Қидирув

от 1. Ўқимоқ феълидан ҳаракат номи; ўқиш.

2. Ўқиш ва ўқитиш билан боғлиқ бўлган, ўқиш ва ўқитишга тааллуқли.

Ўқув соати. Ўқув йили. Ўқув режаси.

Илк кўклам ёғдулари ўқув корпусининг узун кори-дорларини равшанлаштириб юборган. — П. Қодиров, Уч илдиз

Куз келиб, янги ўқув йили бошланди. — П. Турсун, Ўқитувчи

фл. 1. Паст томонга қараб узлуксиз, сурункасига ҳаракат қилмоқ, юрмоқ (суюқлик ҳақида).

Олдингдан оққан сувнинг қадри ёʻқ. — Мақол

Қонқус тун бўйи ғазаб билан, алам билан тўлғаниб оқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Филатовнинг бир қўли қон оқаётган елкасида, иккинчи қўли пулемёт лентасида, боши қуйи солинган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Тез-тез томмоқ, бирин-кетин юмаламоқ (томчилар ҳақида).

[Қизнинг] Кўзларидан оққан томчилар қуёшда инжудай ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ошно дўстининг кўзларидан дув-дув ёш оқаётганини кўрди, хўрланди — М. М. Дўст, Лолазор

3. Сув оқими билан бирга силжимоқ, сузмоқ.

Келганлардан бир қисми сойнинг ўртасига етмасдан қайтишга мажбур бўлди. Икки киши оқиб кетаёзди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

4. Қуйилиб келмоқ; ўтмоқ.

Ўтказгичлардан электр токи оқа бошлади.

5. кўчма Келиб, тушиб турмоқ.

Конвеерлардан дон оқади.

Хона ичига қуёшнинг илиқ ёрқин ипаги жимгина оқди. — Ойбек, Навоий

6. Жараён тарзида, кўплашиб бирор томонга юрмоқ, ўтмоқ.

Отлиқлар Оқмачит қири томон оқиб борарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Эрталабдан бошлаб қишлоқ аҳолиси мактаб томон оқди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Тўкилмоқ, осилиб тушмоқ.

Икки атрофда пахтасининг чўғи қочган далалар гоҳ чўп бўлиб ғўзапояси қолган, гоҳ пахтаси эгатларга оқиб тушган пайкаллар билан алмашинади. — М. Мансуров, Ёмби

8. кўчма Ўтмоқ, кечмоқ.

Ҳаёт бир маромда, бир изда оқа бошлади. — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар

Йиллар оқар йилларни ювиб, Тақдирига тан берар ҳавас. — А. Шер, Қадимги куй

от 1. Ёйга қўйиб отиладиган, учи найзасимон узун, ингичка таёқча; тир.

Садоқдаги ўқ.

У камонга чапдастлик билан ўқ ўрнатди ва чопиб бораётган от устида нишонга отди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Милтиқ, тўппонча, пулемёт каби қуролларга жойлаб отиладиган кичкина снаряд; патрон.

Душман пулемёти бирдан жимиб қолди, ўқи тугаган пулемётчи эса қоча бошлади. — Н. Сафаров, Оловли излар

Ўқ овозига одам тўпланганда, мис кўза қорни пачақланиб, тупроққа ағнаб ётар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

3. Шундай снаряд, патроннинг отилган-да оғзидан чиқиб учадиган, мўлжалга ёʻналтириладиган қисми (қўрғошин, питра каби).

Оқилхонтўра Бўтабойни мўлжаллаб отган ўқ Тиллабувага теккан экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ортиқ гилам тўшалган уйда, ойнаванд шкаф қаршисига айиқ терисини ёйиб, ўқ тешган жойларини кўздан кечираётган эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

4. Миномёт, реактив артиллерия ва шу кабилар қуроллардан отиладиган ўқ-дори; снаряд.

Фронт орқасида ўра қазиб турганда, Мулла Обиддан ўттиз метрча нарига бир катта тўп ўқи тушиб, қаттиқ товуш чиқариб ёрилди. — А. Қодирий, Обид кетмон

от 1. Ўқимоқ 1 феълидан сифатдош.

Китоб ўқувчи бола. Бир оздан кейин ёнидаги журнал ўқувчи йигитга мурожаат қилди.

2. Бирор ўқув юртида (асосан, мактабда) таълим олаётган шахс.

Етти йиллик мактаб ўқувчилари.

Мактабнинг очилганига икки ҳафта бўлмай, ўқувчиларнинг сони ўттиздан ошиб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ёш-ёш қизлар, ўқувчи болалар сафдаги йигитларга гулдасталар узатмоқдалар. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

3. Вақтли матбуот ёки адабиётнинг маълум бир турини мунтазам ўқиб турадиган шахс.

Муштум ўқувчилари.

Газета ўз хатосини очиқ айтиб, ўқувчиларидан узр сўраса, обрўйи тушар эмишми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ўқувчининг қимматли вақтини аяганимдек, қаламни ҳам бу ғиди-бидидан озод қилишни мувофиқ кўрдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

сфт. Оқиб кетадиган, яхши оқадиган.

Эриган чўян оқувчан бўлади ва қолипни яхши тўлдиради.

от Ўқувчи бўлиш.