEr-xotinning orasiga tushgan kishi baʼzan oʻsha tobda, aksari keyinchalik soʻkish eshitadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Orada qolmoq Maʼlum kishilar oʻrtasidagi voqealar yoki gapdan boshqalar xabar topmasligiga ahdlashmoq. — Nazar aka, — dedi birinchi yordamchi bosiqlik bilan. — Gap oramizda qoldi, deb vaʼda berdingiz. — M. M. Doʻst, Lolazor
Orada (yoki oraga)
Orada(n) gap oʻtdi (yoki qochdi) Ikki tomon oʻrtasida noxush, bir-biriga qattiq tegadigan, ayil botadigan gap boʻldi. Siz payqamabsiz Orada jinday gap qochdi. — A. Qahhor, Millatchilar
Oralaridan qil (ham) oʻtmaydi
Ora(ni) buzmoq Kishilar oʻrtasidagi aloqani, munosabatni yomonlashtirmoq, oʻrtaga adovat solmoq, doʻstni dushmanga aylantirmoq. Binoyidek bosh qoʻshib turgan ikki elatning orasi yana buzildi-quydi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
Orasi yaqin boʻlmoq Oʻzaro munosabati, aloqasi yaxshi boʻlmoq. Yaxshiboyev raisni laqabi bilan aytsa ham, raisning oʻzi zarracha xafa boʻlmasdi, shundan bildimki, bularning orasi yaqin. — M.M. Doʻst, Lolazor
Ora oyi Qamariya yil hisobidagi shavvol va zulhijja oraligʻidagi oy; zulqaʼda.