Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«naf» boʻyicha 226 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

102 ta
naf
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Biror ish yoki narsadan olingan ijobiy natija, taʼsir; foyda.

Yangi mashinalar paxtachilikda juda katta naf keltirmoqda. Naf qilmoq. Dori hech naf qilmadi.

— Sening bir hafta ortiq ishlaganing yoki ishlamaganingdan menga nima naf-u nima zarar? — dedi boy achchigʻi kelgan holda. — S. Ayniy, Kullar

Toʻliq maqola →
nafs
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Yeyish-ichishga, mol-dunyoga boʻlgan ehtiros.

Mening nafsim balodur, yongan oʻtga soladir. — Maqol

2. Shahvoniy hirs.

[Fotima oʻz-oʻziga:] Bunday oʻz nafslariga berilgan zotlar birovning halol xotiniga koʻz tikib, hayotda hech boʻlmagan yolgʻon soʻzlarni qoʻshib, shiringina bir turmushni buzmoqchi boʻladilar. — Hamza, Tuhmatchilar jazosi

Boyvachchaning koʻzida har bir xotin uning nafsi, hirsi uchun yaratilgan chiroyli meva edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Nafs bandasi Nafsidan boshqani oʻylamaydigan. — Nafs bandasi Birov ishdan kelsa, siz oshdan kelasiz, — dedi Meli polvon jahli chiqib. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafsi buzuq (yoki yomon) Ovqatdan sira qaytmaydigan, nafsini tiya olmaydigan; hirsli. Nafsi buzuq hayitda oʻlar. — Maqol
  • Nafsi ulik (yoki tiyiq) Nafsini tiya oladigan, har narsaga suq bilan qarayvermaydigan.
  • Nafsiga oʻt tushmoq Nafsi haddan tashqari avj olmoq; nafsi hakalak otmoq.
  • Nafsini tiymoq Nafsiga erk bermaslik, oʻzini saqlamoq. Koʻzing ogʻrisa, qoʻlingni tiy, iching ogʻrisa, nafsingni tiy. — Maqol
  • Nafsi olinmoq (yoki ogʻrimoq) Nafsoniyatiga tegmoq, koʻngli ogʻrimoq. Bundan nafsi olingan Soli ota jahliga chidolmay, oldida doʻmbillab yurgan nabirasini uyidan quvdi. — A. Qahhor, Oltin vodiylarni kezgandaU [Gʻulomjon] nafsi ogʻrigan kishi tovushi bilan qulfi dilini ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.
Toʻliq maqola →
nafar
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Adad.

Yoniga toʻrt nafar yasovul olib, Sultonali yoʻlga tushdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Amaldor mahram Yodgorni zindondan chiqardi, zindonbon unga toʻrt nafar qurolli sarbozni soqchi qilib berdi. — S. Ayniy, Doxunda

Toʻliq maqola →
nafas
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Uzluksiz biologik jarayon, yaʼni oʻpkaga olinadigan va undan chiqariladigan havo; dam, tin.

Soʻnggi nafas. Ogʻir nafas olmoq.

Yana yurak oʻynab, nafas boʻgʻizga tiqildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

— Juda jabr qiladi, dedi Siddiqjon chuqur olgan nafasini gap bilan boʻshatib. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Sovuq, shamolda shovullab turgan qamishzor manzarasi ochilishi bilan Botirali muzdek havodan toʻyib-toʻyib nafas oldi-da, toʻqayga kirib ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Boʻlajak ish haqida ogʻizdan chiqqan gap, izhor qilingan niyat.

Yomon nafas.

[Xadicha Dadavoyga:] Nafasingizni sovuq qilmang. — Uygʻun, Navbahor

Nafasingizni issiq qiling. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Juda qisqa vaqt; lahza, on.

Bir nafasda. Bir nafasga. Nafas oʻtmay.

Bulutli, xomush oqshom zulmati nafas sayin quyuqlashib, bahaybat qop-qora qanotlarini ufqlar ustiga tez yoyib kelmoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Mana, Mehriniso opa biladilar, onam meni bir nafas oldidan qoʻzgʻatgisi kelmaydi. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi

4. Duoxon, azayimxon va shu kabilar solgan dam kuchi.

Uyimizda bir bechora bemor bor, shaytonlab yotibdi, taqsir, borib dam solib keling, shoyad nafasingizdan shifo topsa. — Oybek, Tanlangan asralar

5. Hid, is.

Qishi bilan tor uylarda diqqinafas boʻlgan kishilarning dimogʻiga adirlardan giyohlarning xushboʻy nafasi kelib uriladi. — S. Ahmad, Hukm

6. Harorat, ob-havo.

Yaqinlashib kelayotgan qishning nafasi tevarak-atrofda kezib yuribdi. — Gazetadan

  • Nafas yoʻllari Odam va hayvonlarda havo oʻtkazadigan aʼzolar.
  • Nafas chiqarmaslik yoki nafasini oʻchirmoq Jim oʻtirmoq, gapirmay oʻtirish. Shuhujraga qamallaring. Kunduzi nafas chiqarmaysanlar. — Oybek, Tanlangan asarlar— Nafasingni oʻchir! Tuf, tuf! — dedi Buviniso koʻksiga tuflab. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafasi ichiga tushib ketmoq Oralaringizda anchagina gap oʻtgan ekan. Shuning uchun ham siz u yerga kirib borishingiz bilan nafaslari ichlariga tushib ketgan ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafasi uzildi Oʻldi. Eshon Shayxullo duo oʻqir, bemor kampirning nafasi uzilmay, uyiga yetib olishini xudodan tilardi. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka
  • Nafasini rostlamoq
  • Nafasing oʻzingga ursin Yomon niyat qilgan, sovuq xabar keltirgan kishiga nisbatan aytiladigan ibora.
  • Oʻtkir nafas(li) Kuchli duoxonga nisbatan aytiladi. Bundan uch oy ilgari, Nurini oʻtkir nafasli domlaga olib borgan kun, tashqari hovlida qorda choʻqqayib idish yuvgan bu qizga uning koʻzi tasodifan tushgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 102 →

Taʼriflar ichida

51 ta
bekorga

bekorga Hech qanday naf-foydasi boʻlmagani holda; befoyda, behuda. Muharrir bir yarim soat bekorga oʻtgan vaqtga achinib, bizga quloq berdi. A. Qahhor, Bek Odamlar bekorg

Hammasini koʻrish · 51 →

Ertaklar

48 ta
Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Botmon daxsar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda xotini tomonidan yogʻ olib kelishga joʻnatilgan laqma odamning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda turli odamlar bilan uchrashib, ularning masla

Hammasini koʻrish · 48 →

Sheva materiallari

25 ta
Damsar
Samarqand viloyati · nafas

Nafas. Damsar urmoq (tortmoq) – nafas olmoq.

abrik
Qashqadaryo viloyati · abrik

Binafsha rang mayda gullar ochadigan chala buta tog‘ o‘simligi

buk
Qashqadaryo viloyati · dim, issiq

dim, issiq, nafasni qaytaradigan

dygʻ bolmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · diqqinafas boʻlmoq
halliqlamaq
Xorazm viloyati · boʻgʻilmoq, nafas qisilmoq

Hammasini koʻrish · 25 →