Поиск

ot 1. Kesilgan yoki singan daraxtning ildiz tomonida qolgan ostki qismi; toʻnka.

Kunda kovlamoq.

Ismathoji qora movut chakmonining bir barini qayirib, yaqindagina kesilgan bir terak kundasiga kelib oʻtirdi. — Oydin, Yamoqchi koʻchdi

U avval katta kundalarning tevaragini ketmon bilan chopishga boshladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Ustida biror narsani chopish, qir-qish va shu kabilar uchun qilingan maxsus gʻoʻla.

Kudungchining kundasi. Kundaga qoʻyib chopmoq. Bolta tushguncha, kunda dam oladi. — Maqol

Qassoblik qilmoqchi boʻlgan odam avvalo bir qoʻlini kundaga qoʻyadi-yu, bolta bilan chopadi. Agar chopilmasa, qassoblik qiladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Uning koʻzi ayvon ustuniga suyab qoʻyilgan kunda va oshpichoqqa tushdi. — S. Nurov, Narvon

3. maxs. Moyjuvozning oʻgʻirsimon tayanch yogʻochi, ichi oʻyilgan yoʻgʻon gʻoʻla.

Tangadek soya tushmaydigan daraxtsiz tashqari hovli oʻrtasida juvoz kundaga oʻxshash qoziq. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi

[Zigʻir moyi] bozorda sariq moydan ikki barobar qimmat-a! Kundadan chiqar-chiqmas, toʻylarga olib ketisharkan. — S. Nurov, Narvon

4. Tokning tupi, zangi.

Chorvoqcha katta boʻlmasa ham, ikki tup olcha ikki kunda uzumi, bir-ikki tup qizil gul bor ekan. — A. Qahhor, Oʻtmishdan ertaklar

Xomtok vaqtida kundadan oʻsib chiqqan novdalardan 2—3 ta eng yaxshisini qoldirib, boshqalarini tokqaychi bilan tagidan olib tashlash kerak. — Gazetadan

5. tar. Bandilarning oyogʻiga uriladigan (solinadigan) maxsus yogʻoch asbob, taxta kishan.

Xatirchilik bandining bizni ozod qiladilar degan soʻziga haligacha ishonmay turgan bandilar ham, kishan va kundalarining ochila boshlaganini koʻrib quvonmoqda edilar. — S. Ayniy, Qullar

Borsa, enasi oyogʻida kunda, boʻynida, oʻlib yotibdi. — Murodxon.

ot 1. Quyosh, oftob.

Kun tepadan tigʻ urayotganda, mashina obodgina bir qishloqqa kirib keldi. — S. Ahmad, Ufq

Mana, kun ham terak boʻyi koʻtarilib qoldi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

Nuktadon Mutrib darhol hovlisining kichikligidan kun tushmasligiga ishora qilib, payrov bilan javob berdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Sutkaning quyosh chiqqandan quyosh botgungacha boʻlgan qismi.

Hasanali kunlarini tomoqsiz, tunlarini uyqusiz kechira boshladi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Boʻlmasa, men qaytay, kun ham kech boʻlyapti. — S. Karomatov, Oltin qum

3. Bir kecha-kunduzga — 24 soatga teng vaqt; sutka.

Bir yil — 365 kun.

Uch-toʻrt kungacha Avaz mozoristondan chiqmadi. — S. Siyoyev, Avaz

Oʻshandan uch-toʻrt kun oʻtgach, yangi gap chiqib qoldi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Bu chiroq singilchamning qoʻlidagi ruxsatnoma desam ham boʻladi — roppa-rosa yigirma kunga berilgan. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

4. Oy yoki haftaning maʼlum bir kalendar sanasi; maʼlum bir hodisaga bagʻishlangan kun, sana.

Shanba kuni siz keling, yakshanba kuni men boray. Qaysi kunlarda uyda boʻlasiz? — Chorshanba, juma kunlari. Quruvchilar kuni.

Qadimiy va hamisha navqiron Samarqand shahrida qishloq mehnatkashlari uchun anʼanaviy teatr kunlari boshlandi. — Gazetadan

5. koʻplik shaklida Kunlar bilan belgilanuvchi vaqt, payt, kez, davr.

Bolalik kunlarimda, Uyqusiz tunlarimda Koʻp ertak eshitgandim. — H. Olimjon

Erkin kunlar kelur, istiqbolimiz yorqin, toleimiz baland boʻlur, albatta. — Oybek, Nur qidirib

6. Ob-havo, ob-havo sharoiti.

Mayning oʻrtalari boʻlsa-da, kun issiq edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Noyabr oʻrtalab, kunlar sovigan edi. — S. Ahmad, Yulduz

Javzo kirdi. Kunlar isib, arpa pishdi. — K. Yashin, Hamza

7. Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, ahvol, sharoit maʼnosini bildiradi.

Boshingizga ogʻir kun tushdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Tursunoyning kuniga uchrab, yosh joningizga jabr qilmang, deyman. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Shomurod dodxohning kunini mening boshimga solarding, odamxoʻr qotil! — K. Yashin, Hamza

ot Daraxtning ostki qismidan — toʻnkadan oʻsib chiqqan qismi.

Kundak tut. Kundak qayragʻoch.

Hovuzning labida bir-ikki kundak tol ham bor edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

ot 1. esk. Zar iplar bilan toʻqilgan qimmatbaho mato.

Hamzaxondan kelgan elchilarni, albatta, noumid qaytarmaydi. Kundal yopadi. — K. Yashin, Hamza

2. Shunday matodan tikilgan narsa, kiyim.

Kundal toʻn.

Kanizlar eshon keshr deb, kundal, kimxob koʻrpalarni solib eshotning kifti tutilgan yeridan ziyorat qildilar. — Zulfizar bilan Avazxon

Ikkita yaxshi kundal berib yuborsin, hokimtoʻra bilan pristavga kiydiramiz. — Hamza, Boy ila xizmatchi

ot 1. Har kungi, har bir kunga xos.

Gazetalardan kundalik axborotni zoʻr tashvish bilan kuzatib turgan kishilarga hali oʻzi ham tushuna olmagan bu yerdagi osoyishtalik toʻgʻrisida nima deb yozadi? — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. Kunda boʻlib turadigan; odatdagi.

Lekin oʻylab qarasa, rayonga deb yoʻlga chiqqanida, koʻziga juda katta koʻringan bu tashvish hozir kundalik ikir-chikirlar qatoriga kirib qolibdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Hodisalar, kuzatishlar va shu kabilar yozib boriladigan jurnal, daftar. Ekspeditsiya kundaligi.

Yoʻldosh, kundalikka yozib qoʻying. Bitta osh ham qarz qilib qoʻydik. Shuhrat, — Shinelli yillar

Dadangizning kitoblarini, kundaliklarini, maktublarini, xullas, yozilgan qogʻoz borki, berkitib tashlang. — T. Malik, Iblis devori

4. Oʻquvchilarning uyga berilgan vazifasi va olgan baholari yozib qoʻyiladigan daftari.

Ularning [oʻquvchilarning] bahosi yoʻqlama va kundalikka qoʻyiladi. Y. Abdullayev, Dars yuzasidan bahoni qanday qoʻyish kerak?