Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ogʻma» — результатов: 210

Фильтр

Словарные статьи

194
ogʻmoq

fl. 1. Biror tomonga yotib, qiya holat olmoq, qiyshaymoq, engashmoq, yonboshlamoq.

Kema oʻng tomonga ogʻdi. Devor ogʻib qoldi.

Ortiq soʻzlay olmadi, boshi bir tomonga ogʻib tushdi-yu, jim boʻldi joni uzilgan edi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Anisimov hamisha devorni ogʻgan tomonga yiqitadi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

2. Biror tomonga, pastga sirgʻanib, osilib tushmoq.

Qorinbogʻ boʻshab, otning egari chap tomonga ogʻib ketibdi.

3. Toʻgʻri, tik yoʻldan yoki belgili yoʻnalishdan chetga chiqmoq.

Samolyot kursdan ogʻdi.

4. Burilmoq, chetga chiqmoq; biror tomon siljimoq.

Yaxshiboyev gap mavzusi chetga ogʻib ketganini sezdi. — M. M. Doʻst, Lolazor

Bek aka boshini kaftlari orasiga oldi: — Beburd boʻlib qoldim chogʻi yoshim ogʻib! — S. Nurov, Narvon

5. Boʻlinmoq, chalgʻimoq (oʻy-xayol, diqqat-eʼtibor haqida).

Birdan diqqati ogʻib, ularga quloq tutdi. — Sharq yulduzi

6. Toʻgʻri yoʻldan adashmoq, chetga chiqmoq, toymoq; biror siyosiy oqimdan, maslakdan toymoq, qaytmoq.

Menimcha, oʻrtoqlar, Qoʻchqorov partiya yoʻlidan ogʻib, yot unsurlar taʼsiriga tushib qolgan odam. — S. Anorboyev, Oqsoy

7. Biror tomonga yoʻnalmoq, qaramoq (koʻz haqida).

Hojixola, Toʻraxonning xayolchan koʻzlariga qarab olib, javob kutdi. Juvon koʻzlari sekin yerga ogʻdi: Roziman. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Raʼnoning yerga qaragan koʻzi sekingina Anvarga koʻtarilib, yana yerga ogʻdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

8. Eng yuqori nuqtadan, zenitdan oʻtmoq (Quyosh, Oy va yulduzlar haqida).

Quyosh kunbotarga ogʻib, soyalar choʻzilib qolgan boʻlsa ham, tepalar hamon oftob selida jimirlab yotardi. — M. Mansurov, Yombi

Ufqqa oqqan quyosh koʻkni tutgan tutun orasidan goʻyo qora shisha orqali koʻringanga oʻxshaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

9. Maʼlum bir muddatdan, paytdan oʻtmoq, oshmoq.

Vaqt yarim kechadan oqqan edi. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

Kun asrdan ogʻib, shomga yaqin qolgan, shuning uchun guzardagi doʻkonlardan ochigʻi uch-toʻrtta edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. Biror tomonga oʻtmoq, unga moyil boʻlmoq yoki yon bosmoq.

Biron eʼtiborliroq odam zakon [qonun] soʻqib qolsa, darrov oʻsha tomonga ogʻib ketishardi. — J. Abdullaxonov, Xonadon

Bu zamonda kimning jin chaqasi koʻp boʻlsa, odamlar oʻshanga ogʻadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Salomat qaqshoq oʻgay ona bilan chiqisholmadi. Har kun janjal, eshitmagan gapi, yemagan turtkisi qolmadi. Ota ham suyukli xotin tomonga ogʻib ketdi. — S. Ahmad, Hukm

  • Kun ogʻdi Kunduzning yarmidan koʻpi oʻtdi, kech kira boshladi. Kun ogʻib, yerga soya tushishi bilan Hamro opaning yuragi pitirchilab qoldi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsinTun ogʻdi. Kechaning yarmidan koʻpi oʻtdi, yarim kechadan oshdi. Tun oqqach, batalon keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Boshi ogʻib Falakning gardishi bilan; beixtiyor, oʻylamay-netmay, boshi aylanib. Boshi ogʻib kelib qoldi.
  • Boshi oqqan tomonga ketmoq Nusratdek vujudini chulgʻagan parishon kayfiyatdan forigʻ boʻlish uchun birdan boshi oqqan tomonga ketish ishqiga tushdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
  • Koʻngli ogʻmoq 1. Moyil boʻlmoq, muhabbat qoʻymoq. Qizing, turkman eldan birov topibdi, Qizing koʻngli shu turkmanga ogʻibdi. — Ravshan
  • Esi (yoki hushi) ogʻmoq 2. Es-hushini yoʻqotib qoʻymoq, mahliyo boʻlib qolmoq. Men, esim ogʻib, uning ogʻziga tikilganimcha, qimirlamay oʻtirib qoldim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandirAdolatning bir nuqtaga tikilgan koʻzlariga qarab qoʻrqib ketdi: esidan ogʻib qolsa-ya! Hali bu koʻrgilik ham bormidi unga. — S. Zunnunova, GulxanHafizaning birdan rangi oqarib, goʻyo boshiga yuz pudlik gurzi tushgandek, esi ogʻib qoldi. — Mirmuhsin, Umid
Полная статья →
ogʻ

OGʻ ’ishton, shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joy’. Shimining o gʻ i sitilib ketibdi. Qadimgi turkiy tilda ’chov’, ’chot’ maʼnosini anglatgan bu ot a:gʻ tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 109), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan va bu unli oʻzbek tilida â unlisiga almashgan: a:gʻ > agʻ > âgʻ. Bu soʻzning hozirgi maʼnosi gavdadan kiyimga koʻchirish asosida yuzaga kelgan

Ishton yoki shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joyi, chovi

Полная статья →

Показать все · 194 →

В определениях

2

Сказки

7
Doʻstlik sinovda chiniqar
Устное народное творчество

Barg va kesakning doʻstligi sinovlarga duch keladi. Ular bir-birlariga yordam berib, qiyinchiliklarni yengib oʻtishadi.

Momir bilan Somir
Устное народное творчество

Ushbu ertakda shohning ikki oʻgʻli Momir va Somirning boshidan kechirgan sarguzashtlari, ularning ajralishlari va qayta topishishlari hikoya qilinadi. Ertak qah

Ota ulugʻ, otadan mehmon ulugʻ
Устное народное творчество

Murod boboning oʻgʻillari otasining gapiga kirmay, tomga chiqib qor kurashdan bosh tortishadi. Mehmon bu holatdan hayron qoladi, ammo keyinchalik buning sababi

Oʻtinchi chol
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi cholning oʻgʻli Dodning sarguzashtlari, uning adolatni tiklash va sevgisini topish yoʻlidagi sinovlari hikoya qilinadi. Qahramon qiyinchilik

Qahramon
Устное народное творчество

Qahramon ismli yigit oʻz shahri va boshqa mamlakatlarni yovuz devlardan himoya qiladi. U qiyinchiliklarga qaramay, mardlik va jasorat koʻrsatib, xalqni zulmdan

Qozining makri
Устное народное творчество

Bir shahzoda otasining xasisligidan qochib, musofirlikda bir qizga oshiq boʻladi. Qozi yigitga yordam berishga vaʼda berib, oʻzining makr-hiylasi bilan qizni un

Показать все · 7 →

Диалектные материалы

7
dogʻma
Xorazm viloyati · oʻgʻil

1. choʻridan (quldan) boʻlgan oʻgʻil (eski); 2. oʻgʻil

dogʻma
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · toʻngʻich oʻgʻil
dogʻma
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · choʻridan tugʻilgan bola

Показать все · 7 →