Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ўз» бўйича 4418 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

1352 та
оз
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

ОЗ ъкам\ О з сўзла, кўп ўйла (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сўз асли а:з тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, I, 93), ўша даврлардаёқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, И, 105; ДС, 71); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: а:з > аз > âз

сон 1. ёки миқдор жиҳатдан унча кўп бўлмаган; кам

Оз вақт

Ҳовузда сув

Гап кўп, кўмир — Мақол

Оз емак - соз емак — Мақол

Яқинда табибларга кўрсатган эдим, қонингиз оз, қимиз ичинг, деди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

2. Етарли эмас, кифоя қилмайдиган, қаноатланарли бўлмаган; кам

Бир йигитга етмиш ҳунар — Мақол

Мақтанма, ғоз, ҳунаринг — Мақол

Кўп бўлса - кетар, оз бўлса - етар — Мақол

Икковимиз ўтказадиган олтин умрнинг олтин минутларини ҳар қанча олтин соат санаса оз! — Абдулла Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Электр қуввати шу қадар оз эдики, насос моторларни айлантиришга ҳам ожизлик қилиб қолди — Саид Аҳмад, Уфқ

3. Баъзи-баъзида; гоҳо-гоҳо, камдан-кам. Бир оз - озгина, андак. Кўпи кетиб, ози қолди - ярмидан кўпи кетиб, ундан озроқ миқдори қолди (қийинчилик кунлар, оғир иш ва шу кабилар ҳақида). Оз бўлмаса - нақ бўлмаса; сал бўлмаса; нақ, худди. Оз қолди - сал қолди. Энг ози - кам деганда, энг ками, ақалли

Анвар ўз тенги болалар билан оз алоқа қилар, уларга кам аралашар ва ортиқча ўйнабкулмас.. эди — Абдулла Қодирий, Меҳробдан чаён

Қизлик вақтида Нури уларнинг кулбасига жуда оз чиқар эди — Ойбек, Танланган асарлар

Бир оз тузи кам бўлибди

Робия хола бир оз букчайганича, майда қадамлар билан шипиллаб, супага ёʻл бошлади — Саида Зуннунова, Олов

-Кўпи кетиб, ози қолди, - овутди уни Усмонжон, - ҳеч нарса эмас, бу қийинчиликлар ўтиб кетади — Саида Зуннунова, Олов

-Оз бўлмаса, ҳаром ўлар экан, жонивор, - дейди у [ёʻловчи], бир тутам яшил беда билан пичоғини артаётиб — Парда Турсун, Ўқитувчи

Ҳар сафар момақалдироқ гулдураганда, "ойи", деб додлаб юборишига оз қоларди — Суннатилла Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар

Боя синфда болалардан бири ҳимоя тилаб: "Ҳурматли ўқитувчим!" деб юборишга оз қолди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Уятни билсангиз, энг ози шунинг андишаси керак эмасми? — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
озмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. Эти қочиб, озғин тортмоқ; озғинланмоқ, ориқламоқ.

Бир терининг ичида қўй неча бор семириб, неча бор озар. — Мақол

Озган от арғумоқ бўлмас. — Мақол

Умиднинг ёқаси титилиб кетган ўша эски костюми-ю, шимининг таги йиртилиб, ямоқ тушганига, озиб, чаккалари туртиб чиққанига қараб, ҳайрон бўлган бўлса керак. — Мирмуҳсин, Умид

Бу орада у озиб, шундоғам сўлғин юзлари баттар заъфарон бўлиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

  • Ақлдан (ёки эсдан) озмоқ Ширмонхон қимир этмай ўтирар, унинг ифодасиз кўзларига қараб Маҳмуд, ақлдан озиб қолмадими, деб қўрқиб кетди. — С. Зуннунова, ОловЯна қайтиб олдинга ўгирилганимда, ёнимдаги аёлнинг ёʻқлигини кўриб, ақлдан озаёздим ва телбалардек гандираклаб, ҳовли юзида у ёқдан бу ёққа югурганча, уни излай бошладим. — Ёшлик
  • Ёʻлдан озмоқ 1. Ёʻлини ёʻқотиб қўймоқ, бошқа ёʻлга кириб кетмоқ, адашмоқ; Мен бола-чақали одам, янглишиб, ёʻлдан озиб, сизга уйланган эканман, никоҳимдан чиқдингиз, мени кутманг. — Ойбек, Танланган асарларЖар чақирилиб, Худо ёʻлидан озган осий Авазга юз дарра буюрдилар. Аваз сураткашникидан жилмай, жон ҳовучлаб ётаверди. — С. Сиёев, Аваз
  • Кўнгли (ёки юраги) озмоқ Кўнгли айнимоқ, бехуд, беҳузур бўлмоқ, ўзини нохуш сезмоқ. Юрагим озиб кетди.Отамурод ўзини қўлга олмоқчи, яна олға интилмоқчи бўларди, лекин борган сари кўнгли озиб, кўзи тиниб кетарди. — М. Мансуров, Ёмби
Тўлиқ мақола →
ўзак
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ўсимлик пояси ва илдизининг кўпинча юмшоқ тўқимадан иборат бўладиган ички қисми.

Толнинг ўзаги.

2. . Дарахт, бута кабиларнинг танаси; поя.

Ғуломжон ўрикнинг кекса, ёʻғон ўзагини ушлаб туриб тўхтади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Сумба қилдим ирғайнинг ўзагидан. Оқ олма, қизил олма.

3. Илдизмеванинг (ёғоч ўзагига ўхшаш) ўрта қисми.

Сабзининг ўзаги.

4. . Электромагнит ва шу кабиларнинг ичига, ўртасига ўрнатилган қисм; стержен.

Электромагнит ўзаги.

5. . Сўзнинг асл маъносини билдириб, янги сўз ясалишига асос бўладиган, сўз ясовчи қўшиладиган энг кичик қисм; сўз ясалиш асоси.

6. Бирор нарсанинг энг муҳим, асосий қисми; асос, моҳият.

Улар [аёллар] оиланинг ўзаги ва файзигина эмас, балки жамоатчилик ҳаётида ҳам алоҳида ўрин эгаллайдилар. — Газетадан

Менинг назаримда, ўртоқ Мардиев, биз қилаётган ишнинг ўзаги битта! Умумхалқ, умумдавлат манфаати. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1352 →

Таърифлар ичида

2209 та
илинмоқ

илин Илмоқ И феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати. Кўчада кетаётган бир хотиннинг юпқа хитойи зонти қўлидан учиб кетиб, парашютдай лапанглаб борди-да, бир дарахтга

биқиқ

биқиқ Бошқалардан ажралиб, ўз-ўзи билан бўлиб қолган, якка-ёлғиз ҳолдаги. Нафасни сиқувчи, оғир; бузилган.

манфаатпараст

манфаатпараст Шахсий манфаатинигина кўзловчи. Ўз-ўзидан маълумки, худбин, манфаатпараст кимсада оилага меҳр-муҳаббат бўлмайди. Газетадан

Ҳаммасини кўриш · 2209 →

Эртаклар

392 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 392 →

Шева материаллари

441 та
Бўчаламоқ
Қашқадарё вилояти · туғиш учун ўзига қулай жой танлаб кетмоқ

Уй ҳайвонлари туғиш учун ўзига қулай жой танлаб кетиши.

Бўзалам
Самарқанд вилояти · Чимзор, ўтлоқ

Чимзор, ўтлоқ.

Бўзлоқ
Самарқанд вилояти · ўтлоқ

Ўтлоқ.

Бўзқир
Самарқанд вилояти · ўсимлиги кам қир

Ўсимлиги кам қир.

Ҳаммасини кўриш · 441 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

21 та
Таҳрирчи
Имло ва ёзув воситалари

Ўзбек тили учун имло ва услуб текшируви.

Тилмоч
Машина таржимаси

Ўзбек тили учун машина таржимаси хизмати.

Коммон Воике: ўзбек тили
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек нутқининг очиқ маълумотлар тўплами; овоз ёзиб ёки ёзувларни текшириб ҳисса қўшиш мумкин.

Гоогле Таржимон
Машина таржимаси

Ўзбек тилидан ва ўзбек тилига 100 дан ортиқ тил билан машина таржимаси.

Ҳаммасини кўриш · 21 →

Саҳифалар

2 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.