Qidiruv

fl. Koʻmmoq feʼlining oʻzlik nisbati.

Yoshligingda odat qilsang, qariguncha koʻnikasan, qariganda odat qilsang, koʻnikkuncha koʻmilasan. — Maqol

Zaynab ham tamom ipaklarga koʻmilib yasangan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Shataloq otib yurguncha, uyda koʻmilib oʻtirsalaring boʻlmaydimi? — dedi Fotima ona [bolalarga]. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

fl. 1. Kovlangan yerga (chuqurcha, oʻra va shu kabilarga) joylab, ustini berkitmoq.

Sabzini koʻmmoq. Kartoshkani koʻmmoq.

Sholini kechasi otxonadan olib, boshqa yerga koʻming. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Tuproq, shagʻal, qum, tosh, kesak, xashak kabi narsalar bilan qoplab berkitmoq, koʻrinmaydigan qilib qoʻymoq.

Oyoqni qumga koʻmmoq. Tokni koʻmmoq. Bu joylarda anjir bilan anorni ham kuzda koʻmadilar.

Paxomov kartoshkalarni havas bilan bir-bir ushlab, oʻtga koʻma boshladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Oʻlikni goʻrga qoʻymoq; dafn etmoq.

Sizning oʻjarligingizni deb, guldek qizimni begona shaharga ikki qoʻllab koʻmib keldim. — H. Ahmar, Kim haq?

4. Chuqur joyni toʻldirmoq, yer bilan tekislamoq.

[Sidiqjon] Toʻlib qolgan kir oʻrani koʻmib tashlab, boshqa oʻra qazidi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bultur paxta ekkan brigada yerning namini saqlash uchun zovurni koʻmgan ekan. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

5. koʻchma Juda ortiq darajada taʼmin etmoq; toʻkib, yogʻdirib tashlamoq.

Ishga koʻmib yubormoq. Pulga koʻmib tashlamoq.

Hayitmat akaning nazarida, Hikmat domla oʻz qavmlarini hash-pash deguncha oltinga koʻmib yuborayotgandek boʻlib koʻrindi. — N. Maqsudiy, Laylatulqadr

ot esk. kt. Maqsad, murod; shodlik, komronlik.

Baxt-u davlatdin butun oʻrtoqlarim kom oldilar, Soate dunyoda boʻlmam komron, qandoq qilay? — Hadiya bibi (Oʻzbek shoirlari)

Seningsiz menga kom yoʻqdir, Asal ichsam, zahar boʻlgʻay. — E. Vohidov, Muhabbat

sft. 1. Kamolotga erishgan, bekam-u koʻst, mukammal.

Muhammad Jamol endi soʻzni Iskandarodan boshladi: — Goʻzal, kelishgan va aqli komil qiz, — dedi. — Oybek, Nur qidirib

axloqi, odobi, maʼnaviy fazilatlari uni har bir komil insonga baravar qilib koʻtargan edi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Komil (erkaklar ismi).

ot Butunlay hushdan ketish, qon aylanishining, nafas olish va modda almashinuvining buzilishi, tashqi taʼsirlarga javob bermaslik, umuman, markaziy nerv sistemasi faoliyatining izdan chiqishi bilan kechadigan, hayot uchun xavf tugʻdiradigan holat.

ot Moddiy, jismoniy, maʼnaviy yoki boshqa jihatdan qoʻllab-quvvatlash; yordam.

Katta koʻmak. Koʻmak olmoq. Doʻstlar koʻmagida qiyinchiliklarni yengmoq.

Ketaman, qizim, shaharda allaqancha ishim bor. Botiralining koʻmagi bilan bitkazib olay. — H. Gʻulom, Mashʼal

Ogʻir daqiqalarda bir-birlarini qoʻllab, koʻmak berardilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yigitlardan birining koʻmagida otga minib, jilovini qoʻydi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Ogʻa, ne qil deysiz Men sizdan koʻmak istab keldim. — S. Siyoyev, Avaz