Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «kesil» — результатов: 149

Фильтр

Словарные статьи

72
kesmoq

fl. 1. Tigʻ bilan tanasi, etini tilmoq, tilib ichiga kirmoq.

Betini ustara kesmoq. Tovonini shisha kesmoq.

Qoʻlingizga nima qildi, Shokirbek? — Pichoq kesib ketdi —

Yomon kesdimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Tigʻli asbob bilan boʻlaklarga ajratmoq, boʻlaklamoq; qirqmoq.

Nonni kesmoq. Qovunni kesmoq. Qazini kesmoq.

Har vaqt maqtaydigan pichogʻini qinidan sugʻurib, tarvuzni kesdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ziyodaxon shitob bilan ugra kesar ekan, unga [Sidiqjonga] bir qarab qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Ortiqcha, keraksiz qismni tigʻ bilan olib tashlamoq.

Tok kesmoq. Gul kesmoq.

Odatda, kuchuk bolaning qulogʻini, dumini kesishadi. Chunki buning ularga foydasi bor. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Choʻloq boʻlib yurtimga qaytganimdan qaytmaganim beriroq emasmi?. Qarorim shu: oyogʻimni kesmaysizlar. — N. Safarov, Olovli izlar

Ogʻrisa ham, yarani oʻz vaqtida kesib tashlagan yaxshi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

4. Kanal, yoʻl va shu kabilar qurish uchun yoki yer ochish maqsadida balandlikni kovlab, qazib, yorib, orasini ochmoq.

Adirni kesib, yoʻl qurmoq.

Oqboʻra olislik qilsa, togʻni teshib oʻtirmay, kesib oʻtkazardik [suvni]. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Biror joyning oʻrtaroq qismidan, orasidan tikkalab yoʻl olmoq, yoʻnalmoq.

Hushi oʻziga kelgan Boʻta, birovning qoʻrgʻoniga bemahal moʻralab turganidan xijolat boʻlib, tolzorni kesib, orqasiga qaytdi. — S. Ahmad, Hukm

Bular [jangchilar] shagʻal toʻkilgan katta yoʻlni kesib oʻtib, adirga tomon chiqib ketayotganda, botayotgan quyoshning horgʻin nuri roʻparadagi qorli togʻ choʻqqisini bir lahza qizartirdi-da, soʻndi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

6. Badanga (uning biror aʼzosiga) qattiq, taʼsirini oʻtkazmoq (asosan, sovuq haqida).

Kuchli izgʻirin quloqlarni kesadi, sovuqdan oyoqlarning barmoqlari uvushadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Keyin Yigitali, badanlarini suv kesib yubordi shekilli, erinibgina qirgʻoqqa chiqib chalqancha tushib yotdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

7. Oraga luqma tashlab, gapni boʻlmoq, toʻxtatmoq.

Yoʻlchi hali gapini bitirmagan edi, Mirzakarimboy uni kesdi: — Bir terining ichida qoʻy necha ozib, necha marta semiradi, — dedi salmoqlanib boy. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Belgilamoq (masalan, narxni).

Ulgurji savdogarlarga sotiladigan mollarning narxini Hoji Hamdam kesib berardi. — M. Osim, Elchilar

9. Jazoga hukm qilmoq.

Sud oʻgʻrini besh yilga kesdi.

[Amaki Fotimaga:] Endi eshikdan bir qadam nari jilma, pichoqni toʻrt joyingga uraman Keyin, mayli, hukumating meni kesadimi, osadimi, nima qilsa qilaversin! — P. Tursun, Oʻqituvchi

Prokuror, otib oʻldirilsin, degan edi, sud., yetti yilga Sibirga kesdi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

10. Pasaytirmoq, qaytarmoq, yoʻq qilmoq.

Kun misday qizib ketgan, faqat adir va soylardan kelgan shabada kunning taftini kesib, odamlarga orom berib turmoqda. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Achchiqni achchiq kesadi degandek, dadasining bu soʻzlari tashqaridagi sovuqni kesdi shekilli, Suvonjon eshikni kuch bilan ochib, oʻzini boʻronning quchogʻiga otdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

11. Kestirmoq 2.

Lekin mahallamizda gazeta oʻqiydigan bir shumtaka bor, u haromi: — Sultonbekdek bir davlatmand oʻz oʻgʻlini mavlud toʻyi bilan kesdi, deb gazetaga yozaman, — deydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Bir kesar Bir marta aytadigan, aytganini qiladigan yoki qildiradigan, bir soʻzli. — Juda bir kesar ekansiz-ku! — Qobilovning soʻzini boʻldi Farmonqul aka. — S. Mahkamov, Dala tongi
  • Yoʻlni kesmoq Toʻsqinlik qilmoq, gʻov boʻlmoq. — Faqat togʻni teshib chiqarasanlar, — deb hokim yoʻlimizni kesib qoʻydi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Tutgan joyini (yoki joyidan) kesmoq Oʻta oʻjarlik qilmoq, aytganida turib olmoq. Zulfiya Ziyayeva ham mana shunaqa, tutgan joyini kesadiganlardan. — MushtumOtasi oʻz bilganidan qolmadi, onasi tutgan joyini kesdi. — I. Ahmedov, O. Tolipov, Kim aybdor?
  • Qoʻlini kesmoq Bu gʻamlar yetmaganday, uning yagona koʻmakchisi boʻlgan shogirdini yaqinda boshqa bir usta aynitib olib, bechora cholning qoʻlini kesdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
uzil-kesil

rvsh. 1. Bekam-koʻst, toʻla holda; batamom.

Nizomjon Yuragida toʻlib-toshgan gaplarni uzil-kesil toʻkib solmoqchi boʻlib, qizni izlab, yana dalaga qarab ketdi. — S. Ahmad, Ufq

Hali biz qipchoq elidan uzil-kesil qutulganimiz yoʻq. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Muayyan sohaga oid muammolar, jumboqlar shu sohaning koʻpchilik olimlari hamkorligidagina toʻla va uzil-kesil hal etilishi mumkin. — Fan va turmush

2. Qaror holiga kelgan, qatʼiy.

Uzil-kesil javobimizni oʻn kundan soʻng xabar qilamiz. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Nihoyat, Rahmatulla xayoliy rejalardan charchab, uzil-kesil qarorga keldi. — Yoshlik

Полная статья →

Показать все · 72 →

В определениях

55

Показать все · 55 →

Сказки

11
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Boʻz bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Chu-chu mekunam
Устное народное творчество

Bu ertakda kichik bir chumchuqning adolat izlab, zolim podshohga qarshi kurashi tasvirlanadi. U oʻzining topqirligi va qatʼiyati bilan podshohni magʻlub etadi,

Kenja botir
Устное народное творчество

Uch ogʻa-ini ovga chiqib, sirli maxluqqa duch kelishadi. Kenja botir yer osti dunyosiga tushib qolib, koʻplab sarguzashtlarni boshidan kechiradi.

Mohistara
Устное народное творчество

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Показать все · 11 →

Диалектные материалы

11
avzal
Andijon viloyati · ketmonlik

Ketmon yasashga moslab kesilgan boʻlak, kesma

boʻy
Namangan viloyati · ketmonlik

Ketmon yasashga moslab kesilgan boʻlak, kesma

gʻoʻlabur arra
Fargʻona viloyati · gʻoʻlabur arra

Gʻoʻla yogʻochlar, xodalar kesiladigan ikki quloqli arra

miqroz
Fargʻona viloyati · miqroz

Chilangarlikda sham burni kesiladigan maxsus qaychi

oyqaychi
Namangan viloyati · miqroz

Sham burni kesiladigan maxsus qaychi

Показать все · 11 →