Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«кити» бўйича 79 та натижа: Терминологик

Филтр

Луғат мақолалари

14 та
Китъа

ар. قطعه — қисм, парча, бўлак сўзидан

қитъа. Шарқ халқлари классик поезиясида кенг тарқалган, икки ёки ундан ортиқ жуфт мисралари ўзаро қофияланган байтлардан иборат, мавзу доираси кенг, вазн имкониятлари чегараланмаган жанр. Қитъа икки хил ёʻл билан яратилади: 1) мустақил асар сифатида; 2) қасида, ғазал жанрининг таркибидан бирор парчани ажратиб олиш орқали. Биринчисида қитъа шоирда тўсатдан пайдо бўлган ҳис-ҳаяжон ва поетик фикрнинг бадиҳа шакли сифатида яратилиб, кейинчалик бу фикр ривожлантирилиб, тугал поетик хулосаланиб, қасида ёки ғазал ҳолига келтирилади. Баъзан шу ҳолича ҳам қолиши мумкин. Иккинчисида қитъа қасида ёки ғазалнинг таркибидаги ижтимоий-фалсафий жиҳатдан теран, дидактик жиҳатдан бақувват, ибратомуз байтларнинг ажратиб олиниши натижасида юзага келади. Қитъа лирик турга мансуб жанрлар ичида нисбатан ҳаётий, реалистик ва ҳозиржавоб жанрдир. Чунки у шоирнинг ҳаёт, инсон ҳақидаги таассуротлари кундалиги, ихчам бадиҳаларидир. Ундаги ҳикматомузлик ҳам катта ҳаётий мазмунни ихчам шаклда лўнда ифодалаш натижасида юзага келади. Шунинг учун қитъа бошқа лирик жанрларга нисбатан анча эркин ва кенг имкониятларга эга бўлиб, унинг ҳажми, вазни, мавзуи, ғоявий мундарижаси қатъий чегараланмаган. Хуллас, қитъа қуйидаги хусусиятларга эга: а) қасида, ғазал каби жанрлардан парча олиниши ёки мустақил яратилишидан қатъи назар, чуқур фалсафий мазмун, равшан дидактик характер, ўта ҳаётийлик ва лўнда ифодалилик; б) матласиз ғазалга ўхшаш қофияланиш, вазн, мавзу жиҳатидан эркин бўлиш ва ҳажман икки ва ундан ортиқ байтлардан таркиб топиш.

Камол эт касбим, олам уйидин Сенга фарз ўлмагай ғамнок чиқмоқ.

Тўлиқ мақола →
Китоб
Педагогик атамалар луғати · яна 2 та луғатда

бу Яқин ва Ўрта Шарқ мамлакатларида (ВИИ-ХВИИ аср) бошланғич таълим берадиган хусусий диний мактабдир. Бу мактабларда жума ҳафтада олти кун (жумадан ташқари) таълим берилган, чоршанба ва пайшанба кунлари ўтилган мавзуларни такрорлашган. Таълим араб саводхонлиги билан бошланган. Таълим Қуръон матнларини ўқиш ва ёд олиш билан ташкил этилди. Китобнинг асосий қисмини ҳунармандлар, савдогарлар, деҳқонларнинг фарзандлари ташкил этган.русчаКитаб - это частные, платные религиозные школы начального обучения на Ближнем и Среднем Востоке (VII-XVII вв.). Учились шесть дней в неделю (кроме пятницы), утром по средам и четвергам повторяли пройденное, прежде всего арабскую грамоту. Обучение строилось на чтении и запоминании текстов Корана. Основную часть учеников китаба составляли дети ремесленников, торговцев, состоятельных крестьян.инглизчаKitab is private, paid religious schools of primary education in the Near and Middle East (VII-XVII centuries). They studied six days a week (except Friday), in the morning on Wednesdays and Thursdays they repeated what had been done. We studied first of all the Arabic alphabet. The training was based on reading and memorizing the Koran texts. The main part of the pupils of the Kitab was children of artisans, merchants, wealthy peasants.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Эртаклар

52 та
Ақлли, идрокли, зеҳнли
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-ука отасидан қолган олтинни бўлишиш учун ёʻлга чиқади. Ёʻлда уч йигит ўзларининг ақл-идроки билан бир туякаш ва қозини ҳайратда қолдиради.

Араб лаққи
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал чол Араб лаққи подшоҳ саройида хизмат қилиб юради. Унинг ҳаёти кутилмаганда яхши томонга ўзгаради ва бойиб кетади.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Айёр билан содда
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир айёр билан содда йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Улар топиб олган олтинлар туфайли айёр соддани алдашга уринади, аммо охир-оқибат

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир
Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Ҳаммасини кўриш · 52 →

Шева материаллари

13 та
баша
Қорақалпоғистон Республикаси · устунни қошга биркитиб турадиган ёғоч
чал
Қорақалпоғистон Республикаси · хас-хашак

қўра атрофини бекитиб турган хас-хашак

дам босиш
Фарғона вилояти · дам босиш

Дамни босиб (очиб-беркитиб), ичига ҳаво тўлдириш ва ўтни пуфлаш иши.

кå:я
Фарғона вилояти · ковия

мискарлик, тунукасозлик, чилангарлик ва пичоқчиликда буюмларнинг қисмларини бир-бирига улаш ва тешикларини беркитиш учун қалай, баббит каби металларни э

кå:я
Андижон вилояти · ковия

мискарлик, тунукасозлик, чилангарлик ва пичоқчиликда буюмларнинг қисмларини бир-бирига улаш ва тешикларини беркитиш учун қалай, баббит каби металларни э

кå:я
Наманган вилояти · ковия

мискарлик, тунукасозлик, чилангарлик ва пичоқчиликда буюмларнинг қисмларини бир-бирига улаш ва тешикларини беркитиш учун қалай, баббит каби металларни э

Ҳаммасини кўриш · 13 →