Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«oʻsh» boʻyicha 971 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

420 ta
osh
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

1. Pishirilgan issiq ovqat

Ugra osh. Xoʻrda osh. yash Sovchilarni yaxshi soʻzlar va quyuq-suyuq oshlar bilan joʻnatib, ikkinchi kelishiga oʻylashib javob beradigan boʻldilar — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Umuman, har qanday ovqat, taom

Osh tuzi. Oshing halol boʻlsa, koʻchada ich! — Maqol

Elga bersang oshingni, Erlar silar boshing- — Maqol

Jon boʻlsa, jahon topilar, Osh boʻlsa, qozon topshshr — Maqol

Toʻra qozon boshidan mis tovoqda suyuq osh olib kelib, chordana quriboʻtirdi — N. Fozilov, Diydor

3. ayn. palov. . -Ultiring, oʻltiring, mehmon! — dedi usta Farfi. —

Osh damlamoq. yai Ilgarilari lagʻmon yoki osh yeyish uchun nuqul korxonadan tashqariga chiqishga majbur boʻlar edik — Gazetadan

Oshga sabzi bosildi-pishdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. etn. Baʼzi munosabatlar bilan oʻtkaziladigan ziyofatlar nomining tarkibiy qismi, maye

qiz oshi, xotin oshi, arvoh oshi, maslahat oshi

Toʻliq maqola →
oshmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Miqdor yoki hajm jihatidan koʻpaymoq; oʻsmoq; ortmoq.

Fakultetdagi talabalar soni besh yuzdan oshdi.

Paxta yildan yilga moʻl boʻlib, foydasi ham oshib turibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ortmoq, ortib qolmoq.

Xarajatdan besh soʻm oshib qoldi.

3. Koʻtarilmoq.

Oyim kuydi-yondi, dadamning qon bosimi oshib, kasalxonaga tushib qoldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Saodat labini jiyirib, shishachani qaytib uzatdi: — Yoʻq, besh soʻmdan oshsa olmayman — Yoshlik

Hali oftobning dami qaytmagan, Qoʻshariqning katta koʻchasidagi azamat teraklar toldan oshib, hovliga toʻrt enlikkina soya tashlagan payt edi. — S. Ahmad, Ufq

Har kun mol narxi oshadi, bozorda savdogarlarning qulogʻi tikkaygan. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Maʼlum bir payt chegarasidan utmoq; kechmoq; ogʻmoq.

Vaqt yarim kechadan oshdi. Soat uchdan oshdi. Ish boshlaganimga besh oydan oshdi. Yoshim qirq beshdan oshdi.

Soat oltiga belgilangan toʻy soat oʻndan oshganda boshlanibdi. — A. Qahhor, Toʻyda aza

5. Mol sotib olishda uning bahosini oshirmoq, narxiga narx qoʻshmoq, orttirmoq.

Boshqa bir raqib ilmasin, degan andisha bilan baqqol ham bir tangalab olaverdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Kuchaymoq, zoʻraymoq; yanada sezilarli, taʼsirli boʻlmoq.

Alami oshdi. Zavqim oshdi. Ixlosim oshdi. Kayfi oshdi. Gʻayrati oshdi. Ishga havasi oshdi.

Uyda oʻtiraverib, Murodning xunobi oshib ketdi. — T. Ashurov, Oq ot

Iskandar ich-ichidan jigʻibiyroni oshib, ters burilib chiqib ketdi. — M. Mansurov, Yombi

7. Takomillashmoq, yaxshilanmoq; yuqori bosqichga koʻtarilmoq.

Sotuvchining malakasi oshdi. Huquqiy ongimiz oshmoqda. Qadrlasang, qadring oshar. — Maqol

Bu hujjatni butun rayonga tarqatmoqchimiz, Sher, obroʻying oshib, choʻqqiga koʻtarilayotganingni bilyapsanmi?I. — Rahim, Ixlos

8. Biror jihatdan yoki biror sohada boshqalardan oʻtib ketmoq, oʻzmoq, zoʻr chiqmoq, orqada qoldirmoq.

Agar yengsang, zoʻr kelsang, oshsang, Doim seni toʻyga boshlayman. — E. Rahim, Yangi qadam

9. Maʼlum bir toʻsiq, chegara yoki balandlikdan oʻtmoq.

Dovon(dan) oshmoq. Devordan oshmoq. Togʻ(dan) oshmoq. Suv toʻgʻondan oshib tushyapti. Qimirlagan qir oshar. — Maqol

Shermat devordan oshib, hovliga tushdi va oyoq uchida yurgancha, burchakdagi uy oldiga keldi. — Yoshlik

Salomat qizlar bilan bogʻma-bogʻ oshib kelib, devor panasidan qoʻshiqqa quloq solardi. — S. Ahmad, Hukm

10. Qoʻldan qoʻlga, bir tashkilotdan boshqasiga oʻtmoq.

Ish tergovdan sudga oshdi.

11. Koʻpmoq, koʻpchimoq (xamir haqida).

Xamir oshdi.

  • Ishi boshidan oshib yotmoq (yoki ketmoq) Ishi juda koʻp boʻlmoq, juda koʻpayib ketmoq. Direktorning peshonalari tirishdi-yu, salgina norozilik maʼnosida oʻziga-oʻzi dedi: Mana, ishlar ham boshimdan oshib ketdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliNabirali boʻladigan Oʻzbek oyimning ishi boshidan oshgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Kim oshdi savdosi Molini ochiq savdoga qoʻyib, uni eng yuqori narx qoʻygan kishiga sotish usuli; auksion.
  • Oshib tushmoq Mamat qassobniki hammadan oshib tushdi. U boshqalardek qilmadi-yu, lekin chiqib ketdi. — Yoshlik
  • Umbaloq oshmoq It umbaloq oshib, beli bilan devorga borib urildi, koʻzlari tubsiz qahrga toʻlib, gʻingshidi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
  • Amalga oshmoq
Toʻliq maqola →
oʻsha
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

olm. Uzoqdagi, avval tilga olingan kimsa yoki narsani, oʻrin, paytni koʻrsatish, aytib oʻtilgan, avvaldan maʼlum boʻlgan biror hodisani eslatish, unga ishora qilish uchun xizmat qiladi.

Oʻsha yil. Oʻsha kundan boshlab. Oʻsha odam yodingizdami? Oʻsha joyda uchrashamiz.

Bu shod-u xurramlikni tugʻdirgan yana oʻsha suv edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Biz oʻsha yerga borib turishimiz kerak. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Yaqinroq borsak, yana oʻsha ertalabki yosh er-xotinlar. — H. Qodiriy, Yoʻlda

Oʻsha jilva va oʻsha otash, Oʻsha koʻzki, suzgin, xayolkash, Oʻsha imo, oʻsha ishora Eta boshlar yurakni pora. — H. Olimjon

Toʻliq maqola →
osham
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Bir marta oshash uchun moʻljal-lab siqimlangan quyuq ovqat (osh, shavla, norin va shu kabilar).

Birov birovni uyiga taklif qilsa: Choy quyib beraman, osh damlab beraman, Marhamat qiling, bir osham oshimiz bor, — deydi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik

Berdiboyning qorni har qancha och va oʻn besh kunlardan buyon issiq koʻrmagan esa-da, oldiga qoʻyilgan palovdan bir-ikki osham olib, tomogʻidan nariga oʻtkazolmadi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

  • Bir (yoki bir-ikki) osham Ozgina, arzimagan. Afandi mardikorchilik qilar edi, bir xasis odam uni yarim tanga pul, bir osham oshga baholashdi. — Latifalar
Toʻliq maqola →
oshiq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

OSHIQ I 'oyoqning tizzagacha va tizzadan keyingi suyaklarini tutashtirib turuvchi suyakcha'. Tuyaning oshigʻidan sohha hilib olibdi. Bu ot qadimgi turkiy tilda 'maʼlum darajadan koʻtaril-’ maʼnosini anglatgan a:sh- feʼlining ash- shaklidan ot yasovchi -(u)q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 216; Devon, I, 97); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga, u unlisi i unlisiga almashgan: ash- + uq = ashuq > âshiq. a. عَاشِق — sevuvchi, sevib kalgan; xushtor; muxlis

1. Birovni juda sevib, unga shaydo boʻlib qolgan, birovga muhabbat qoʻygan kishi; xushtor

Oshiqi beqaror

Muhabbat dardiga mubtalo oshiq, Senga havas bilan boqurman chindan — A. Oripov, Yillar armoni

[Tuhfa:] Mirzo Anvarga oshiq boʻlgan ekansan, Nozik! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Biror narsani juda yaxshi koʻrib qolgan, unga berilgan; muxlis. Sheʼr oshigʻi. Musiqa oshigʻi. n Botirali! Eʼzoz-xon! Qani, beri kelinglar! — . Oyqiz bu qizga uzoq tikilgach, uni ashula va dutor oshigʻi boʻlsa kerak, deb oʻyladi. Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

deb [Gʻofir ota] gul oshiqlarini oʻz huzuriga chaqirdi — H. Gʻulom, Mashʼal

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 420 →

Taʼriflar ichida

2 ta
oshna

oshna Tanish, tanish-bilish. Bir koʻrgan oshna, Ikki koʻrgan qarindosh. Maqol Norboʻtaning qizi doktorlikka oʻqiydi, mingta oshnasi bor desang-chi! A. Qahhor, Mayiz yemag

oʻrta

oʻrta OʻRTA ’ikki tomondan teng uzoqlikdagi, markaz — dagi nuqta’. Daryoning oʻrtasigacha suzib bor— dik. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’joylan-’ maʼno — sini anglatgan

Ertaklar

299 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Hammasini koʻrish · 299 →

Sheva materiallari

248 ta
Boʻshlov
Xorazm viloyati · hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish

Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.

Joygʻundoron
Buxoro viloyati · koʻrpa-toʻshak yigʻish marosimi
Kegmon
Fargʻona viloyati · ketmon

Ketmon (yakka dam, qoʻsh dam turlari bor)

Shäpposh
Samarqand viloyati · shabpoʻsh

Kechasi kiyiladigan bosh kiyim

Hammasini koʻrish · 248 →

Tashqi resurslar

2 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.

Savodxon
Imlo va yozuv vositalari

Imlo tekshiruvi, lotin–kirill oʻgirish va tarjima; Microsoft Office uchun qoʻshimcha. Asosiy imkoniyatlar pullik obuna bilan.