Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«orli» boʻyicha 1144 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

1023 ta
or
Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

ot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.

Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol

Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

2. Obroʻ, faxr.

Nori borning ori bor. — Maqol

Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla

  • Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.
Toʻliq maqola →
oʻrlik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Oʻjarlik.

Oʻrlik qilsa, aytgan soʻzga koʻndirib, Musofirga zoʻrligimiz bildirib — Yodgor

Odamlar cholni oʻrlikda qanchalik ayblamasin, lekin u joʻn turmushga koʻnikib ketolmadi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

Toʻliq maqola →
ora
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Ikki narsa yoki nuqta oʻrtasidagi masofa.

Moskva bilan Toshkent orasi 3500 kilometr. Kolonnada mashinalar orasi.

Ora uzoq, qariyb bir kilometrcha kelar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Narsalar oʻrtasidagi joy, boʻshliq, maydon; ochiq yoki teshik joy.

Gʻoʻza qatorlari orasini yumshatish.

Seni unda, meni munda yaratdi. Oramizda oqar daryo yaratdi. — Qoʻshiqlar

Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan. — A. Qahhor, Asror bobo

Bulutlar orasidan oyning bir parcha kumushi koʻrinib qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Narsalarning bir-biriga tutashgan joyi, oʻrtasi.

Etagi eshik orasiga qisilib qoldi.

Saman otliq, qamchisini buklab, piyozi chakmonining yoqasi bilan gardan orasiga qistirdi-da, otini qistab, devorga yaqinlashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Narsalarning ichi, oʻrtasi.

Beda orasi juda issiq, goʻyo quyoshning butun olovi beda ichiga yashiringanday. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Qator, saf; toʻda, davra.

Oramizda har xil odamlar bor. Oramizdan yaqin doʻstimiz ketdi.

Buni haydang oradan, joʻralar! Yana yolgʻonlar ila koʻp Sizni sarson qiladir. — Hamza

Qoʻshin Toshkentga yetgan baʼdida bizlar tashqaridan va sizlar ichkaridan boʻlib, Musulmonqulni oradan koʻtargaymiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasida oʻtgan, oʻtadigan vaqt, fursat

Mehmonlar joʻnab, oradan sal vaqt oʻtmay Asrorqul keldi. — A. Qahhor, Asror bobo

Oradan toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

7. Kishilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabat, aloqa.

Bu haqda endi bizning oramizda gap boʻlmasin, oʻrtoq Nurmonov. — S. Zunnunova, Olov

— Haligi gaplar yolgʻonmi! Orada hech narsa boʻlgan emasmi? — soʻradi yumshoqlanib ona. — Oybek, Tanlangan asarlar.

8. 3-shaxs egalik va oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi.

  • Tirnoq orasidan kir qidirmoq
  • Bu (yoki shu) 1. Orada Ikkala xatga ham tezda javob kela bermadi. Bu orada janglar boʻlib, Mirzayevning qismi — gvardiyachi qism, oʻzi gvardiyachi serjant boʻldi. — A.Qahhor, Koʻk konvert;— Bu orada Homid nima qilib yuribdir, oʻziga tuzukkina boy kishi emasmi edi? — dedi Oftob oyim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Kun ora Kun osha, ikki kunda bir, oradan bir kun oʻtib. Mulla Muhsin, shu hovuzdan kun ora suv oʻtadimi yo yoʻq? — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Tez orada
  • Yaqin orada 1. Yaqin vaqt ichida, yaqin kunlar ichida, shu kunlarda. Agar yaqin orada havo ochilmay, surunkasiga yomgʻir yogʻib bersa, nima qilamiz? — N. Safarov, Xadicha AhrorovaYaqin oradagi objuvoz poykoʻpining zarbi yerni silkitib, toʻlqin berar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Ora ochiq (qilmoq) 1. Oʻzaro hisob-kitob tugadi. [Boy Gʻofirga:} Toʻy bahonasida mendan senga oʻtib qolgan arzimagan narsalar bor. Shularni pulga chaqib, orani ochiq qilib qoʻysak, degan edim. — Hamza, Boy ila xizmatchi;Sen xato qilgan boʻlsang, men ham xato qildim, ora ochiq, — dedi Toʻlagan qistab kelayotgan kulgidan labi pirpirab. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oraga odam (yoki kishi) qoʻymoq Ikki tomonni bitishtirish, ular oʻrtasidagi ish haqida kelishish uchun uchinchi bir shaxsni vositachi qilib yubormoq. Mendan oʻzi xafa boʻlgan boʻlsa, oraga kishi qoʻysa ham boʻlar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oraga suqilmoq Boshqalarning gapiga, suhbatiga yoki ishiga aralashmoq. Duv oraga suqilibdi necha dallol: Baraka de, baraka de, sen sot, sen ol! — Gʻ, Gʻulom
  • Oraga tushmoq (yoki kirmoq) Oʻzaro munozara qilayotgan, tortishayotgan yoki urishayotgan kishilar orasidagi ixtilofni bartaraf qilish uchun urinmoq. Er-xotinning orasiga esi ketgan tushibdi. — MaqolEr-xotinning orasiga tushgan kishi baʼzan oʻsha tobda, aksari keyinchalik soʻkish eshitadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Orada qolmoq Maʼlum kishilar oʻrtasidagi voqealar yoki gapdan boshqalar xabar topmasligiga ahdlashmoq. — Nazar aka, — dedi birinchi yordamchi bosiqlik bilan. — Gap oramizda qoldi, deb vaʼda berdingiz. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Orada (yoki oraga)
  • Orada(n) gap oʻtdi (yoki qochdi) Ikki tomon oʻrtasida noxush, bir-biriga qattiq tegadigan, ayil botadigan gap boʻldi. Siz payqamabsiz Orada jinday gap qochdi. — A. Qahhor, Millatchilar
  • Oralaridan qil (ham) oʻtmaydi
  • Ora(ni) buzmoq Kishilar oʻrtasidagi aloqani, munosabatni yomonlashtirmoq, oʻrtaga adovat solmoq, doʻstni dushmanga aylantirmoq. Binoyidek bosh qoʻshib turgan ikki elatning orasi yana buzildi-quydi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
  • Orasi yaqin boʻlmoq Oʻzaro munosabati, aloqasi yaxshi boʻlmoq. Yaxshiboyev raisni laqabi bilan aytsa ham, raisning oʻzi zarracha xafa boʻlmasdi, shundan bildimki, bularning orasi yaqin. — M.M. Doʻst, Lolazor
  • Ora oyi Qamariya yil hisobidagi shavvol va zulhijja oraligʻidagi oy; zulqaʼda.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 1023 →

Taʼriflar ichida

4 ta
or-nomusli

or-nomusli Or va nomusi bor; oriyatli, orli. Or-nomusli odam. Dunyoda yaxshi umr surding, or-nomusli, adolatli yashading. T. Obidov, Yusufjon qiziq

orsiz

бесстыдный; не имеющий чувства собственного достоинства; наглый, беззастенчивый; orsiz turmushdan - orli o‘lim yaxshi погов. лучше смерть в честности, чем жизнь в бесчест

otali

otali Otasi bor, otasi hayot. Otali yetim — orsiz yetim, onali yetim — orli yetim. Maqol Oʻlgan alpim tirilib kelar deyman, yor-yor. Yodgorjonim otali boʻlar deyman, yor-

nomus-or

nomus-or ayn. Or-nomus. Baland-baland togʻning qori boʻladi, Mard yigitning nomus-ori boʻladi. Fozil shoir Qiz bola nozik gul, u oʻz qadr-qimmatini biladigan, nomus-orli

Ertaklar

93 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli ilon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Ayyor bilan sodda
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir ayyor bilan sodda yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular topib olgan oltinlar tufayli ayyor soddani aldashga urinadi, ammo oxir-oqibat

Ayyor tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ayyor tulkining oʻz birodarlarini aldayotgani va buning oqibatida barcha tulkilarning qanday qilib ovchilar qoʻliga tushgani hikoya qilinadi. Unda ma

Hammasini koʻrish · 93 →

Sheva materiallari

23 ta
Chorabzal
Fargʻona viloyati · Chorabzal

temirdan yasalgan, iskana taxlit asbob bo'lib, ganchkorlikda naqsh o'yish uchun ishlatiladi

ayaqlashmaq II
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · boshni qarama-qarshi tomonlarga qoʻyib birga yotmoq

joy torligida boshni qarama-qarshi tomonlarga qoʻyib birga yotmoq

chärchi
Xorazm viloyati · attor

attor, rezavorchi; chärchilik — attorlik

dasmal sıqmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · laganbardorlik qilmoq
esh
Navoiy viloyati · yoʻldosh

homiladorlikdagi yoʻldosh (hayvonlarga nisbatan)

hamro
Navoiy viloyati · yoʻldosh

homiladorlikdagi yoʻldosh (ayollarga nisbatan)

Hammasini koʻrish · 23 →

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.