Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oqol» — результатов: 197: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

132
oqmoq

fl. 1. Past tomonga qarab uzluksiz, surunkasiga harakat qilmoq, yurmoq (suyuqlik haqida).

Oldingdan oqqan suvning qadri yoʻq. — Maqol

Qonqus tun boʻyi gʻazab bilan, alam bilan toʻlgʻanib oqdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Filatovning bir qoʻli qon oqayotgan yelkasida, ikkinchi qoʻli pulemyot lentasida, boshi quyi solingan edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Tez-tez tommoq, birin-ketin yumalamoq (tomchilar haqida).

[Qizning] Koʻzlaridan oqqan tomchilar quyoshda injuday yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oshno doʻstining koʻzlaridan duv-duv yosh oqayotganini koʻrdi, xoʻrlandi — M. M. Doʻst, Lolazor

3. Suv oqimi bilan birga siljimoq, suzmoq.

Kelganlardan bir qismi soyning oʻrtasiga yetmasdan qaytishga majbur boʻldi. Ikki kishi oqib ketayozdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

4. Quyilib kelmoq; oʻtmoq.

Oʻtkazgichlardan elektr toki oqa boshladi.

5. Kelib, tushib turmoq.

Konveyerlardan don oqadi.

Xona ichiga quyoshning iliq yorqin ipagi jimgina oqdi. — Oybek, Navoiy

6. Jarayon tarzida, koʻplashib biror tomonga yurmoq, oʻtmoq.

Otliqlar Oqmachit qiri tomon oqib borardi. — T. Ashurov, Oq ot

Ertalabdan boshlab qishloq aholisi maktab tomon oqdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

7. Toʻkilmoq, osilib tushmoq.

Ikki atrofda paxtasining choʻgʻi qochgan dalalar goh choʻp boʻlib gʻoʻzapoyasi qolgan, goh paxtasi egatlarga oqib tushgan paykallar bilan almashinadi. — M. Mansurov, Yombi

8. Oʻtmoq, kechmoq.

Hayot bir maromda, bir izda oqa boshladi. — S. Abduqahhor, Koʻzlar

Yillar oqar yillarni yuvib, Taqdiriga tan berar havas. — A. Sher, Qadimgi kuy

  • Oqib kelmoq Muntazam kelib, tushib, yetishib turmoq. Arzimas amalini, oqib kelib turgan harom-xarish pullarini deb, jufti halolidan kechgan kimsani nima deb atash kerak?! — M. M. Doʻst, Yombi
Полная статья →
oʻq

ot 1. Yoyga qoʻyib otiladigan, uchi nayzasimon uzun, ingichka tayoqcha; tir.

Sadoqdagi oʻq.

U kamonga chapdastlik bilan oʻq oʻrnatdi va chopib borayotgan ot ustida nishonga otdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Miltiq, toʻpponcha, pulemyot kabi qurollarga joylab otiladigan kichkina snaryad; patron.

Dushman pulemyoti birdan jimib qoldi, oʻqi tugagan pulemyotchi esa qocha boshladi. — N. Safarov, Olovli izlar

Oʻq ovoziga odam toʻplanganda, mis koʻza qorni pachaqlanib, tuproqqa agʻnab yotar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

3. Shunday snaryad, patronning otilgan-da ogʻzidan chiqib uchadigan, moʻljalga yoʻnaltiriladigan qismi (qoʻrgʻoshin, pitra kabi).

Oqilxontoʻra Boʻtaboyni moʻljallab otgan oʻq Tillabuvaga tekkan ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ortiq gilam toʻshalgan uyda, oynavand shkaf qarshisiga ayiq terisini yoyib, oʻq teshgan joylarini koʻzdan kechirayotgan edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

4. Minomyot, reaktiv artilleriya va shu kabilar qurollardan otiladigan oʻq-dori; snaryad.

Front orqasida oʻra qazib turganda, Mulla Obiddan oʻttiz metrcha nariga bir katta toʻp oʻqi tushib, qattiq tovush chiqarib yorildi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

  • Oʻqqa tutmoq Ketma-ket, uzluksiz oʻq yoʻllamoq. har qalay, sen aytganday, granata tashlamabdi-yu, samolyotni oʻqqa tutibdi. — A. Qahhor, Oltin yulduzdushmanning uchta transportyor yoʻlda daraxt kesayotgan jangchilarni oʻqqa tutib, qaytib keldi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →
oqil

sft. 1. Oʻtkir aql sohibi; aqlli, dono.

Oqil odam. Semiz qoʻzining goʻshti yaxshi, Oqil onaning — qizi. — Maqol

Sen [Umid] oliyjanob, oqila bir qiz muhabbatini oyogʻosti qilding, sen bu alamni oʻlguningcha tortasan. — Mirmuhsin, Umid

2. Aql bilan aytilgan, qilingan; bamaʼni.

Yorni goʻzal dema, oqil soʻzi boʻlmasa, Totli boʻlmas taom, agar tuzi boʻlmasa. — Oʻ.Mirzo

3. Oqil (erkaklar ismi).

Полная статья →
oqim

ot 1. Maʼlum bir tomonga oqayotgan suv, suyuqlik yoki gaz jarayoni.

Issiq oqim. Sovuq oqim. Gaz oqimi.

Rashid qayiqni oqim ixtiyoriga qoʻyib yubordi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Shunday jarayon yoʻnalgan tomon, yoʻnalish.

Azizxon ariqqa tushganda, besh-olti yigit oqimga qarshi suvni shaloplatib suzib yurishardi. — S. Ahmad, Ufq

Chavandoz otini orqaga burib, suv oqimiga qarab ketdi va yuz qadamcha yurgandan keyin yuganini tortib, qamchi urdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Berilgan sirtdan vaqt birligi ichida oʻtayotgan toʻliq energiya miqdori.

Yorugʻlik oqimi. Elektronlar oqimi. Magnit oqimi.

4. Maʼlum bir tomonga yoʻnalgan kishi yoki narsalar jarayoni.

Odamlar oqimi. Xatlar oqimi.

Maydon atrofidagi koʻchalarda, parklarda xalq oqimi toshar, chayqalar edi. — Oybek, Nur qidirib

Pul oqimini Aliqulning oʻzi boshqarardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yomgʻir sharros quyar, koʻchadagi yoʻlovchilar soyabon ostida shoshilib qadam tashlar, ulkan mashinalar oqimi yomgʻir selini shirillatib kesib borardi. — A. Nurmurodov, Urush

5. Ijtimoiy faoliyat, ilm-fan, nazariya va shu kabilarning biror sohasidagi yoʻnalishi; qarash.

Reaksion oqim. Siyosiy oqim. Zamon oqimi.

Yoshlar hali oqim sifatida oʻzlarini namoyon qila olganlari yoʻq. — Gazetadan

  • Gapning oqimi Gapning yoʻnalishi, borishi, omadi. Saidgʻozi buni darrov payqadi, gapning oqimini oʻzgartirdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Oqimga qarshi yurmoq (yoki suzmoq) Jamiyatda ustun yoʻnalishga qarshi harakat qilmoq.
Полная статья →

Показать все · 132 →

Сказки

47
Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Aqlli qiz
Устное народное творчество

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Baliqchi bilan shoqol
Устное народное творчество

Bu ertakda baliqchi bobo va ayyor shoqolning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Shoqolning hiylasi tufayli boshqa shoqollar kulgili ahvolga tushib qoladi.

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Dangasa chol
Устное народное творчество

Bu ertakda dangasalik oqibatlari va insoniy munosabatlardagi oʻzaro tushunmovchiliklar kulgili tarzda tasvirlangan. Chol va kampirning oʻzaro kelishuvi kutilmag

Показать все · 47 →

Диалектные материалы

18
bäŋŋi
Qashqadaryo viloyati · yantoqi

sochini uzun oʻstirgan kishi, sochi-soqoli oʻsib ketgan kishi

ka:xuda
Xorazm viloyati · katxuda

oqsoqol; vakil ota

koʻkazan
Qashqadaryo viloyati · oqoralash

soqolda oqlik belgilari paydo bo‘la boshlagan

Показать все · 18 →