Поиск

ot 1. huq. Sud, huquqiy mahkama yoki shaxsning jinoiy ish yuzasidan chiqargan uzil-kesil, qatʼiy qarori; shuningdek, biror ish yuzasidan boʻlgan ajrim xulosasi, qarori.

Ijobiy hukm. Salbiy hukm. Qatʼiy hukm. Qozining hukmi. Hukmni ijro etmoq.

Sidiqjon sudning hukmidan juda xursand boʻldi-yu, lekin Sharofatning shikoyat qila olish huquqidan xavotirga tushdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Hozir Nikolayning fuqarosiman, xoningning hukmi oʻtmaydi menga — S. Siyoyev, Yorugʻlik

— Bizni kimning hukmi bilan oʻldirmoqchi boʻlayotirsiz? — dedi xatirchilik bandi mirshab odamiga. — S. Ayniy, Qullar

Faqat ayblov hukmi bilan sudlanuvchi aybdor deb topiladi va jazoga tortiladi. — OʻzME

2. Umuman, bir ish, masala yuzasidan boʻlgan, xulosa tarzidagi fikr; qaror.

Barotning haqqoniy soʻzi, hukmi mingboshini yerga kirgizib yubordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Otaning hukmi vojib, uning irodasiga boʻysunmay iloji yoʻq. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Ergash Sottining bugungi kirdi-korini koʻpchilik hukmiga tashlamoqchi boʻlsa ham, gapni nimadan boshlashni bilmay oʻylanib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

3. Kishi yoki narsaning biron ish qilish izm-ixtiyori (toʻgʻri va koʻchma maʼnoda).

U hozir juvonning hukmida boʻlib, uning xohishiga qarshi hech narsa deyolmas edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Senga zulm qilgan shu ikki ogʻang sening hukmingda! — Oltin beshik

Yer-suv, boshqa moddiy boyliklar bir toʻda boylar hukmida boʻlgan — N. Safarov, Olovli izlar

Oyoqdan ajralgan paytimda, umr yoʻldoshim meni taqdirning achchiq hukmiga tashlab joʻnab qolganda, men nima qilmogʻim kerak? — S. Karomatov, Bir tomchi qon.

4. koʻchma Buyruq, amr.

Sening hukming oʻtmaydi.

Shu kemachi qoʻrqib, boʻzarib Dedi Omon yoniga borib: — Daryo teran, tayov yetmaydi, Suvga, oʻgʻlim, hukm ketmaydi. — E. Rahim

Din va oltin hukm ila, Koʻp uy buzildi. Hisobsiz maʼsum boshlar Tandan uzildi. — Gʻayratiy

5. mnt. Narsa va uning belgisi haqidagi tasdiq yoki inkor mazmunli fikr.

6. esk. ayn. Kesim 3.

Olmaliq kon-metallurgiya kombinati

sft. Ip bilan tikilgan.

Tikma etik.

ot etn. Ulfatlar oʻrtaga toʻkkan mablagʻ va masalliq hisobiga, odatda, qish kunlarida oʻtkaziladigan oʻtirish.

Bizning shahar, qishloqlarimizda qish kirishi bilan yosh-yalanglar, har kim oʻz toʻpi bilan toʻkma boshlashar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Bir tengdoshimnikiga boruvdim. U bizning joʻraboshimiz, haftalik toʻkmamiz bor edi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

ot 1. ayn. Choʻkindi

Mashinasozlikda mos keluvchi elektrolitlar yoʻqligi sababli tellurning elektrolitik choʻkmasi shu vaqtgacha qoʻllanmay kelardi. — Fan va turmush

3. Yer sathining chuqurlashib, choʻkib qolgan qismi.

Buxoro deltasining yuzasi tekis boʻlsa ham kichik-kichik choʻkmalar koʻp. — P. Gʻulomov, Zarafshon etaklarid

ot 1. Aql-zakovat, donolik va uning ifodasi boʻlgan, uni aks ettiruvchi narsa — gap-soʻz, fikr va shu kabilar; donolik belgisi.

Oz yemoq — tani sogʻliq, Oz demak — hikmatga bogʻliq. — Maqol

Nodonning kulfati koʻp, Dononing —

hikmati. — Maqol

Bobolarning hikmati Hayotga yorugʻ yoʻldir: Otang bolasi boʻlma, Odam bolasi boʻl, der. — E. Vohidov

Podshoh bilan sherga yaqin boʻlmoq hikmatdan emasdir. — Ertaklar

Kurashmoq — oʻrnak boʻlib yashamoq demakdir! — degan edi mualliming, faylasuflarning hikmatini bayon qilib. — I. Rahim, Chin muhabbat

Harakatda barakat —

koʻp qadim hikmat — M. Shayxzoda

2. Tagini anglash qiyin boʻlgan, yashirin bir maʼno, yashirin bir sabab; sir.

Bu oynada qanday hikmatni koʻrding? Jonim bolam, sening holing na boʻldi? — Bahrom va Gulandom

Oldingga kelgan yigit ketolmaydi, sizlarda biror hikmat bor ekan-da. — Oq olma, qizil olma

Bektemir generallarni urushning butun hikmatini biladigan bagʻoyat hurmatli aziz odamlar deb tushunardi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Bulbul sayraydi, xoʻroz qichqiradi, eshak hangraydi, ot kishnaydi. Bularning tirikchiligi shu-da. Bunda nima hikmat bor deysiz? — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. kam qoʻll. Foydali tomon; naf, foyda (ish, harakat haqida).

Rahmat Otabekka kulimsirab qaradi-da, togʻasiga javob berdi. — Xotin koʻpaytirib, ular orasida azoblanishning nima hikmati boʻlsin? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻgʻri, sholikorlikda hikmat koʻp boʻladi. — Sh. Gʻulomov, Tashabbus

4. Hikmati bor narsa, hikmat bildiruvchi fikr, gap.

Qurib ketmang! Qoʻchqor yogʻi yeb, endi bir hikmat koʻrsatmoqchimidilar! — M. Boboyev, Goʻzallik istab

Qori, xuddi favqulodda bir hikmat eshitganday, ogʻzini va koʻzlarini katta ochib, Toʻpanisoga qaradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Yosh xotin qari erkakni yashartiradi, degan gaplar bor; qariganda uylanadigan erkaklar ana shu hikmatga amal qilar emish — Choʻlpon, Kecha va kunduz

5. esk. ayn. Fizika.

— Ha, hikmat kesakdan alanga chiqargandek, siz ham kitobdan olgan bilimlaringizni turmush maktabida sinov-dan oʻtkazing, — dedi qiz. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar

6. Hikmat (erkaklar va xotin-qizlar ismi).