Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«koʻproq» boʻyicha 237 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

53 ta
koʻp

KOʻP ' miqdori meʼyordan ortiq'. Bolalik kunlarimda, uyqusiz tunlarimda K oʻ p ertak eshitgandim (Hamid Olimjon). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli köp tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 396; Devon, III, 130; DS, 317), oʻzbek tilida ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: köp > kop

1. Son, miqdor jihatidan, meʼyordan yoki nisbatan ortiq

Koʻp kitob

Koʻp odam

Ular bizdan koʻp

Shunaqa koʻp latifa, choʻpchak, maqol biladiki — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

Bolalik kunlarimda, uyqusiz tunlarimda Koʻp ertak eshitgandim, Soʻzlab berardi buvim — Hamid Olimjon

Kichkina chugʻurchuqlar shuncha koʻp qoʻndilarki, daraxtlarning shoxlari, qishda qalin qor bosgandagi singari, yerga salom berib qoldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Vaqt eʼtibori bilan ortiq, uzoq vaqt davomida; uzoq

Koʻp kutmoq

Oʻzing bilasan, bolam. Koʻp oʻtirma — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Otabek] Marg‘ilonda koʻp toʻxtamas, bir kun, uzoqqa tortilsa, ikki-uch kun turib qaytar edi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Esimda bor, koʻp boʻldi, yoshlik chogʻimda shahardagi simkorlar ish tashlaganlar — U. Ismoilov, Saylanma

3. Oradan uzoq vaqt oʻtmasdan, tez-tez, dam-badam

Men uni koʻp koʻraman

Ular biznikiga koʻp kelishadi

Boʻyim yetib, aqlim kirgan sayin, ilularni koʻproq oʻylaydigan boʻlib qoldim — O‘tkir Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Ortiq darajada, ortiq; juda, gʻoyatda

Boyoqish koʻp yaxshi odam edi, insofli, hamiyatli edi — Oybek, Tanlangan asarlar

[Qozi boyga:] Mingboshi dodho sizga qilgan beadabligidan koʻp pushaymon — Hamza, Boy ila xizmatchi

Bahor, sogʻintirding axir koʻp uzoq! — Abdulla Oripov, Yillar armoni

5. ot vazifasida. Koʻp kishilar, koʻpchilik. Gap koʻp - biror narsaning mohiyatan, amalda ahamiyati katta, juda muhim xususiyatlarga ega ekanini qayd etadi. Koʻpga bormaydi - koʻp davom etmaydi, uzoqqa choʻzilmaydi, tez barham topadi. Koʻpga kelgan toʻy - toʻy. Koʻpi bilan yoki Koʻp deganda - koʻp boʻlsa, eng uzogʻi bilan. Koʻpni koʻrgan - koʻp voqea-hodisalarni boshidan kechirgan, koʻp turmush tajribasiga ega. Xudo koʻp koʻrdi - biror odam yoki narsadan ayrilganda ishlatiladigan ibora

Koʻpdan quyon qochib qutulmas — Maqol

Koʻpga kelgan toʻy

Balki shuning uchun koʻplar tayyor uy turganda, imorat solaman, deb shahar chekkasiga yugurar — Oʻtkir Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Tibbiyotda aniq va tez fursatda diagnoz qoʻyishda gap koʻp — Gazetadan

Bunday muloyimlik koʻpga bormaydi — Ergash Raimov, Ajab qishloq

Xoʻp desangiz.. koʻpi bilan uch-toʻrt kechada saranjomlab tashlayman — Abdulla Qaqhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Siz koʻpni koʻrgansiz. Sizni eshitsak, aqlimizga aql qoʻshiladi, otaxon, soʻzlayvering — Sunnatilla Anorboyev, Oqsoy

Gavharning qarshisida, boya oʻzi o‘ylagandek, olifta kiyinishni yaxshi koʻradigan qiz emas, koʻpni koʻrgan, turmushning pastu baland soʻqmoqlaridan oʻtib kelgan inson oʻtirardi — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Iqbol:] Birgina koʻngil chirogʻim siz edingiz. Xudoyim sizni ham manga koʻp koʻrsa — N. Safarov, Uygʻonish

Toʻliq maqola →
koʻpik

ot 1. Maʼlum sabablarga koʻra suyuqliklarda hosil boʻladigan mayda pufakchalardan iborat massa.

Suv koʻpigi. Pivo koʻpigi.

[Soy] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib, chaqmoq chaqqanday, qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

[Elmurodning:] Shoyad Yoʻldosh bilan bir qismga tushsam, dardlashib yurar edik, degan umidi ham sovun koʻpigiday tez oʻchdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Odam yoki hayvonning mayda-mayda pufakchali soʻlagi.

Komissar, ogʻzidan koʻpik kelib, pol ustida choʻzilib yotardi. — M. Muhamedov, Kichik garnizon

[Hoʻkiz] Oʻrnidan qoʻzgʻala olmay, ogʻzidan oq koʻpik oqizib, koʻzlari olayib, boʻkirib yotibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Maʼnosiz, quruq narsa haqida.

Hazrat shayxning bu koʻpik soʻzlariga bir iljayib qoʻydi-yu, yana unga soʻz qotdi. — K. Yashin, Hamza

Toʻliq maqola →
koʻplab

rvsh. Koʻp miqdorda.

Bu haqda tahririyat koʻplab xat oldi.

Maqsad davlatga koʻplab oq oltin — paxta berish ekanini [dehqonlarga] uqtiringlar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bunday dalillarni, kerak boʻlsa, juda koʻplab topishimiz va yozishimiz mumkin. — Mushtum

Toʻliq maqola →
koʻplik

ot 1. Koʻp holat, koʻp ekanlik.

Ishning koʻpligi.

Koʻplariga tirgovuchlar qoʻyilgan boʻlsa ham, mevaning koʻpligidan shoxlari sinib, yerga tegib yotadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shayboniyxonning josuslari koʻpligi unga maʼlum edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Predmetning birdan ortiqligini koʻrsatuvchi soʻz (ot) shakli.

Koʻplik son. Koʻplik qoʻshimchasi.

Koʻplik maʼnosi -lar qoʻshimchasi bilan ifodalanadi: oʻquvchilar.

  • Koʻplik qilmoq Zarur daraja, miqdordan ortiq boʻlmoq; ortiqchalik qilmoq. Bir gap ozlik, ikki gap koʻplik qiladi.Bizning vahmimiz hozir oʻzimizga koʻplik qiladi. — YodgorXudoyorxon bilgani bilgan. Dushman bitta boʻlsa ham, koʻplik qiladi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 53 →

Taʼriflar ichida

172 ta
giperemiya

giperemiya tib. Muayyan aʼzo yoki gavda qismi tomirlarining odatdagidan koʻproq qonga toʻlishi.

aniqlik

aniqlik Aniq ifodalilik. Oʻlchov asboblarining aniqligi. Fikrning aniqligi. Endi bizga aniqlik koʻproq yoqadi. Saodat

jurnalxon

jurnalxon Jurnal oʻquvchi. Fan va turmush jurnalining asosiy vazifasi va xizmati jurnalxonlarni bilim chashmasidan koʻproq qondirishdir. Gazetadan

chakak-chakak

chakak-chakak Oriq, yuz goʻshtlari kam. Dadamat akaning qotma va abjir gavdasiga mos chakak-chakak qoramagʻiz basharasi Ahmadga koʻproq yoqardi. F. Musajonov, Himmat

beloʻroq

belo‘roq Oʻtni tik turib oʻrishga moʻljallangan uzun sopli katta oʻroq. [Usta] Oʻroq, poytesha, beloʻroq, uzangi koʻproq otlarga nagʻal yasardi. A. Suyun, Olis tonglar

norinxoʻrlik

norinxo‘rlik Toʻyib norin yoyish, norin bilan mehmon qilish. Ayta qoling, Avliyo ota — qozoq yurti, norinxoʻrlikka koʻproq berilganga oʻxshaysiz-a. Oybek, Tanlangan asarl

Hammasini koʻrish · 172 →

Ertaklar

11 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Ikki tabib
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal oiladan chiqqan Odil mehnatsevarligi va aql-zakovati bilan tabiblik ilmini egallaydi. Uning raqibi Jobir esa hasadga berilib, Odilga yomonlik qilishga

Kanizak bilan podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Podsho oʻzining eng suyukli xotini Sarvigulning ismini oʻzgartiradi va bu nomni aytgan har qanday kishini jazolashga farmon beradi. Sarvigul vafot etganida, hec

Hammasini koʻrish · 11 →

Sheva materiallari

1 ta
qïlåv
Navoiy viloyati · qilov

1) qoramollarda, koʻproq juvonalarda uchraydigan kasallik nomi; 2) pichoq va oʻroq charxlangandan keyin asbob sirtida qoladigan mayda zarrachalar