Qidiruv

fl. 1. Qattiq achinmoq; tashvish tortmoq; xafa boʻlmoq.

Elmurod badiiy asarlar odamlarning tashna dillariga naqadar rohat bagʻishlaganini sezar, lekin bunday asarlarning oʻz tilimizda kamligidan kuyinar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Exudo, shuncha xor qilguncha, omonatingni olib qoʻya qolsang nima qiladi-ya! — deb kuyinadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. Ayash, achinish, gʻamxoʻrlik bilan qaygʻurmoq.

— Voy oʻlmasam, chiq-a, chiq vagoningga, yuragimni yording, — dedi onasi kuyinib. — N. Safarov, Saodatning qissasi

Nizomjon urushda eri, oʻgʻli halok boʻlgan ayollarni koʻrgan. Ularga ich-ichidan kuyinadi. — S. Ahmad, Ufq

fl. 1. Alanga chiqarmay yonmoq.

Tutab kuyayotgan ot eti va terisining qoʻlansa hididan uning koʻngli behuzur boʻlib, boshi aylandi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Umuman, oʻt-olov olmoq; yonmoq; yonib ishdan chiqmoq.

Xalq aziz farzandlarining xunini undan talab qiladi; burnini yerga ishqab, vayron boʻlgan shaharlarini, kuyib kul boʻlgan qishloqlarini tiklab berishga majbur qiladi. — A. Qahhor, Ikkining biri

3. Ortiq darajada qizib (erib), ishdan chiqmoq (elektr asboblar haqida).

Lampochka kuyib qoldi. Dazmol kuyib qolibdi.

4. Ortiq darajada isib-qizimoq; harorati koʻtarilmoq.

— O-o, oftobda qolibsizlar-ku? — dedi u, xalqning oftobda kuyib turganligini endi koʻrganday. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Avgust oyi jaziramasi — kuyib yonar edi hamma yoq. — E. Rahimov.

5. Oʻt-olov yoki kuydiradigan narsa taʼsirida zararlanmoq, jarohatlanmoq (tirik organizm haqida).

Qaynoq suv toʻkilib, oyogʻi kuymoq. Olov sachrab, qoʻli kuymoq.

6. Quyosh issigʻi taʼsirida qurib-qovjirab ketmoq, nobud boʻlmoq (oʻsimliklar haqida).

Yana bir yili qattiq qurgʻoqchilik boʻlib, ekinlar kuyib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

7. koʻchma Bekor boʻlmoq, behuda ketmoq; ajrab qolmoq.

Mehnatingiz kuymaydi. Unmaydi ham, kuymaydi ham. — Matal.

Boltaboy, ikki kun ishlab, darrov tabelchidan shikoyat qilayotibdi, deb oʻyladi shekilli, unga [Sidshjonga] tik qarab: — Nima qilishdi? Hech kimning haqi kuymaydi! — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bechora xotinlar boʻlsa, erlaridan bekitib yurgan pullarini daʼvo qilolmay, damlari ichlariga tushib, kuyib qola beradilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

8. koʻchma Biron kimsa yoki narsadan zarar-ziyon koʻrmoq, yolchimay aziyat chekmoq.

Bu odamga qanday vazifa berishni oʻzlaringga havola qilamiz, lekin hosilot kengashiga rais qilsalaring, kuymaysizlar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻlagan ham koʻp ogʻaynilaridan kuygan, koʻplaridan alamzada ekan. — A. Qahhor, Ogʻaynilar

Koʻngli ochiq, sodda yigit ekansiz, men ham erdan kuyganman. — M. Ibrohimov, Yoʻlakdagi muhabbat

9. s. t. Xarj boʻlmoq, puli ketmoq.

Bunga sizning pulingiz kuyibdimi? Puli kuygan qalampir chaynabdi. — Maqol

10. koʻchma Alam qilmoq, alam qilib boʻgʻilmoq; qattiq xafa boʻlmoq, gʻam-alam chekmoq.

Uzi bilmaydi-yu, menga oʻrgatganiga kuyaman! — A. Qahhor, Sanʼatkor

Qoʻyinglar, chiroqlarim, soʻramanglar. Bizning koʻrganlarimiz qursin — eshitmanglar ham, kuymanglar ham. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Yoʻlchi oʻgʻlimning qoni qutlugʻ, uni yuzga, koʻzga surtish kerak, — chuqur xoʻrsinib davom etdi chol, — kuyma, qizim [dedi Unsinga]. — Oybek, Tanlangan asarlar.

11. koʻchma Qaygʻurmoq; achinmoq.

Men ketdim, endi senga kim kuyadi Ona shundoq boʻlar ekan! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Eshon tuni bilan uxlamay, qurʼon oʻqiydi. Oʻz taqdiri uchun kuyadi, xudoga nola qiladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

12. Alam-iztirob chekmoq.

Yor ishqida kuymoq.

Qoshing asli qoradir — oʻsma qoʻyganing yolgʻon, Sening uchun men kuygan — sening kuyganing yolgʻon. — Qoʻshiqlar

Lutfiniso kabi qadrdon bekasining oʻlimiga kuygan Yormat toʻyni tezroq oʻtkazish xususida ogʻiz ochmay qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

1. Maʼlum musiqa asari, ashula, qoʻshiq hosil qiluvchi musiqiy tovushlar birligi; ohang

Quvnoq kuy. Mungli kuy. Yangi kuy yaratmoq. sht Yoʻlchi bir nafas taraddudlanib, boshqa bir kuyni chaldi-da, keyin nayni bolaga berdi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Musiqa asariga oʻxshash ohang

Chumchuqlarning tinmay chiriq-chiriq sayrashlari ajoyib bir kuy hosil etgan — S. Zunnunova, Yangi direktor

ot 1. Qurti yungli matolarni koʻrimsiz, yaroqsiz holga keltiruvchi, don yoki oʻsimliklarni nobud qiluvchi kichkina kapalak.

Yigit Muhammad Jamolning kuya yegan eski qorakoʻl papaxini qoziqdan olib, bint ustidan boshiga bostirib kiydi. — Oybek, Nur qidirib

Gilamni ham ado qilur kichik bir kuya. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

2. Narsalarning kuyishidan, yonishidan hosil boʻladigan mayda qora zarralar; qorakuya; qurum.

Qozonga yaqin yursang, kuyasi yuqar. — Maqol

— Kulimga tushganda, yuziga kuya surib, eshakka teskari mindirar edim-da, bozorning oʻrtasi bilan haydab, toʻppa-toʻgʻri qozining huzuriga olib borar edim, — dedi Xalfa. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ruschaниз // нижний, нижестоящий, низовойinglizchalow // lower, bottom // subordinatefransuzchabas // inférieur, bas, d'aval, de basearabchaتَحْتٌ, سِفْلٌ, سَافِلٌ, سُفْلِيٌّ

Suya ulaşmak için toprağa kazılan derince çukur.QUDUQ