fl. 1. Fikr-mulohaza yuritmoq; fikrlamoq.
Oʻylab tuzilgan reja. Koʻp oʻyla, oz soʻzla. — Maqol
Oʻylamay qilingan ish — boshga keltirar tashvish. — Maqol
U
har qancha oʻylasa-da, Asqar aka haqida yomon fikrga botinolmas edi. — N. Fozilov, Diydor
Tokaygacha shu kepatada yurasan, bolam, axir menga ham jon kerak, oʻylasang boʻlmaydimi? — E. Raimov, Ajab qishloq
2. Xayolidan kechmoq (kechirmoq), xayol qilmoq. U
baʼzan oʻgʻlining sogʻ-salomat jangdan qaytishini tilab yurtda tinchlik boʻlsa, umri boqiy binolar qurib berishini oʻylardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
Ikki qoʻllab qanday terar ekan-a? deb oʻylayman ichimda. — E. Raimov, Ajab qishloq
3. Yodga olmoq, esga keltirmoq; xotirlamoq.
Lekin men boyagi yigitni oʻylab, yuragim ezilib ketyapti. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
Aksincha, har kuni ming yashab, quvnab, Sen qilgan ishlarni oʻylayman, oʻgʻlim. — Gʻayratiy
Har kuni dadamni bir oʻylab qoʻyaman. — E. Raimov, Ajab qishloq
4. Biror kimsa yoki narsa manfaati yuzasidan ish tutmoq; shuning dardida boʻlmoq.
El-yurt tinchligini oʻylamoq.
Sut sogʻuvchi ham, eng avvalo, inson sogʻligʻini oʻylaydi. — Gazetadan
Koʻzim ochiqligida qizimning toʻyini koʻray, deb oʻzimni oʻylabman-u, bu toʻydan keyin Nasiba nima boʻlishini oʻylamabman. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar
Oʻzingiz bilasiz, Usmon aka biz iqtisodchimiz, daromadni koʻp oʻylaymiz. — P. Qodirov, Qora koʻzlar
5. Xayol qilmoq, taxmin qilmoq, deb hisoblamoq, tushunmoq.
Bu ishga rahbarlik qilsangiz, men oʻylayman, yana bir xayrli ishni yuzaga chiqargan boʻlasiz. — Mirmuhsin, Meʼmor
Mening doʻqimdan keyin Odil qizlarga xat yozmaydi, deb oʻylaysizmi? — S. Zunnunova, Yangi direktor.
Zaynab siz oʻylagan kelinlardan emas xudoga shukur, aql-hushi joyida. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
- Qadamni oʻylab bosmoq Fikr-mulohaza bilan, har tomonini oʻylab ish tutmoq. Men sizga yomonlikni ravo koʻrmayman. Qadamingizni oʻylab bosing, uka! — S. Anorboyev, OqsoyAdashish yomon narsa. Adashib qolmaslik uchun esa qadamni oʻylab bosish kerak. — Gazetadan