Qidiruv

ot Oʻqituvchi ishi, kasbi; oʻqituvchi ekanlik.

Oʻqituvchilik —

sharafli kasb. Oʻqituvchilik qilmoq.

Jahl ustida akasining oʻqituvchiligini unutib, shu ishni qilgan Avaz endi hech kimning koʻziga koʻringisi kelmas edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

fl. 1. Soʻz, jumla, gap, matn va shu kabilarning yozma shaklini ichda yoki ogʻzaki ifodalamoq.

Maqolani oʻqimoq. Qadimiy yozuvni oʻqimoq. Tovush chiqarib oʻqimoq. Oʻqib eshittirmoq. Roʻyxatni oʻqimoq. Notoʻgʻri oʻqimoq. Qiynalib oʻqimoq. Birinchi savolni oʻqidi.

Koʻp oʻtmay, u durustgina oʻqiydigan va uncha-muncha yozadigan boʻlib qoldi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Sheʼriy yoki nasriy matnni yoddan aytmoq.

Yigit forscha bir bayt oʻqidi. — Bobo Uryoniy bu, bilaman! — dedi Avaz. — Boshqa oʻqi! — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Choyxonada uzun quloqli qalandar koʻzlarini yumib, yangroq ovozini baland qoʻyib, Mashrabdan gʻazallar oʻqiydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Buvijon, duolaringizni oʻzimizning tilimizda oʻqiyversangiz, xudo tushunmasmikin-a? — Guldasta

3. Diqqat bilan, tahlil qilib nazardan oʻtkazmoq; mutolaa qilmoq.

Diqqat bilan qayta-qayta oʻqimoq.

Koʻp oʻqigansiz, lekin kam bilasiz, singlim! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Fuzuliyni yaxshilab oʻqish kerak! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Oʻzi birikib kelgan soʻzni yoki unga xos maʼnoni (mazmunni) bildiruvchi soʻzlarni, iboralarni aytmoq.

Laʼnat oʻqimoq. Tasannolar oʻqimoq.

Bu yerda ishlayotgan ekskursovodlar hamda qayiqchilar mahorati va matonatiga ofarinlar oʻqidik. — Gazetadan

bugun Erboʻta bilan yoʻlda kelayotib, bolani esdan chiqarib qoʻyganda ham, Hayoti dilrozini oʻqiyotganda ham shu oʻy miyasida, tilining uchida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

5. Diniy tushunchalarni ifodalovchi baʼzi soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻz ishtirokidagi jumla, gap va shu kabilarni aytmoq, unga oid holat, marosimni oʻtamoq maʼnosini bildiradi.

Nikoh oʻqimoq. Fotiha oʻqimoq. Duo oʻqimoq. Namoz oʻqimoq.

— Shariat boʻyicha nikoh xutbasi oʻqilgan, — dedi shayx — K. Yashin, Hamza

Mansur onasining qabri tepasida uzoq oʻtirdi. Qorovul chol qurʼon oʻqiganidan keyin huvullab qolgan hovliga qaytdi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

6. koʻchma Oʻz tilida soʻzlamoq (shaxsdan boshqa narsalarga nisbatan).

Tong yorishgani, dunyoga nur toʻlgani uchun quvonayotgandek, osmonda toʻrgʻaylar hamd-u sano oʻqiydilar — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bir necha qaldirgʻoch Salor oqimi boʻylab uchar va uchgan koʻyi valfajri oʻqir edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

7. Shaxs yoki narsaning qiyofa, holatidan biror maʼnoni anglamoq, bilmoq, tushunmoq, uqmoq.

Goʻyo bu sehrgar chol hamma sirni betdan oʻqib olar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uning koʻzlarida, seni suyganimdan joʻrttaga noz qilyapman, deganday bir maʼno oʻqidi Komila. — Oybek, Tanlangan asarlar

Tabiat oʻz tilida roz aytib shuvullar ekan, yigit bundan oʻz quvonchining madhini oʻqirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

8. Oʻquv yurtlarida tahsil olmoq.

Maktabda oʻqimoq. Litseyda oʻqimoq. Madrasada oʻqimoq. Beshinchi kursda oʻqimoq.

Qunt bilan oʻqidi. Oliy maʼlumotli boʻldi. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Boʻldi! Teatr-rassomchilik institutida oʻqiydigan qiz. Xuddi oʻshaning oʻzi! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

9. koʻchma Biror maqsadga koʻndiruvchi, ogʻdiruvchi gaplarni qilmoq, miyasiga quymoq.

Biz ham anoyi emasmiz, axir. Muxbirni oʻrtaga olib, rosa oʻqiymiz — Mushtum

Keyin asta ustidan suv sochdim, tushungan xotinlar tugun koʻtarib yurmaydi, bir kilo — ikki kilo shirinlik yoki biror kiyimlik oladi-qoʻyadi, deb rosa oʻqidim. — T. Alimov, Dashshoʻ

oʻqimoqruschaчитатьinglizcharead

Elig altï ačtï oqïdï bitig Hukmdor xatni oldi, ochdi, o‘qidi – Правитель принял рукопись, раскрыл[и] прочитал – The ruler accepted the manuscript, opened and read

sft. 1. Oʻtkir aql sohibi; aqlli, dono.

Oqil odam. Semiz qoʻzining goʻshti yaxshi, Oqil onaning — qizi. — Maqol

Sen [Umid] oliyjanob, oqila bir qiz muhabbatini oyogʻosti qilding, sen bu alamni oʻlguningcha tortasan. — Mirmuhsin, Umid

2. Aql bilan aytilgan, qilingan; bamaʼni.

Yorni goʻzal dema, oqil soʻzi boʻlmasa, Totli boʻlmas taom, agar tuzi boʻlmasa. — Oʻ.Mirzo

3. Oqil (erkaklar ismi).

ot 1. Maʼlum bir tomonga oqayotgan suv, suyuqlik yoki gaz jarayoni.

Issiq oqim. Sovuq oqim. Gaz oqimi.

Rashid qayiqni oqim ixtiyoriga qoʻyib yubordi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Shunday jarayon yoʻnalgan tomon, yoʻnalish.

Azizxon ariqqa tushganda, besh-olti yigit oqimga qarshi suvni shaloplatib suzib yurishardi. — S. Ahmad, Ufq

Chavandoz otini orqaga burib, suv oqimiga qarab ketdi va yuz qadamcha yurgandan keyin yuganini tortib, qamchi urdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. fiz. Berilgan sirtdan vaqt birligi ichida oʻtayotgan toʻliq energiya miqdori.

Yorugʻlik oqimi. Elektronlar oqimi. Magnit oqimi.

4. koʻchma Maʼlum bir tomonga yoʻnalgan kishi yoki narsalar jarayoni.

Odamlar oqimi. Xatlar oqimi.

Maydon atrofidagi koʻchalarda, parklarda xalq oqimi toshar, chayqalar edi. — Oybek, Nur qidirib

Pul oqimini Aliqulning oʻzi boshqarardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yomgʻir sharros quyar, koʻchadagi yoʻlovchilar soyabon ostida shoshilib qadam tashlar, ulkan mashinalar oqimi yomgʻir selini shirillatib kesib borardi. — A. Nurmurodov, Urush

5. koʻchma Ijtimoiy faoliyat, ilm-fan, nazariya va shu kabilarning biror sohasidagi yoʻnalishi; qarash.

Reaksion oqim. Siyosiy oqim. Zamon oqimi.

Yoshlar hali oqim sifatida oʻzlarini namoyon qila olganlari yoʻq. — Gazetadan

ot Qozoq va qirgʻizlarda: badihagoʻy shoir, kuychi; xalq shoiri; baxshi.

Ey sen, javon shoir, oʻspirin oqin, oʻtli yuragingga qilurman havas. — A. Oripov, Yillar armoni