Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«очлик» бўйича 104 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

56 та
очлик

от 1. Оч қолиш, оч эканлик, оч ҳолат.

Очликдан сулаймоқ. Бир очликнинг бир тўқлиги бор. — Мақол

Зиркнинг яшил барглари ҳузурбахш таъмга эга бўлиб, кишини чанқаш ва очликдан сақлайди. — Фан ва турмуш

2. Очарчилик.

Революциядан кейинги илк йиллар. Вайрона қилинган мамлакатда очарчилик ҳукм сурарди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

  • Очлик эълон қилмоқ Сиёсий, иқтисодий ижтимоий норозилик белгиси сифатида овқат ейишдан бош тортмоқ. Борди-ю, очлик эълон қилиб, берганларини емай, биратўла нариги дунёга равона бўлиб қолсам-чи. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати
Тўлиқ мақола →
оч

ОЧ ъовқат тусаб қолганъ. Қорни тўҳнинг ҳорни о ч д а н хабари ёʻҳ (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сифат а:ч тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, И, 208; Девон, И, 108), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ПДП, 353; DS, 3); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:ч > ач > âч. 1 Қорнида, меъдасида овқат қолмаган, очиқиб, овқат тусаб қолган, очиққан. . — тинч қулоғим. Мақол. . . . Иўлчи

2. Очлик ҳолати

Ҳамма халқ очдан ўлмаслик учун бир амал-тақал қилиб турибди — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ингичка, кичик (тешикка нисбатан кичиклик-ингичкалик қилган кон, вал ва шу кабилар ҳақида)

Тўлиқ мақола →
очар

от Мевадан, кўпинча беҳидан пиширилган мураббо.

Икки қозонда тўғралган беҳидан очар пиширилди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Тўлиқ мақола →
ўчиқ

сфт. 1. Ўчган, ўчирилган.

Иккинчи қаватдаги чироқлари ўчиқ хона деразаларига ички бир армон билан тикиламан. — Газетадан

2. Қизиллиги ёʻқолган; бўзарган (ранг-тус ҳақида).

Юзлари пачақланган, ҳамма ёғи моматалоқ, сочлари тўзғиган, ранги ўчиқ Жўрахон ётар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ҳайдар совуқ, ўчиқ юзини терс бурган подшоҳга таъзим қилиб, орқаси билан юриб чиқди. — Ойбек, Навоий

Тўлиқ мақола →
очко

от 1. Ўйинда, спорт мусобақаларида ютуқни белгилаш учун бериладиган ҳисоб бирлиги.

Ўшанда фақат бир киши — ёш шашкачи Шариф Ёқубов у билан очкони бўлишиб олди. — Газетадан

Раҳим хиёл ўйланиб қолди. Энди у, икки метрга сакраб, етти очко олишни эмас, балки биратўла олти катакка сакраб, ўн бир очко эгаллашни чамаламоқда эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Қарта ўйинининг бир тури; йигирма бир.

Очко ўйнамоқ.

Тўлиқ мақола →
ўчоқ

от 1. Орқа ва ён томонлари ёпиқ бўлиб, ичига ўт ёқиладиган, овқат пишириш учун устига қозон ўрнатиладиган қурилма.

Лой ўчоқ. Ер ўчоқ. Темир ўчоқ.

Тош ўчоқда арча чўғи яллиғланиб турибди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Бригада булоққа яқинроқ жойдан ўчоқ ковлаб, қозонни ўрнатди. — С. Анорбоев, Оқсой

Кунчиқар томонда катта ўчоқ, қозонда шўрва қайнаб турибди. — Эртаклар

Ҳиммат ўчоқда ловуллаб ёна-ётган ўтга косовни тутиб папиросини тутатиб олди. — М. Муҳамедов, Қиммат билан Ҳиммат

2. Бирор нарса пайдо бўладиган, амалга ошадиган, тарқаладиган жой; манба, марказ.

Билим ўчоғи. Маърифат ўчоғи. Тарбия ўчоғи.

[Элмурод] Агар ўзи бу ердан кетганда ҳам, дастлабки маданият ўчоғининг абадий қолишини ўйлаб, ўзидан-ўзи ғурурланди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Хуллас, Шероз қадимдан адабиёт, санъат ўчоқларидан бири бўлган, у ерда миниатюра мактаби ҳам ривожланган. — Газетадан

Мамлакатнинг марказий ва шимолий туманларида ёнғин ўчоқлари сони ортиб бормоқда. — Газетадан

Қумқишлоқ деҳқонларини қадимдан қийнаб келган ботқоқларни иситма-безгак ўчоқларини қуритиш учун бир неча чақирим узунликда зовур қазиш керак. — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Ўчоқ боши 1. Таом пишириш учун ўчоқ қурилган жой. Синдирилди тез зоғора нон, Севган қизи, кўз нури — Ойхон Қушдай учди ўчоқ бошида. — Ҳ. ПўлатЎчоқ бошида керосин билан шишасиз ёнаётган жинчироқни олиб, ташқари чиқди. — С. Айний, Қулларқуртга барг кесгани борамиз. У киши келсалар, овқат ўчоқбошида. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 56 →

Таърифлар ичида

27 та
унумдорлик

унумдорлик Унум бериш, унумлилик даражаси. Ернинг унумдорлиги, экинларнинг ҳосили ошади. Очлик-ночорликдан асар ҳам қолмайди. Ҳ. Ғулом, Машъал Минерал ўғитлар ор

таҳқир

таҳқир кт. Хўрлаш, ҳақорат қилиш, камситиш; ҳақорат. Ойша холанинг таҳқири ва ёлғизлик алами билан куйиниб турган Майна бармоқ учи билан бетига тушган ёш томч

қашшоқлик

қашшоқлик Қашшоқ ҳолат, қашшоқ турмуш. Очлик, қашшоқлик — уруш дарахтининг аччиқ мевалари. Т. Малик, Ажаб дунё

кахексия

кахексия тиб. Организмнинг очлик ва турли касалликлар оқибатида ҳаддан ташқари озиб кетиши, қисқа вақт ичида чўп-устухон бўлиб озиб кетиш.

Ҳаммасини кўриш · 27 →

Эртаклар

20 та
Бале, бале, бале
Халқ оғзаки ижоди

Чол билан кампирнинг катта тарвуз етиштириши ва уни подшоҳга совға қилиши билан бошланадиган ушбу эртакда, чолнинг топқирлиги ва адолат талаби маркази

Ботир
Халқ оғзаки ижоди

Ботир исмли йигит ўзининг зукколиги ва мардлиги билан девларни енгиб, улардан тегирмон ва кўп миқдорда ун олади. Бу эртак қийин вазиятларда ҳам ақлни ишлат

Дангасалар
Халқ оғзаки ижоди

Уч дангаса йигитнинг дангасалиги шунчалик зўрки, ҳатто ўлим хавфи ҳам уларни ҳаракатга келтира олмайди. Подшоҳ уларнинг энг дангасасини аниқлаш учун ноо

Эпчил ўтинчи ва маккор эшак
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда эпчил ўтинчи ва унинг эшаги ҳамда туяси ўртасидаги қизиқарли воқеалар тасвирланади. Эшакнинг маккорлиги ва бошқа ҳайвонлар билан дўстлашуви

Фойдали ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Очликдан қийналган чол ўғрилик қилишга мажбур бўлади. Болалари гўшт еганини билиб қолмаслик учун чол ва кампир фойдали ёлғон ишлатишади.

Кийик билан кади
Халқ оғзаки ижоди

Бир кийик уяси ёнидаги теракка осилган кади сабабли оч қолиб, уни енгишга ҳаракат қилади. Аммо кади билан бўлган кураш унинг қуйруғини узиб юборади ва

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Шева материаллари

1 та
омочлик
Фарғона вилояти · омочлик

омоч тишининг ички бўш жойи (оғиз ҳам дейилади)