Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kami» boʻyicha 226 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

177 ta
kam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Talab, meʼyor yoki odatdagiga nisbatan miqdori yetarli boʻlmagan; oz.

Kam yerli dehqon ( — tar.

Chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. Lekin, haqiqatga qaraganda, ulovimiz kam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Umuman, miqdori oz, koʻp emas.

Gapni kam soʻzla, ishni koʻp koʻzla. — Maqol

Tibbiyot ilmida kam uchraydigan voqea. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Kapsanchilarda chakka oʻtmagan uy kam qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Egalik shaklidagi ayrim soʻroq olmoshlari bilan qoʻllanib, qiyoslanuvchi shaxs yoki narsadan kamchiligi yoʻq ekanlik maʼnosini ifodalashga xizmat qiladi.

Boshqalardan nimasi kam?! Undan qayeri kam?

[Kimsanoy] Gʻayratli, oriyatli juvon edi. Mana, Kanizak zveno boʻlar emish, Kimsanoyning Kanizakdan nimasi kam? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻsha lattadan kam joyim bormi?! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Yetishmay turgan, kerak boʻlib turgan.

— Keling, keling, Shorajab, — dedi qalandarga qarab Safar, — bir siz kam edingiz. — S. Ayniy, Qullar

5. Yetishmovchilik, yetishmagan narsa.

Kamini toʻgʻrilamoq.

Sizning davlatingizda yeyish-ichishdan, aysh-ishratdan kamim yoʻq. — Ertaklar

6. Sonlar bilan birga kelib, muayyan miqdorning toʻlishi uchun oʻsha miqdorga oʻzi qoʻshilib kelgan son bildirgan miqdor yetishmasligini bildiradi.

Bir kam qirq. Bobom ikki kam toʻqsonga kirdi.

Bir kam oʻttiz boʻlak boʻlib, toʻp boʻlib, hindiga teging. — Goʻroʻgʻli

7. Baʼzi soʻzlarga birikib, qoʻshma soʻz yasash uchun xizmat qiladi:

kamgap, kamdaromad, kamhosil va boshqalar

  • Bir kami Qilmagan ishi (kamchiligi) gapdan anglashilgan narsa ekani, uni bajarishga norozilik ohangi bilan ifodalanadi. Bu nimasi? Bir kamim ot yetaklab yurish qoluvdi? — Gazetadan
  • Kam boʻlmang Yaxshi tilak bildiradi; yashang, kamol toping. Xoʻsh, qizim, tabriklarimni qabul qiling ich-ichimdan xursandman, ilohim, kam boʻlmanglar. — L. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Kam boʻlmaslik Zarar-ziyon koʻrmaslik, ziyon qilmaslik. ayniqsa, ota-onasining gapiga kirib, oʻzining kam boʻlmaganligi haqida ancha koʻpirib, koʻp gapirdi. — K. Yashin, HamzaUndoq dema, qizim! Gapimga kirib, kam boʻldingmi? [hovlini koʻrsatib] Mana! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBizga quloch bilan qoʻl bersang, kam boʻlmaysan. — Mushtum
Toʻliq maqola →
kamimoq

fl. Kamaymoq.

Ularning keksaligini hurmat qilsang, kamib qolmaysan. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

Shunday bolalar haqiga bir-ikki mashina yogʻoch-taxta sarflasa, kolxozimiz kamib qolarmidi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

Toʻliq maqola →
kamida
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

rvsh. Kam deganda, eng ozi; minimum.

Bu ish uchun kamida uch oy vaqt kerak. Bu paykal kamida besh gektar keladi.

Uch kunlik emas, kamida bir xaftalik oy togʻlar ortidan sekin koʻtarilib kelardi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Har bir oʻqituvchi kamida yigirma-oʻttiz oʻgʻil-qiz oʻquvchining taqdiri uchun javobgar. — N. Safarov, Olovli izlar

Toʻliq maqola →
kamina
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Kamtarlik yoki odob yuzasidan men soʻzi oʻrnida ishlatiladi.

Bu maqola kaminaniki. Kaminaning sizga boʻlgan hurmati gʻoyat samimiy.

Kamina ham suhbatlaringizni sogʻinganman. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Xullas kalom, u mahalda kamina endigina institutni bitirib, yoshlar gazetasiga ishga kirganman. — O. Yoqubov, Izlayman

Aslida kamina yozish uchun tugʻilgan ekanman Hayotim, ijodim, yozuvlarimning bulogʻi sensan, azizim. Shu buloqni musaffo saqlagin. — Guliston

2. Sodiq xizmatkor, qul.

[Salimxoʻja:] Kaminangiz bir oʻzimman, qiyinchiliklarning qurboniman, xonim, ha, qurboniman. — A. Muxtor, Opa-singillar

[Ellikboshi:] Kamina sizning iltimosingizni yerda qoldirishdan koʻra har qanday mashaqqatni oʻz zimmasiga olishni aʼlo koʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Xiva xonining saroyida ham kaminaning koʻz-quloqlari bor. — Sh. Tosh matov, Erk qushi.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 177 →

Taʼriflar ichida

10 ta
chilpimoq

chilpi q.x. Oʻsimlikni boʻyiga oʻsishdan toʻxtatish, hosil toʻplash, tezroq yetiltirish maqsadida ularning bachki shoxlarini yoki hosil novdaning uchki qismini yulib yoki

raso

raso Kami yoʻq, toʻliq, but. Raso pachkalar. Pul raso chiqdi. [Alisherning] Ketganiga bugun raso bir oy boʻldi. Nega buncha hayalladi ekan ?Uygʻun va I. Sulton, Alisher N

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

31 ta
Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Hammasini koʻrish · 31 →

Sheva materiallari

8 ta
chakamik
Qashqadaryo viloyati · naʼmatak
kamik
Xorazm viloyati · suyakning kemirishga oʻngʻay, yumshoq qismi
kamis
Xorazm viloyati · biror yeri kam, yetishmaydigan
kamis
Xorazm viloyati · kam

1. yarimta; 2. kam; 3. chala tugʻilgan bola

kamis-kadik
Xorazm viloyati · kam-koʻst

kam-kertik; kamchilik

Hammasini koʻrish · 8 →