Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «oʻra» — результатов: 1212

Фильтр

Словарные статьи

721
ora

ot 1. Ikki narsa yoki nuqta oʻrtasidagi masofa.

Moskva bilan Toshkent orasi 3500 kilometr. Kolonnada mashinalar orasi.

Ora uzoq, qariyb bir kilometrcha kelar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Narsalar oʻrtasidagi joy, boʻshliq, maydon; ochiq yoki teshik joy.

Gʻoʻza qatorlari orasini yumshatish.

Seni unda, meni munda yaratdi. Oramizda oqar daryo yaratdi. — Qoʻshiqlar

Supalarning oralariga, atrofiga anvoi gullar ekilgan. — A. Qahhor, Asror bobo

Bulutlar orasidan oyning bir parcha kumushi koʻrinib qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Narsalarning bir-biriga tutashgan joyi, oʻrtasi.

Etagi eshik orasiga qisilib qoldi.

Saman otliq, qamchisini buklab, piyozi chakmonining yoqasi bilan gardan orasiga qistirdi-da, otini qistab, devorga yaqinlashdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Narsalarning ichi, oʻrtasi.

Beda orasi juda issiq, goʻyo quyoshning butun olovi beda ichiga yashiringanday. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Qator, saf; toʻda, davra.

Oramizda har xil odamlar bor. Oramizdan yaqin doʻstimiz ketdi.

Buni haydang oradan, joʻralar! Yana yolgʻonlar ila koʻp Sizni sarson qiladir. — Hamza

Qoʻshin Toshkentga yetgan baʼdida bizlar tashqaridan va sizlar ichkaridan boʻlib, Musulmonqulni oradan koʻtargaymiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Ikki voqea, hodisa yoki payt oʻrtasida oʻtgan, oʻtadigan vaqt, fursat

Mehmonlar joʻnab, oradan sal vaqt oʻtmay Asrorqul keldi. — A. Qahhor, Asror bobo

Oradan toʻqqiz yil oʻtdi. Bular toʻrt bola koʻrishdi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

7. Kishilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabat, aloqa.

Bu haqda endi bizning oramizda gap boʻlmasin, oʻrtoq Nurmonov. — S. Zunnunova, Olov

— Haligi gaplar yolgʻonmi! Orada hech narsa boʻlgan emasmi? — soʻradi yumshoqlanib ona. — Oybek, Tanlangan asarlar.

8. 3-shaxs egalik va oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchalari bilan koʻmakchi vazifasida ishlatiladi.

  • Tirnoq orasidan kir qidirmoq
  • Bu (yoki shu) 1. Orada Ikkala xatga ham tezda javob kela bermadi. Bu orada janglar boʻlib, Mirzayevning qismi — gvardiyachi qism, oʻzi gvardiyachi serjant boʻldi. — A.Qahhor, Koʻk konvert;— Bu orada Homid nima qilib yuribdir, oʻziga tuzukkina boy kishi emasmi edi? — dedi Oftob oyim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Kun ora Kun osha, ikki kunda bir, oradan bir kun oʻtib. Mulla Muhsin, shu hovuzdan kun ora suv oʻtadimi yo yoʻq? — A. Qodiriy, Kichik asarlar
  • Tez orada
  • Yaqin orada 1. Yaqin vaqt ichida, yaqin kunlar ichida, shu kunlarda. Agar yaqin orada havo ochilmay, surunkasiga yomgʻir yogʻib bersa, nima qilamiz? — N. Safarov, Xadicha AhrorovaYaqin oradagi objuvoz poykoʻpining zarbi yerni silkitib, toʻlqin berar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Ora ochiq (qilmoq) 1. Oʻzaro hisob-kitob tugadi. [Boy Gʻofirga:} Toʻy bahonasida mendan senga oʻtib qolgan arzimagan narsalar bor. Shularni pulga chaqib, orani ochiq qilib qoʻysak, degan edim. — Hamza, Boy ila xizmatchi;Sen xato qilgan boʻlsang, men ham xato qildim, ora ochiq, — dedi Toʻlagan qistab kelayotgan kulgidan labi pirpirab. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Oraga odam (yoki kishi) qoʻymoq Ikki tomonni bitishtirish, ular oʻrtasidagi ish haqida kelishish uchun uchinchi bir shaxsni vositachi qilib yubormoq. Mendan oʻzi xafa boʻlgan boʻlsa, oraga kishi qoʻysa ham boʻlar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oraga suqilmoq Boshqalarning gapiga, suhbatiga yoki ishiga aralashmoq. Duv oraga suqilibdi necha dallol: Baraka de, baraka de, sen sot, sen ol! — Gʻ, Gʻulom
  • Oraga tushmoq (yoki kirmoq) Oʻzaro munozara qilayotgan, tortishayotgan yoki urishayotgan kishilar orasidagi ixtilofni bartaraf qilish uchun urinmoq. Er-xotinning orasiga esi ketgan tushibdi. — MaqolEr-xotinning orasiga tushgan kishi baʼzan oʻsha tobda, aksari keyinchalik soʻkish eshitadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Orada qolmoq Maʼlum kishilar oʻrtasidagi voqealar yoki gapdan boshqalar xabar topmasligiga ahdlashmoq. — Nazar aka, — dedi birinchi yordamchi bosiqlik bilan. — Gap oramizda qoldi, deb vaʼda berdingiz. — M. M. Doʻst, Lolazor
  • Orada (yoki oraga)
  • Orada(n) gap oʻtdi (yoki qochdi) Ikki tomon oʻrtasida noxush, bir-biriga qattiq tegadigan, ayil botadigan gap boʻldi. Siz payqamabsiz Orada jinday gap qochdi. — A. Qahhor, Millatchilar
  • Oralaridan qil (ham) oʻtmaydi
  • Ora(ni) buzmoq Kishilar oʻrtasidagi aloqani, munosabatni yomonlashtirmoq, oʻrtaga adovat solmoq, doʻstni dushmanga aylantirmoq. Binoyidek bosh qoʻshib turgan ikki elatning orasi yana buzildi-quydi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
  • Orasi yaqin boʻlmoq Oʻzaro munosabati, aloqasi yaxshi boʻlmoq. Yaxshiboyev raisni laqabi bilan aytsa ham, raisning oʻzi zarracha xafa boʻlmasdi, shundan bildimki, bularning orasi yaqin. — M.M. Doʻst, Lolazor
  • Ora oyi Qamariya yil hisobidagi shavvol va zulhijja oraligʻidagi oy; zulqaʼda.
Полная статья →
oʻrmoq

fl. Gʻalla oʻsimligi, oʻt, beda va boshqalar oʻsimlikni chalgʻi, oʻroq, kombayn va shu kabilar bilan qirqib olmoq.

Arpa oʻrmoq. Qamish oʻrmoq. Yantoq oʻrmoq.

Bekboy: Oʻroq yasa-tib bering, men ham bugʻdoy oʻraman, deb joni-holimga qoʻydimi bu qizcha. — N. Safarov, Don

Qorovul shoʻra va yalpizlarni oʻrib, suv urgan joyga tiqa boshladi. — Yoshlik

  • Arpangni xom oʻrdimi?
  • Oʻroq oʻrmoq Oʻroq bilan oʻrmoq, oʻroq bilan ishlamoq. Mashrab indamay, oʻroq oʻrayotgan joyiga qarab ketdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaSizning mollaringizga qaragan, oʻrogʻingizni oʻrgan, xirmoningizni yanchgan bir insonni bilaman — P. Tursun, Oʻqituvchi
Полная статья →
or

ot 1. Oʻziga nomunosib yoki ep koʻrilmagan ishdan, narsadan xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, nomus.

Xato qilmoq bordir, tuzatmaslik ordir. — Maqol

Qishloqda birovdan kaltak yeyish azal-azaldan er yigit uchun or sanaladi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv

2. Obroʻ, faxr.

Nori borning ori bor. — Maqol

Sen mening chin yorimsan. Dilda yoʻgʻ-u borimsan, Gʻam nomus-u orimsan, Oy borib, omon kelgil. — T. Toʻla

  • Or bilmoq Oʻziga ep koʻrmaslik. Mirzakarimboy bilan pul yuzasidan xirillashini, yoqa boʻgʻishni [Yoʻlchi] oʻziga or bildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Or qilmoq (yoki etmoq) Uyalmoq, nomus qilmoq, oʻziga ep koʻrmaslik. [Raʼno:] Agar or etsa Layli haqlidir Qaysning jununidin. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Ori kelmoq Uyalmoq, nomus qilmoq. — Yoʻq, togʻa, oʻrganib oldim, — dedi uquvsizligidan ori kelgan Qoʻziboy. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.
Полная статья →
oʻramoq

fl. 1. Oʻram, kalava qilish uchun aylantirmoq, oʻram, kalava hosil qilmoq.

Gazetani oʻramoq. Kartonni oʻramoq.

Ovqatdan soʻng enam xira chiroq yorugʻida, oʻzlaricha qandaydir qadimiy ashulani xirgoyi qilib, kalava oʻrardilar. — Saodat

2. Ip, sim va shu kabilarni biror narsa ustidan aylantirib, oʻram holiga keltirmoq.

Ipni chillakka oʻramoq. Arqonni belga oʻramoq.

Ipaklarni naychaga oʻraydigan, kalavalaydigan dastgohlar bir maromda ishlamoqda. — Gazetadan

Baʼzan yigitlar bellariga yoʻgʻon simni uch-toʻrt qavat qilib oʻrab keladilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Boshni berkitmoq, boshga yopmoq, tangʻimoq.

Durracha oʻramoq.

Xotin boshidagi jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Aylantirib, aylanib, atrofini toʻsmoq.

Hovlini taxta devor bilan oʻramoq. Bogʻni panjara bilan oʻramoq.

Zirklar toʻrt tarafni devordek oʻrab turar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Atrofni osmonoʻpar togʻlar oʻrab olgan. — K. Yashin, Hamza

5. Atrofidan, ustidan aylantirib band qilmoq, ichiga olmoq, berkitmoq.

Boʻyinga sharf oʻramoq. Yarani bint bilan oʻramoq.

6. Ustidan biror narsa bilan mahkamlab bogʻlamoq, ichiga olmoq.

Narsalarni qogʻozga oʻramoq.

Ahyon-ahyonda tamaki oʻrash uchun ham qogʻoz topolmay, diqqinafas boʻladi kishi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

7. Qoplamoq, qurshamoq.

Koʻkni oʻrab olgan qora bulutlar ham toʻs-toʻsga boʻlinib, oy ham qora parda ichidan yarim yuzini ochib, yer yuziga moʻralab qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

shamol endi boʻronga aylanib, aravalarni sariq chang oʻray boshladi. — Mirmuhsin, Meʼmor

8. Ishgʻol qilmoq, band etmoq, egallamoq; bosmoq.

Hozir uning yuragini boshqa bir haqiqat tirnay boshlagan va vijdonini faqat shu masalagina oʻrab olgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning yuragini qarama-qarshi hislar, kechinmalar oʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Paytava oʻramoq. Adolat indamay yotar, bosh va yuzlari doka bilan oʻrab tashlangan edi. — S. Zunnunova, OlovPismiq qopchiqning ichidan teriga oʻrab qoʻyishgan bir tugunni oldi. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Pilla oʻramoq Pilla hosil qilmoq (ipak qurti haqida). Qurt pilla oʻradi. Oq pilla oʻraydigan ipak qurti.
Полная статья →

Показать все · 721 →

В определениях

20

Показать все · 20 →

Сказки

335
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Устное народное творчество

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 335 →

Диалектные материалы

136
Sallabandon
Buxoro viloyati · salla oʻrash marosimi
agʻabiy
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · joʻraboshi

Joʻraboshi; bazmni boshqaruvchi shaxs

azazyl
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · zolim

Zolim, zoʻravon; ayyor, mugʻombir; Azroil

baltïrlïq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · etik qoʻnjini tik tutib turish uchun boldirga oʻraydigan mato
bashoraw
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ayollarning (kampirlarning) 5 metrlik chitdan sallaga oʻxshatib oʻralgan bosh kiyimi
beldäv
Qashqadaryo viloyati · oʻtov belbogʻi

ustidagi kigizlarni tutib turish uchun oʻtovning atrofini aylantirib oʻralgan serbar lentaga oʻxshash mato

Показать все · 136 →