Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «kam.» — результатов: 847: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

86
kam

sft. 1. Talab, meʼyor yoki odatdagiga nisbatan miqdori yetarli boʻlmagan; oz.

Kam yerli dehqon ( — tar.

Chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. Lekin, haqiqatga qaraganda, ulovimiz kam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Umuman, miqdori oz, koʻp emas.

Gapni kam soʻzla, ishni koʻp koʻzla. — Maqol

Tibbiyot ilmida kam uchraydigan voqea. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Kapsanchilarda chakka oʻtmagan uy kam qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Egalik shaklidagi ayrim soʻroq olmoshlari bilan qoʻllanib, qiyoslanuvchi shaxs yoki narsadan kamchiligi yoʻq ekanlik maʼnosini ifodalashga xizmat qiladi.

Boshqalardan nimasi kam?! Undan qayeri kam?

[Kimsanoy] Gʻayratli, oriyatli juvon edi. Mana, Kanizak zveno boʻlar emish, Kimsanoyning Kanizakdan nimasi kam? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻsha lattadan kam joyim bormi?! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Yetishmay turgan, kerak boʻlib turgan.

— Keling, keling, Shorajab, — dedi qalandarga qarab Safar, — bir siz kam edingiz. — S. Ayniy, Qullar

5. Yetishmovchilik, yetishmagan narsa.

Kamini toʻgʻrilamoq.

Sizning davlatingizda yeyish-ichishdan, aysh-ishratdan kamim yoʻq. — Ertaklar

6. Sonlar bilan birga kelib, muayyan miqdorning toʻlishi uchun oʻsha miqdorga oʻzi qoʻshilib kelgan son bildirgan miqdor yetishmasligini bildiradi.

Bir kam qirq. Bobom ikki kam toʻqsonga kirdi.

Bir kam oʻttiz boʻlak boʻlib, toʻp boʻlib, hindiga teging. — Goʻroʻgʻli

7. Baʼzi soʻzlarga birikib, qoʻshma soʻz yasash uchun xizmat qiladi:

kamgap, kamdaromad, kamhosil va boshqalar

  • Bir kami Qilmagan ishi (kamchiligi) gapdan anglashilgan narsa ekani, uni bajarishga norozilik ohangi bilan ifodalanadi. Bu nimasi? Bir kamim ot yetaklab yurish qoluvdi? — Gazetadan
  • Kam boʻlmang Yaxshi tilak bildiradi; yashang, kamol toping. Xoʻsh, qizim, tabriklarimni qabul qiling ich-ichimdan xursandman, ilohim, kam boʻlmanglar. — L. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Kam boʻlmaslik Zarar-ziyon koʻrmaslik, ziyon qilmaslik. ayniqsa, ota-onasining gapiga kirib, oʻzining kam boʻlmaganligi haqida ancha koʻpirib, koʻp gapirdi. — K. Yashin, HamzaUndoq dema, qizim! Gapimga kirib, kam boʻldingmi? [hovlini koʻrsatib] Mana! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBizga quloch bilan qoʻl bersang, kam boʻlmaysan. — Mushtum
Полная статья →
kamar

ot 1. Kiyim ustidan belga bogʻlanadigan, odatda koʻndan qilinadigan, toʻqali enli tasma; qayish.

Soldatcha kamar. Kamar bogʻlamoq.

Mingboshi kimxob toʻnining chap barini qayirib, boshmaldogʻini kumush kamarga oʻtkazdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Piyoda askarlar] Bellarini qayish kamar bilan bogʻladilar. — S. Ayniy, Esdaliklar

Pochchayev oʻrnidan turib, serbar kamarini tuzatdi-da, tomoq qirib, oʻzidan xabar berdi. — A. Muxtor, Tugʻilish

2. Shim, yubka kabilarning (tushib ketmasligi uchun) tepasidan oʻtkazib bogʻlanadigan (taqiladigan), mato yoki charmdan tayyorlanadigan bogʻ, tasma.

3. Bel I 1, 2.

  • Xizmat kamarini bogʻlamoq
  • Himmat kamarini bogʻlamoq Boyvachcha, ota orzusiga himmat kamarini bogʻlayvering. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
kamol

ot 1. Har jihatdan toʻkislik; mukammallik, yetuklik.

Kamtarga — kamol, manmanga — zavol. — Maqol

Yetimlik ayb emas, inson uchun fazl-u kamol lozim. — A.Qodiriy, Mehrobdan chayon

Bular ikkalasiyam kamtarlik kamol keltirishini bilishadi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

dunyoviy ilmga oshna etadigan maktablar ochib, farzandlarimizning kamolini tilasak. — S.Siyoyev, Avaz

2. Kamol (erkaklar ismi).

  • Kamol top(ing) yoki kamolga yet(ing) Mamnunlikni va muvaffaqiyat, kamolga erishish tilagini bildiradi. Kamol top, uka! Koʻnglingga kelmasin-u, Boʻtavoy, aql yoshda emas, boshda, degan odam bilib aytgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari— Kamol toping! — dedi Hasan soʻfi xursand boʻlib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
  • Kamol topmoq Yetuklik darajasiga erishmoq, kamolga erishmoq. Kamol topar odamzod, oʻyishgani haq boʻlsa. — T. SulaymonGarchand sochga qoʻndi bemahal qirov, Chiroying, irodang topoldi kamol. — Zulfiya
Полная статья →

Показать все · 86 →

В определениях

761

Показать все · 761 →