Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ogʻirlik» — результатов: 129

Фильтр

Словарные статьи

44
ogʻirlik

ot 1. Vaznning ortiqligi; qiyinlik, mushkullik.

Ishning ogʻirligi. Masalaning ogʻirligi. Ahvolning ogʻirligi.

Kerakli toshning ogʻirligi yoʻq. — Maqol

Karvon joʻnadi. Yukning ogʻirligidanmi, yoki gupchaklari yogʻsiragandanmi, aravalar gʻirchillab, oʻz muzikasi oʻzi bilan jadal bormoqda. — I. Rahim, Chin muhabbat

Toshkentdan uylanganimdan soʻng, yolgʻiz boshimga ham Toshkentdan, ham Margʻilondan ikki xotin ushlab turish ogʻirlik qila boshladi. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

2. Jismlarning yerga tortilish kuchi.

3. Tashvish, malollik.

Sizlarga ogʻirligim tushayotgani yoʻgʻ-u Uyda nima bor menga? — A. Koʻchimov, Halqa

Har kuni ertalab ishga ketayotganingda, bolani bogʻchaga eltib qoʻyasan, qaytganingda — olib ketasan. Shundoq qilsang, oʻzingdan boshqa hech kimga ogʻirligi tushmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Mushkul, qiyin, noqulay ahvol; qiyinchilik; azob-uqubat.

Sokinaning bir oʻziga ikki bola bilan yurish ogʻirlik qiladi. M. M. — Doʻst, Lolazor

Momo u kunlarning ogʻirligi, tashvishi haqida koʻpam soʻylayvermaydi. — Saodat

Ular bir-birlariga qarashib, iljayishdilar. Nigor oyim ham ogʻirlikdan chiqdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

5. Oʻzini tuta bilish, sipolik; bosiqlik, vazminlik.

Kimning nomusi, kimning aqli, kimning sabri, ogʻirligi uni sharmandalikdan qutqarib qoldi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Botirali ogʻirlik bilan onasiga qaradi. — Yoshlik

U, qoʻllaridagi narsalarni stol ustiga qoʻygach, ogʻirlik va bosiqlik bilan Tursun xola yoniga bordi. — Gazetadan

  • Kallang ogʻirlik qilyaptimi Joningdan umiding yoʻqmi, oʻlging kelyaptimi.
  • Birovga] ogʻirligini ortmoq 1. Birovga osilmoq, ustiga chiqib (minib yoki opichlab) olmoq; Munavvar, Yoʻldoshga ogʻirligini ortmaslik uchun, oʻziga ish ham topdi: tugʻruqxonaga doya boʻlib kirdi, — S. Anorboyev, Mehr
  • Oʻzini ogʻirlikka solmoq yoki ogʻirlik qilmoq Oʻzini bosmoq, oʻzini qoʻlga olmoq, sabr qilmoq. U oʻzini ogʻirlikka solib, xotinining bosh-koʻzini siladi, erkalatdi. — Oydin,Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit. Yuragi orqasiga tortib ketgan Joʻmard oʻzini ogʻirlikka soldi. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar
Полная статья →
ogʻir

sft. 1. Vazni katta boʻlgan, tosh bosadigan; vaznli, vazmin.

Ogʻir yuk. Ogʻir ot. Yuki ogʻir arava. Ogʻir vaznli kurashchi. Oltin kumushdan ogʻir.

Ogʻir toshni suv eltmas — Maqol

Yana jimlik hukm surdi. Bu sukunat ogʻir tegirmon toshi boʻlib, mulla Norqoʻzini yanchib yubordi. — A. Qahhor, Mayiz yemagan xotin

Boyvachcha kavakchadan choʻp tiqib, zanjirni tushirdi, kattagina ogʻir darvoza gʻurr etib ochildi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Koʻp kuch yoki bilim talab qiladigan; qiyin, murakkab; mashaqqatli, sermashaqqat.

Ogʻir ish.

U [Yoʻlchi] har xil ogʻir yumushlarni qilib oʻrgangan boʻlsa ham, toʻnka kovlamagan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shunday qilish kerakki, xalqning peshona teri bilan, ogʻir mehnati bilan chiqariladigan suv bitta yo bir necha baloxoʻr qoʻliga oʻtib ketib qolmasin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bu savol avvalgi ikkita savoldan ogʻirroq edi. — S. Ahmad, Ufq

3. Mushkul; masʼuliyatli.

Ogʻir masala.

— Bahor-da, qizim, bundan buyon kun isiyveradi, — qizini ogʻir holatdan chiqarishga tirishdi ona. — Shuhrat, Shinelli yillar

El-murodga mashgʻulotlar ogʻir tuyulmadi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Yil ogʻir keldi-yu, brigadir shiyponda tunab qoladigan boʻldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. Salmoqli, salobatli.

Gʻoʻlabirdan kelgan, qop-qora, semiz kishi ogʻir yurib, davraga chiqdi. — N. Aminov, Qahqaha

Hovli ichkariroq boʻlganidan, hamma uxlab qolganidan, darvozaning ogʻir gumburiga ichkaridan hech kim chiqmadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Bunisini qoʻyavering, qori, xudo ishingizni oʻnglasa, hech gap emas, gard yuqtirmay chiqib ketasiz, — deyar edi ogʻir, salmoqli tovush. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Sekin, shoshmasdan qilingan; bosiq, vazmin.

Ogʻir qadam.

Qora terga tushib, hassasiga tayanib qolgan domla ufqdan koʻzini olib, ogʻir bosh chayqadi. — M. Mansurov, Yombi

Gʻulomjon boshini ogʻir koʻtarib, usta Bahromga qaradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

6. Oʻzini tuta biladigan; sipo, vazmin, bosiq.

Aminjon, oʻzi yosh boʻlsa ham, juda pishiq, ogʻir, gʻayratli. — A. Qahhor, Xotinlar

Kamtar va kamsuxan, goʻzal Iskandar quloq solib, jiddiy va ogʻir oʻtirardi. — Oybek, Nur qidirib

7. Muayyan meʼyori buzilgan, meʼyorga, talabga javob bermaydigan.

Xonaning havosi ogʻir: chang, ovqat, tamaki hidlari bir-biriga aralashib-quralashib ketgandi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

8. Yomon oqibatlarga olib borishi mumkin boʻlgan; jiddiy, xavfli.

Ogʻir jarohat. Ogʻir dard.

Otasi ogʻir kasallikdan soʻng vafot etdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

U

[Elmurod] hech narsani bilmas, ahvoli ogʻir edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U

[Saltonbu] shunday baqirib yubordiki, uy burchida ogʻir yotgan oʻn uch yasharli qizi choʻchib ketar, deb ham oʻylamadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

9. Tashvish, iqtisodiy muammo.

[Hakim:] Ham ishlab, ham oʻqiyman, akamga ogʻirim tushmasin. — Yoshlik

10. Mashaqqatli, uqubatli, azobli; murakkab, mushkul.

Ogʻir kun. Ogʻir hayot.

Elmurod oilasi va oʻzining ogʻir oʻtmishini qisqacha tasvirlab kelib, oxirida shunday degan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Otamurod uzoqdan boʻlsa-da, sezdi: boshliq ogʻir ahvolda qolibdi. — M. Mansurov, Yombi

11. Qattiq jazolashni talab qiladigan, juda katta.

12. Notinch, tashvishli, hayajonli.

Ogʻir tush. Ogʻir xayol. Ogʻir oʻy.

Cholning yurak yaralarini ochishda oʻzini aybli sanagan Yoʻlchining koʻkragi ogʻir tuygʻular bilan toʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

13. Qattiq tegadigan, xafa qiladigan, koʻngilsiz; malolli.

Raisning uni koʻrib, xuddi koʻrmaganday yonginasidan mashinasida koʻchani changitib oʻtib ketishi unga ogʻir tegdi. — A. Koʻchimov, Halqa

Qambar birdan kulib yubordi. Uning kulishi Yoʻlchiga ogʻir tegdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

14. Haddan ziyod, kishi bardosh berolmaydigan; qattiq.

Ogʻir alam. Ogʻir judolik. Ogʻir kulfat. Ogʻir musibat.yash

Inson hayotidagi eng ogʻir qaygʻu — onadan ayriliq qaygʻusi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Endi bildim, oshiqlik ogʻir dard ekan. Boshimga tushganda bildim, — dedi [yigit] — P. Tursun, Oʻqituvchi

15. Qahraton, sovuq, tashvishli.

Voha rahbari savolni kutmagan ekan, dabdurustdan dovdirab qoldi, soʻng shoshib: — Toʻgʻri, ustod, bu yil ancha ogʻir qish boʻldi — dedi — M. M. Doʻst, Lolazor.

16. Kuch keladigan, qiyin; dardli.

Ogʻir nafas. Ogʻir entikmoq.

Ziyodilla ketgandan keyin Botirali beshik tebratib oʻtirgan xotinining yoniga choʻkib, ogʻir uf tortdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Qizil qoniga boʻyalgan qahramon pulemyotchi ogʻir nafas olmoqda edi. — N. Safarov, Qahramonning tugʻilishi

17. Mungli, gʻamgin, qaygʻuli; salmoqli, vazmin.

Ogʻir sukunat.

Ogʻir, yurakni ezuvchi kuy shamollar qanotida u yoqdan bu yoqqa suzib yuribdi. — S. Ahmad, Ufq

  • Ogʻir suv
  • Ogʻir boʻl Oʻzingni bos, sabr qil. Odamlar Tojiboyni tartibga chaqirishib chugʻurlashdi: Ha, ha, bir oz tishni tishga qoʻyish kerak. Ha, sal ogʻir boʻling. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ogʻirini yengil qilmoq Birovning mush-kulini, muammosini oson qilmoq, unga yordam qilmoq. — Xolboy boyning roʻzgʻoriga boʻlishib, uning ogʻirini yengil qilib turganligi uchun uyli-joyli boʻlib oldi. — K. Yashin, Hamza
  • Koʻngliga ogʻir olmoq
  • Ogʻir botmoq 1. Xafa qiladigan, malolli. Nazarov eshitdingizmi, deganday qarash qildi. Nazarovning shu boqishi Sherbekka ogʻir botdi. — S. Anorboyev, Oqsoy;Bu xil palovlarni yosh goʻdaklardan tortib qariyalargacha va hatto bemorlar ham isteʼmol qilsa, ogʻir botmaydi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik
  • Ogʻir gap 1. Malol keladigan, qattiq tegadigan gap;
  • Ogʻir artilleriya Uzoqqa otadigan katta toʻp va zambaraklar.
  • Ogʻir karvon — Yoʻq, menga sira oʻxshamaydi,— dedi Sharofatbibi shikoyatlangan ohangda. — Ogʻir karvon u. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
  • Ogʻir koʻchmoq Qiyinchilik bilan hal boʻlmoq (biror ish yoki masala haqida).
  • Ogʻir oyoq Ikromjonning koʻngli notinch. Xotinining ogʻir oyoq boʻlganidan xayoli qishloqda, uyida edi. — S. Ahmad, Ufq
  • Ogʻir sanoat
  • Tarbiyasi ogʻir Xulqi yaxshi boʻlmagan. Boʻlgʻusi pedagoglar, tarbiyasi ogʻir oʻquvchilar bilan ishlash kabi masalalar ustida ish olib boradilar. — Fan va turmush
  • Qulogʻi ogʻir Gapni yaxshi eshitmaydigan, karroq; kar. Qulogʻi bir oz ogʻir, tovushni birmuncha koʻtaribroq gapirishga toʻgʻri keldi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Havosi ogʻir joy Havosi buzilgan, nafas olish qiyin boʻlgan joy.
Полная статья →
Ogʻirlik kuchining ishi

Работа силы тяжести не зависит от траектории движения тела и всегда равна произведению модуля силы тяжести на разность высот в исходном и конечном положениях. При движении вниз эта работа положительна, при движении вверх — отрицательна. Если после подъёма вверх, тело возвращается в исходную точку, то работа на таком замкнутом пути («туда и обратно») равна нулю.

Полная статья →

Показать все · 44 →

В определениях

56

Показать все · 56 →

Сказки

2
Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Ota ulugʻ, otadan mehmon ulugʻ
Устное народное творчество

Murod boboning oʻgʻillari otasining gapiga kirmay, tomga chiqib qor kurashdan bosh tortishadi. Mehmon bu holatdan hayron qoladi, ammo keyinchalik buning sababi

Диалектные материалы

27
agʻari
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ogʻirlik oʻlchovi
agʻary
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ogʻirlik oʻlchovi

Kichik ogʻirlik oʻlchovi; yuza oʻlchovi

agʻram
Xorazm viloyati · ogʻirlik
agʻram
Qashqadaryo viloyati · ogʻirlik
agʻram
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ogʻirlik

Ogʻirlik, vazn

agʻri
Xorazm viloyati · ogʻirlik oʻlchovi

Показать все · 27 →