Поиск

Oʻzbekiston Milliy Olimpiya Qoʻmitasi

sft. 1. Aql bilan ish qilmaydigan, aqlga zid, bemaʼni ishlar qiladigan, shunday ishlarga yoʻl qoʻyadigan.

Esing kirmadi sen ahmoqning. Boshimizni baloga qoʻyib, oʻzing bu yoqlarda tuproqqa qorishib yuribsan. — S. Ahmad, Ufq

2. Haqorat ifodalaydi.

— Ablah odam ekansan! — dedi [imom]. — Siz ham ahmoq mulla ekansiz! — dedi Safar boʻzchi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ot Moʻgʻul va turkiy xalqlar qadimiy urugʻlarining parchalanishidan kelib chiqqan turli tarmoqdagi oʻzaro qon-qardosh oilalar birlashmasi, ittifoqi.

ot 1. Ilib olish, ilib koʻtarish uchun ishlatiladigan, temirdan yoki daraxtning butogʻidan yasalgan xonaki ayri asbob; ilgak.

Sherali ilmoqni yaxshilab oʻrnashtirgach, sheriklari turgan tomonga qaradi. — S. Karomatov, Oltin qum

Ikki azamat yigit temir ilmoqlar bilan zanjirni koʻtarib, kema burniga qoʻydi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Fayzulla temirning ikkinchi uchini ilmoq qilib qayiradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. kam qoʻll. Eshikning berkitish (ochilmaydigan qilish) moslamasidagi ilib qoʻyiladigan qism; ilgak.

Keyin chuqur tin olib, orqasiga oʻgirildi-da, qoʻlini solib, panjara eshik ilmogʻini tushirdi. — S. Zunnunova, Olov

3. koʻchma Gapning zamiridagi kinoya, shama yoki gʻaraz.

— Mingboshi bu qochirimdan hech bir ilmoq sezmadi, balki bu qochiriq uni yana ham ochib yubordi dedi Shokirjon. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi

U [Gulnoz] Zulunbekning yaqinlashish uchun ilmoq tashlaganiga aqli yetib, savolni javobsiz qoldirdi-da, kabinetdan chiqa boshladi. — Gʻulom, Toshkentliklar

ot 1. Birlashib, katta daryo hosil qiluvchi har bir ayrim kichik daryo.

Sirdaryo irmoqlari.

Yolgʻiz oqqan irmoq ham foyda keltiradi, qizim, axir, oqib-oqib, daryoga qoʻshiladi-ku! — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Gʻayratlar paxta terayotgan yerlarning oxirida Zarafshon daryosining bir irmogʻi — Qoradaryo oʻtadi. — M. Hazratqulov, Jurʼat.

2. Umuman, daryocha, kichik daryo.

Bu vodiyning quyoshi ham bizniki, Baxmal qir-u zumrad irmoqlari ham. — Gʻ. Gʻulom

Muzliklar ostidan chiqayotgan suv kichik irmoq hosil etib oqardi. — S. Karomatov, Oltin qum.

ot 1. Uncha katta boʻlmagan chuqurlik; chuqurcha.

2. Kichkina, tor, bejirim.

Qizning qoshlari ingichka, koʻzlari mastona, suzukdan-suzuk, burni bejirim. Ogʻzi oʻymoq. Lablari lolarang. — E. Samandar, Tangri qudugʻi