Қидирув

от 1. Ўт, олов.

Одам — ишдан, маъдан — оташдан баҳра топади. — Мақол

У ўз муродига етгани учун муқаддас оташ ва сув худосига шукур қилиб, аллақандай бир дуони ўқиди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

Юрев батареялари ёпиқ позициядан туриб, ёв устига жаҳаннам оташи ёғдирди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. кўчма Дилни ёндирадиган, ўртантирадиган ҳароратли ҳис-туйғу,

Ҳижрон оташи.

Ҳафиза Умид юрагидаги оташга сув сепиб, ўчириб кетмоқчи бўлди. — Мирмуҳсин, Умид

фл. Бегона ўтларни юлиб ташламоқ, ўтоқ қилмоқ.

[Бувим] Томорқада сабзи-пиёз ўтайди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Чўлқуварлар ёз бўйи ғўзанинг ичидан чиқишмади, чопиқ қилишди, ўташди. — Ўзбекистон қўриқлари

от 1. Фарзандли, бола-чақали эр киши (ўз болаларига нисбатан).

Ота бўлмай, ота қадрини билмас. — Мақол

отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тожиддиннинг отаси ҳам кампирининг ўлимидан кейин кўп ўтмай вафот этган эди. — С. Зуннунова, Олов

2. Ёши катта кишиларга мурожаат қилишда ёки уларни ҳурматлаш учун ишлатилади.

Оталар сўзи — ақлнинг кўзи. — Мақол

Юнусали ота қаёққа боришни билмай, ҳардамхаёл бўлиб тургандан кейин идора тарафга ёʻл олди. — С. Аҳмад, Уфқ

Қоратой Ўрозни дарров Шокир отага юборди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ўғил болани эркалатиш учун ишлатилади.

4. кўчма Бирор иш ёки ҳаракатни бошлаб берган, унга асос солган киши ҳақида.

Абдулла Қодирий ўзбек романчилигининг отасидир. Жуковский рус авиациясининг отасидир.

5. кўчма Меҳрибон бошлиқ, раҳнамо ҳақида.

У [Михаил Маркович] колхозчиларга ота бўлди, ғамхўрлик қилди, иш ўргатди. — Ойдин, Мардлик — мангулик

6. Эл-юртга бошчилик қилувчи, ёши ёки мансаби улуғ зот ҳақида

[Ёрмат:] Тайёрлан, қизим, Сенга юрт отаси, элликбошимиз гапирадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

фл. Ўтамоқ феълининг биргалик нисбати.

сфт. 1. кт. Қалб ҳарорати билан иситилган; қизғин, жўшқин; эҳтиросли, алангали.

Оташин салом. Оташин муҳаббат. Оташин нутқ.

Дунёда қолмасин фашист деган ном. Меҳнат диёридан оташин салом! — Миртемир, Асарлар

Сўзлар қарсакларга, қарсаклар оташин хитобларга уланиб кетди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

2. Бутун қалби, жони-тани билан берилган, қалби олов.

Оташин нотиқ. Оташин курашчи.

сфт. кт. Оловли, ўтли; қизғин, жўшқин.

Оташли йиллар.

Гарчи яшама-дим беиқбол, нигун, Гарчи давраларим нурли, оташли. — А. Орипов, Йиллар армони