Қидирув

фл. 1. Паст томонга қараб узлуксиз, сурункасига ҳаракат қилмоқ, юрмоқ (суюқлик ҳақида).

Олдингдан оққан сувнинг қадри ёʻқ. — Мақол

Қонқус тун бўйи ғазаб билан, алам билан тўлғаниб оқди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Филатовнинг бир қўли қон оқаётган елкасида, иккинчи қўли пулемёт лентасида, боши қуйи солинган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

2. Тез-тез томмоқ, бирин-кетин юмаламоқ (томчилар ҳақида).

[Қизнинг] Кўзларидан оққан томчилар қуёшда инжудай ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Ошно дўстининг кўзларидан дув-дув ёш оқаётганини кўрди, хўрланди — М. М. Дўст, Лолазор

3. Сув оқими билан бирга силжимоқ, сузмоқ.

Келганлардан бир қисми сойнинг ўртасига етмасдан қайтишга мажбур бўлди. Икки киши оқиб кетаёзди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

4. Қуйилиб келмоқ; ўтмоқ.

Ўтказгичлардан электр токи оқа бошлади.

5. кўчма Келиб, тушиб турмоқ.

Конвеерлардан дон оқади.

Хона ичига қуёшнинг илиқ ёрқин ипаги жимгина оқди. — Ойбек, Навоий

6. Жараён тарзида, кўплашиб бирор томонга юрмоқ, ўтмоқ.

Отлиқлар Оқмачит қири томон оқиб борарди. — Т. Ашуров, Оқ от

Эрталабдан бошлаб қишлоқ аҳолиси мактаб томон оқди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Тўкилмоқ, осилиб тушмоқ.

Икки атрофда пахтасининг чўғи қочган далалар гоҳ чўп бўлиб ғўзапояси қолган, гоҳ пахтаси эгатларга оқиб тушган пайкаллар билан алмашинади. — М. Мансуров, Ёмби

8. кўчма Ўтмоқ, кечмоқ.

Ҳаёт бир маромда, бир изда оқа бошлади. — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар

Йиллар оқар йилларни ювиб, Тақдирига тан берар ҳавас. — А. Шер, Қадимги куй

от 1. Ёйга қўйиб отиладиган, учи найзасимон узун, ингичка таёқча; тир.

Садоқдаги ўқ.

У камонга чапдастлик билан ўқ ўрнатди ва чопиб бораётган от устида нишонга отди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Милтиқ, тўппонча, пулемёт каби қуролларга жойлаб отиладиган кичкина снаряд; патрон.

Душман пулемёти бирдан жимиб қолди, ўқи тугаган пулемётчи эса қоча бошлади. — Н. Сафаров, Оловли излар

Ўқ овозига одам тўпланганда, мис кўза қорни пачақланиб, тупроққа ағнаб ётар эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

3. Шундай снаряд, патроннинг отилган-да оғзидан чиқиб учадиган, мўлжалга ёʻналтириладиган қисми (қўрғошин, питра каби).

Оқилхонтўра Бўтабойни мўлжаллаб отган ўқ Тиллабувага теккан экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ортиқ гилам тўшалган уйда, ойнаванд шкаф қаршисига айиқ терисини ёйиб, ўқ тешган жойларини кўздан кечираётган эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

4. Миномёт, реактив артиллерия ва шу кабилар қуроллардан отиладиган ўқ-дори; снаряд.

Фронт орқасида ўра қазиб турганда, Мулла Обиддан ўттиз метрча нарига бир катта тўп ўқи тушиб, қаттиқ товуш чиқариб ёрилди. — А. Қодирий, Обид кетмон

фл. 1. Оқ тусга кирмоқ, оқ тус олмоқ.

Қор ёғиб, ерлар оқариб қолибди.

Биз меҳнатда топдик бахтимиз, Меҳнатда соч оқарса, майли! — Ё. Мирзо, Ўғил меҳри

Турғун: Ёʻқ. Аксинча, оқарибсиз. Жиндек озиб, яна ҳам чиройли бўлибсиз. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

Чинни пиёласимон чаноқлар оқариб кўзга ташланади. — С. Қодиров, Тонг юлдузлари

2. Қонсизланиб ёки қони қочиб, қизилликни ёʻқотмоқ, ранги ўчмоқ, бўзармоқ.

Унинг ранги оқариб кетди.

Умри бир оқарди, бир қизарди-ю, мени қучоқлаб йиғлади. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

Собирга қараган эди, у бир оқарди-ю, энгашиб, портфелини титкилашга тушди. — А. Кўчимов, Ҳалқа

3. Ўнгмоқ, рангини ёʻқотмоқ, айнимоқ (кўпинча, бўялган нарсалар ҳақида).

Устидаги гимнастёркаси ёмғирда ювилиб, офтобда ўнгиб, оқариб кетган эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Деҳқон нигоҳи жиддий, олийжаноб, устида чакмон, оёғида оқариб кетган маҳси. — Фан ва турмуш

4. Ёруғ бўлмоқ, ёришмоқ.

Кечаси соат тўртданоқ шарқ томон оқара бошлади. Ҳадемай тун оқаради.

Адир томондан уфқ, худди парда орқасидан чироқ ёққандек, оқариб келяпти. — С. Аҳмад, Ҳукм

Машҳар тонги аста-секин оқариб келар, Кўз олдимда содир бўлди Улуғ Қиёмат. — А. Орипов, Йиллар армони

от Пайкал эгатларига ёки умуман пайкалга шоҳариқдан сув олиб таратиш учун хизмат қиладиган муваққат ариқ.

Бир оздан кейин сув таралган картанинг ўқариғи бошига келиб тўхтади. — Газетадан

Ўқариқ ёқаларида кета-кетгунча тут дарахтлари. Пайкаллардаги ҳар бир эгат ипга чизиб қўйгандай текис. — С. Нуров, Нарвон

Насим буғдойпояда ўқариқ қазишдан эрта қайтди. — Т. Мурод Қўшиқ

фл. Оқармоқ феълининг орттирма нисбати.