Поиск

sft. 1. Qoʻrqishni bilmaydigan; qoʻrqmas, botir, jasur.

Tantiboyvachcha bobilladi: — Dev poylagan tilsimdan uni qaysi mard olib ketadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mard kishidan oʻlim ham qoʻrqadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Er kishiga xos ijobiy fazilatlarga ega, aytganining ustidan chiqadigan, tanti, hotam.

Vaʼdaga vafo qilmoq — mardlarga xos fazilat. — Gʻayratiy

Mard boʻlsangiz, buni boʻyningizga oling. — P. Qodirov, Uch ildiz

Mard odam imzosini ochiq qoʻyadi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Qizim, akang mard yigit edi, nomusli yigit edi. Nomus bilan, mardlik bilan oʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. s. t. Umuman, biror ishni qila oladigan, biror ish qoʻlidan keladigan kishi.

Bularga oʻz vaqtida issiq choy damlab berib turadigan mardning oʻzi yoʻq. — Oydin, Bechora

Dutor qoʻlma-qoʻl boʻldi, lekin uni, nomiga boʻlsa-da, tingʻillatadigan mard topilmadi. — Mushtum

ot esk. kt. Quvilgan, rad etilgan.

Chiq oradan, keta qol, mardudi davron qilaman. — Hamza

Qoʻlidan ne-ne badkirdorlar, junun tabiatli mardudlar oʻtmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ot kt. El, xalq; kishilar.

Faqat sizning tinchsizlanishingiz va mardumning yuqori-quyi soʻzi boʻlmasa, sizga boshqa zarar boʻlur, deb oʻylay olmayman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot 1. Mard ekanlik.

Sening elga sadoqatingni, Mardligingni bilar edim men. — Uygʻun.

2. Mard kishilarga xos ish, xatti-harakat.

Menimcha, Qodir Rustamov mardlik bilan dong chiqargan jangchilarimizdan. — Uygʻun, Hayot qoʻshigʻi

rvsh. 1. Mardlarcha, mardlar singari.

Tabiiy qiyinchiliklar bilan mardona olishgan va oʻz maqsadiga yetgan azamatlarni har qancha tabriklasang — oz. — Gazetadan

2. Erkakcha, erkaklarga tegishli (oyoq kiyimi haqida).

Chin arafa kechasi butun doʻkonlar tong mahaligacha ochiq boʻlar, hayitga narsa olishga ulgura olmaganlar shu kechasi mardona, zaifona va bachkana kavush-mahsi sotib olar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

ot 1. Vaqtincha yoki kundalik yollanib ishlovchi ishchi.

Dalada ishning tigʻiz vaqti oʻtgani uchun mardikorlarga bundan bir necha kun ilgari javob berilgan. — Oybek, Tanlangan asarlar.

2. tar. 1914-1918 yillardagi Birinchi jahon urushi davrida chor hukumati tomonidan chekka oʻlkalardan, jumladan, Turkistondan front ortidagi, mamlakat ichkarisidagi qora ishlarga safarbar etilgan erkak kishi.

1916-yili rus podshosi mardikor olgan vaqtda Madamin oʻz oyogʻi ostidan oʻziga qarshi koʻtarilgan yovni koʻrdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. s.t. Mardikor ishi; mardikorlik.

Siz oqpodshoning davlati soyasida yurt soʻrab, umringiz aysh-ishrat bilan oʻtyapti. Shunday boʻlgandan keyin, bir tantilik qiling, dodxoh, avval siz oʻgʻlingizni mardikorga yuboring. — K. Yashin, Hamza

el boshiga yanada katta muhtojlik tushadi va Abdurasul hamqishlogʻi Yusvali aka bilan mardikorga joʻnaydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi