Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«oʻlib» boʻyicha 1073 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

576 ta
olmoq
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

fl. 1. Narsani ushlab yoki biror asbob bilan tutib qoʻlga kiritmoq.

Ariqdan suv olmoq.

Saodatxon kapalak ushlagandek ehtiyotlik bilan qutichani qoʻliga oldi. — S. Zunnunova, Olov

Oʻzbek oyim burchakda bola koʻtarib oʻtirgan Zaynabdan chaqaloqni olib, uni jomni toʻkib kelishga buyurdi. A. Qodiriy, — Oʻtgan kunlar

Yoʻlchi ketmonni olib, ishiga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2) kelishmoq, roziligini olmoq.

3. Qabul qilmoq; yollamoq.

Ishga olmoq. Bolaga enaga olmoq.

4. Boʻshatmoq, bekor qilmoq, tushirmoq.

Sizni bugundan boshlab ishdan oldik.

U avvalgi direktorimizning boshiga tuhmat yogʻdirib, ishdan oldirdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

5. Qirqib, kesib, tortib, sugʻurib chiqarmoq.

Tirnoq olmoq. Qoʻyning junini olmoq. Soch olmoq. Oyoqqa kirgan tikanni olmoq.

[Ali oxun] Doʻppisi ichiga toʻgʻnalgan ignani oldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

6. Yechmoq, solmoq.

Xotin boshidan jun roʻmolini oldi-da, bir-ikki qoqib, yana oʻradi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

7. Tushirmoq, boʻshatmoq; xoli qilmoq.

Yelkasidan yukini olmoq. Mashinadagi yashiklarni olmoq.

Usta Olim otning jilovidan qoʻlini olib, soʻradi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

8. Qoʻlga kiritmoq; ega boʻlmoq.

Daromad olmoq. Paxtadan moʻl hosil oldik.

[Yoʻlchi] Ikki yarim yil boyning boʻyinturugʻini sudradi. Nima oldi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Feruza Yigitaliyeva shu olimpiada-da bir yil birinchi oʻrinni oldi. — S. Ahmad, Yulduz

9. Yemoq, yemoq-ichmoq, tanovul qilmoq.

Hammasi sizning tegishingiz, hech kimga qaramang. Baliqni oling! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

10. Oʻziga singdirmoq, qabul etmoq.

Rangni yaxshi oladigan ipak.

11. Paydo qilmoq, hosil etmoq, yigʻmoq.

Yara yiring olibdi. Gʻoʻzalar koʻsak oldi.

12. Aytmoq, kuylamoq.

“Nasrulloyi”, Girya ol! Ibodxoʻja, Figʻonni ol! — Shukrullo, Saylanma

Zoʻr qoʻshiqlardan bittasini oʻrganib, katta toʻyda oʻrtaga chiqib, bir olayki. — A. Koʻchimov, Halqa

13. Uylanmoq, xotin olmoq.

[Zuhra:] Yosh qizni olganing bir sari, endi buni oʻqishdan qoʻyib, kurortga olib ketayotganing nimasi? — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

14. Xarid qilmoq.

Bu paltoni necha pulga oldingiz? Hovli olma — qoʻshni ol. — Maqol

Ancha narsa oldik Senga bir joʻra beqasam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

15. Qoʻlga kiritmoq, qozonmoq.

Obroʻ olmoq. Erkinlik olmoq. Darsdan aʼlo baho oldim. Ilmiy daraja olmoq. Olqish olgan omondir, qargʻish olgan yomondir. — Maqol

Oʻn besh kunlik sinovdan keyin traktorchi nomini oldik. — A. Qahhor, Xotinlar

16. Ketkazmoq, yoʻqotmoq.

Chayonning zahrini chayon oladi. — Maqol

Fotihadan keyin Oftob oyim kuyovga qatiq olib chiqdi va Otabekning ichmaganiga ham qoʻymay, ichingiz, yoʻl gʻuborini oladir, deb qistay boshladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

17. Qoplamoq, chulgʻamoq, oʻramoq, tutmoq.

Toʻqayni oʻt olgan. Kabobning hidi butun hovlini oldi. Meni isitma oldi.

Sen bundan ketmaysan omon, oʻngu soʻlni olsa tuman. — Yodgor

18. Egallamoq, ishgʻol qilmoq, band etmoq.

Royal koʻp joyni oldi. Goʻroʻgʻli kelib, falon shaharni olibdi, desa semirib, eshikdan ichkariga bazoʻr kiraman. — Gulixiromon

Mojaro ustiga Fosih afandi kirib qoldi. U toʻgʻri ayvonga chiqib, mingboshining pinjidan joy oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

19. Qamashtirmoq.

Tong yorishib, qamish poyalari oftob tigʻida lov-lov yonayotganga oʻxshab koʻzni oladi. — S. Ahmad, Ufq

20. Yetakchi feʼl sifatida ot turkumidagi soʻzlar bilan birikib, qoʻshma feʼl yasaydi, masalan,

amal olmoq, avj olmoq, alanga olmoq, bahra olmoq, bosh olmoq, yonini olmoq, yosh olmoq.

21. Ravishdosh shaklida boshqa feʼllar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi, masalan

olib bermoq, olib bormoq, olib kelmoq, ola bilmoq, ola boshlamoq, ola kelmoq. Uzum suv olib qoldi.

22. -i(b) affiksli ravishdoshlar bilan birikib, qoʻshma feʼl hosil qiladi va ish-harakatning oʻzi uchun bajarilganligini bildiradi, masalan

bilib olmoq, tortib olmoq, yetib olmoq, yigʻib olmoq, sugʻurib olmoq, yoza olmoq, qila olmoq.

  • Bagʻriga olmoq 1. Oʻz quchogʻiga olmoq, quchoqlamoq. Bolani bagʻriga olib, ancha vaqt yigʻladi. — M. Mahmudov, BulbuligoʻyoKolxoz., bularni xursandlik bilan oʻz bagʻriga olar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Qoʻlini olmoq Qoʻlidan ushlamoq. Usta Olim Otabekning qoʻlini olib soʻrashdi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar;
  • Qoʻltigʻiga olmoq 1. Qoʻltigʻiga qistirmoq, qoʻltiqlamoq; Yormat esa Yoʻlchini oʻz qoʻltigʻiga olib, boshqalarga qarshi qoʻyishni istar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qoʻltigʻidan olmoq Qoʻltigʻidan tutib bormoq yoki koʻtarmoq. Hiqildogʻidan olmoq Hiqildogʻidan, tomogʻidan boʻgʻmoq.
  • Amal olmoq Oʻsmoq, rivojlanmoq, yuksalmoq (oʻsimliklar haqida). Daraxtlar deyarli hammasi amal olib, ancha yuksalib qolgan edi. M. M. — Doʻst, Lolazor
  • Boʻyniga olmoq 1. Iqror boʻlmoq. Bu sheʼrni oʻqigan baʼzi tanish-bilishlarim, qarilikni boʻyniga olib qolibdi-da, deb oʻylashlari mumkin. — Shukrullo, Saylanma;
  • Yigʻim-terimni olmoq Ekinlarni oʻrib, terib hosilni yigʻishtirmoq. U yigʻim-terimni olgandan keyin Farhodga ketib, qishi bilan oʻsha yerda qolib ketdi. — A. Qahhor, Xotinlar
  • Teskarisiga olmoq Men joʻrttaga baʼzi gaplarni teskarisiga olib koʻrsam ham, u churq etmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuz olmoq Kun baralla koʻtarilib, qiyomga yuz oldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Qalamga olmoq Yozmoq, xatga tushirmoq. Bu kun men shu Oʻtgan kunlarni qalamga olganimda ham, oʻsha oʻzimni zeriktirgan faslni tashlab oʻtishga majbur boʻldim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Qarshi olmoq Kutmoq, peshvoz chiqmoq. Mehmonlarni non-tuz bilan qarshi olishdi. — Gazetadan
  • Qiyigʻiga olmoq Aksini tutmoq, aks ish qilmoq.
  • Qoʻy ogʻzidan choʻp olmagan Bizning qishloqda Gʻofurjon degan qoʻy ogʻzidan choʻp olmagan, buning ustiga hech kimi yoʻq bir yigit bor edi. — A. Qahhor, Xotinlar
Toʻliq maqola →
olibsotar
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Arzonga mol olib, qimmatga sotuvchi, mayda savdogar.

Paxta suvrati solingan chinni idishlar olibsotarlarning uyida qalashib yotsa. — Mirmuhsin, Ildizlar va yaproqlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 576 →

Taʼriflar ichida

70 ta
tirilmoq

tiril Diniy tasavvurga koʻra, joni kirib, qaytadan yashay boshlamoq. Mana shu sallalilardan biri borib, bir marta suf desa, uning onasi tirilib ketadi. P. Tursun, Oʻqituv

yolchimoq

yolchi Yetarli darajada taʼminlanmoq; toʻymoq, qoniqmoq, qonmoq. Umrida yolchib ovqat yemagan, izzat koʻrmagan Nazirqul uchun bundan ortiq baxt yoʻq edi. S. Ahmad, Hukm K

simirmoq

simir Ichga tortib ichmoq. Qimizni simirmoq. Valiyev ilib qolgan choyni simirdi. E. Usmonov, Yolqin Otaning qoʻliga berib qoʻbizni, Ketidan tutdilar toʻla qimizni. Simird

toʻymoq

to‘y Yeyish, ichishga boʻlgan talabi qonmoq, qonib yemoq, ichmoq, ovqatga, suvga qonmoq. Yeb toʻymagan, yalab toʻymas Maqol Qoʻl bilan berganga qush toʻymas. Maqol Suq to

toʻymoq

to‘y Yeyish, ichishga boʻlgan talabi qonmoq, qonib yemoq, ichmoq, ovqatga, suvga qonmoq. Yeb toʻymagan, yalab toʻymas Maqol Qoʻl bilan berganga qush toʻymas. Maqol Suq to

qiyiq

qiyiq Mato, qogʻoz va shu kabilardan odatda uchburchak shaklda qiyib olingan parcha yoki ortib qolgan qiyindi, qiyqim. Qogʻoz qiyiqlari. Deraza oynalariga turli shaklda q

Hammasini koʻrish · 70 →

Ertaklar

376 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Hammasini koʻrish · 376 →

Sheva materiallari

51 ta
anly-
Qashqadaryo viloyati · kuzatmoq

kuzatmoq, koʻz-quloq boʻlib yurmoq

beväzäŋ kämpir
Qashqadaryo viloyati · soʻqqabosh kampir

yakka oʻzi soʻqqabosh boʻlib qolgan kampir

bozillamoq
Toshkent shahri · langʻillamoq

tancha olovining langʻillab choʻgʻ boʻlib turishi

chalmasi chashmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · esi past boʻlib qolmoq

esi past boʻlib qolmoq, miyasi aynamoq

Hammasini koʻrish · 51 →