Қидирув

олм. 1. Нарса-предмет ҳақида сўроқни ифодалайди; нима?

Сенга не бўлди?

Энди сенга нелар айтайин? — И. Олимжон

Не дейди сенинг ўсган ерингни? — Гўрўғли

2. Белги ҳақида сўроқни билдиради; қандай?

Не айби бор?

3. Маъно кучайтириш учун қўлланади.

Акам содда деҳқон йигитга ўхшайди, содда бўлгани яхши. Негаки, шумларнинг қўлига тушиб, не балоларга гирифтор бўлдим. — Ойбек, Танланган асарлар

[Қодирқул:] Мен учун не бахтли кундирки, тўрамиз қоронғи кулбамни ёритдилар! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

от 1. Табиат инъом этган егулик нарсалар; ноз-неъматлар.

Ширин меваларга ўрганган оғизларига бу ернинг нордон неъматлари ёқмади. — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Эзгу иш, яхши нарса.

Бўлакка неъмати васлинг фаровон айладинг кетдинг. — Муқимий

Мана, илм қандоқ азиз неъмат. Дунёда илмдан ортиқ ҳам лаззатли ширин неъмат борми? — Ҳамза, Танланган асарлар

3. Неъмат (эркаклар исми).

от

Немис тили. Немис халқи. Немис аёл.

Шу-шу бўлди-ю, немис тилини ўрганишга ҳаракат қилди. Бироқ, бир неча ой меҳнат қилгандан кейин эшицаки, Шекспир немис эмас, инглиз экан. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

от Немис аёл.

олм. 1. Ҳаракат ёки ҳодисанинг сабаби ҳақида сўроқни ифодалайди; нима учун?

Қани, ростини айт-чи, нега қўнимсизсан? — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

2. Риторик сўроқ гапларда сўзловчининг айтилган, бўлиб ўтган ёки кўзда тутилган ҳаракат, ҳодиса ва шу кабиларга салбий (афсусланиш, ачиниш) муносабатини билдиради.

Ғам, қўрқув титроғи билан эзилган Гулнор кўрпага ўралиб ўйлади: Нега кеча қочмадим? — Ойбек, Танланган асарлар

Мен айтаман, болам, қўлимдан шунча иш келар экан, даданг ҳаёт вақтида нега берсанг — ейман, урсанг — ўламан, деб ўтирган эканман! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от қ. Негрлар.

Негр халқи. Негр аёл.