Поиск

1. Son, miqdor jihatidan, meʼyordan yoki nisbatan ortiq

Koʻp kitob

Koʻp odam

Ular bizdan koʻp

Shunaqa koʻp latifa, choʻpchak, maqol biladiki — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

Bolalik kunlarimda, uyqusiz tunlarimda Koʻp ertak eshitgandim, Soʻzlab berardi buvim — Hamid Olimjon

Kichkina chugʻurchuqlar shuncha koʻp qoʻndilarki, daraxtlarning shoxlari, qishda qalin qor bosgandagi singari, yerga salom berib qoldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. rvsh. Vaqt eʼtibori bilan ortiq, uzoq vaqt davomida; uzoq

Koʻp kutmoq

Oʻzing bilasan, bolam. Koʻp oʻtirma — Oybek, Tanlangan asarlar

U [Otabek] Marg‘ilonda koʻp toʻxtamas, bir kun, uzoqqa tortilsa, ikki-uch kun turib qaytar edi — Abdulla Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Esimda bor, koʻp boʻldi, yoshlik chogʻimda shahardagi simkorlar ish tashlaganlar — U. Ismoilov, Saylanma

3. rvsh. Oradan uzoq vaqt oʻtmasdan, tez-tez, dam-badam

Men uni koʻp koʻraman

Ular biznikiga koʻp kelishadi

Boʻyim yetib, aqlim kirgan sayin, ilularni koʻproq oʻylaydigan boʻlib qoldim — O‘tkir Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Ortiq darajada, ortiq; juda, gʻoyatda

Boyoqish koʻp yaxshi odam edi, insofli, hamiyatli edi — Oybek, Tanlangan asarlar

[Qozi boyga:] Mingboshi dodho sizga qilgan beadabligidan koʻp pushaymon — Hamza, Boy ila xizmatchi

Bahor, sogʻintirding axir koʻp uzoq! — Abdulla Oripov, Yillar armoni

5. q. ot vazifasida. Koʻp kishilar, koʻpchilik. Gap koʻp - biror narsaning mohiyatan, amalda ahamiyati katta, juda muhim xususiyatlarga ega ekanini qayd etadi. Koʻpga bormaydi - koʻp davom etmaydi, uzoqqa choʻzilmaydi, tez barham topadi. Koʻpga kelgan toʻy - toʻy. Koʻpi bilan yoki Koʻp deganda - koʻp boʻlsa, eng uzogʻi bilan. Koʻpni koʻrgan - koʻp voqea-hodisalarni boshidan kechirgan, koʻp turmush tajribasiga ega. Xudo koʻp koʻrdi - biror odam yoki narsadan ayrilganda ishlatiladigan ibora

Koʻpdan quyon qochib qutulmas — Maqol

Koʻpga kelgan toʻy

Balki shuning uchun koʻplar tayyor uy turganda, imorat solaman, deb shahar chekkasiga yugurar — Oʻtkir Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Tibbiyotda aniq va tez fursatda diagnoz qoʻyishda gap koʻp — Gazetadan

Bunday muloyimlik koʻpga bormaydi — Ergash Raimov, Ajab qishloq

Xoʻp desangiz.. koʻpi bilan uch-toʻrt kechada saranjomlab tashlayman — Abdulla Qaqhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Siz koʻpni koʻrgansiz. Sizni eshitsak, aqlimizga aql qoʻshiladi, otaxon, soʻzlayvering — Sunnatilla Anorboyev, Oqsoy

Gavharning qarshisida, boya oʻzi o‘ylagandek, olifta kiyinishni yaxshi koʻradigan qiz emas, koʻpni koʻrgan, turmushning pastu baland soʻqmoqlaridan oʻtib kelgan inson oʻtirardi — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Iqbol:] Birgina koʻngil chirogʻim siz edingiz. Xudoyim sizni ham manga koʻp koʻrsa — N. Safarov, Uygʻonish

ot 1. Maʼlum sabablarga koʻra suyuqliklarda hosil boʻladigan mayda pufakchalardan iborat massa.

Suv koʻpigi. Pivo koʻpigi.

[Soy] Oʻz yoʻlida uchragan haybatli toshlarga zarb bilan urilib, chaqmoq chaqqanday, qirgʻoqqa halqa-halqa koʻpik sochmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

[Elmurodning:] Shoyad Yoʻldosh bilan bir qismga tushsam, dardlashib yurar edik, degan umidi ham sovun koʻpigiday tez oʻchdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

2. Odam yoki hayvonning mayda-mayda pufakchali soʻlagi.

Komissar, ogʻzidan koʻpik kelib, pol ustida choʻzilib yotardi. — M. Muhamedov, Kichik garnizon

[Hoʻkiz] Oʻrnidan qoʻzgʻala olmay, ogʻzidan oq koʻpik oqizib, koʻzlari olayib, boʻkirib yotibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. koʻchma Maʼnosiz, quruq narsa haqida.

Hazrat shayxning bu koʻpik soʻzlariga bir iljayib qoʻydi-yu, yana unga soʻz qotdi. — K. Yashin, Hamza

ot Aniq nusxa, biror narsaning aniq ayni takrorlangan aksi, tasviri.

rvsh. Koʻp miqdorda.

Bu haqda tahririyat koʻplab xat oldi.

Maqsad davlatga koʻplab oq oltin — paxta berish ekanini [dehqonlarga] uqtiringlar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bunday dalillarni, kerak boʻlsa, juda koʻplab topishimiz va yozishimiz mumkin. — Mushtum

ot 1. Koʻp holat, koʻp ekanlik.

Ishning koʻpligi.

Koʻplariga tirgovuchlar qoʻyilgan boʻlsa ham, mevaning koʻpligidan shoxlari sinib, yerga tegib yotadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shayboniyxonning josuslari koʻpligi unga maʼlum edi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. tlsh. Predmetning birdan ortiqligini koʻrsatuvchi soʻz (ot) shakli.

Koʻplik son. Koʻplik qoʻshimchasi.

Koʻplik maʼnosi -lar qoʻshimchasi bilan ifodalanadi: oʻquvchilar.