Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«калта» бўйича 255 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

30 та
калта
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Узунлик ўлчами кичик; қисқа.

Кама шим. Калта қалам. Калта ип боғловга етмас. — Мақол

Симни калта кесмоқ.

Мастон калта, аммо ёʻғон икки ўрим сочини бошига ўради-да оёғидаги ағдарма этикни кўздан кечирди. — А. Қаҳҳор, Мастон

2. Узунлиги нисбатан кам, етарли эмас; қисқа.

Унинг ипак салласи нозик қилиб ўралган, калта енгли ипак абоси ўзига жуда ёпишиб туради. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Арслон ҳам эгасининг буйруғини кутаётгандай, калта думини қимирлатиб — С. Анорбоев, Оқсой

3. Вақт нуқтаи назаридан қисқа, тез тугайдиган, узоқ давом этмайдиган.

Калта кун.

Соат кетидан соат ўта берди. Калта куз куни оғди. — С. Анорбоев, Оқсой

Бу гаплашув ҳам калтагина савол-жавобдан иборат бўлди. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

Ингичка ва ёʻғон, калта ва чўзиқ товушлар кекирдаклари узилиб кетмайдими бу хўрозларнинг? — И. Раҳим, Ихлос

  • Гапни калта қилмоқ Гапни чўзмаслик. Аммо инсон қалбини шиллиқ қуртдек кемириб ташлайдиган гумон ва шубҳа ич-ичини кемираётганидан ижирғанди, сездириб қўймаслик учун гапини калта қилди. — С. Кароматов, Олтин қум
  • Калта ўйламоқ Яхшилаб, пишиқ қилиб ўйламаслик, юзаки ўйламоқ. Айб ўзимда. Калта ўйлабман. Тўй бўлмайди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.
  • Қўли калта Имконияти чекланганликни, иложсизликни билдиради. Ўйлаб қарасам, дўппи тор экан... каттароқ иш қилишга қўлимиз калта экан. — И. Раҳим, Ихлос
Тўлиқ мақола →
калтак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Дарахт, бута кабиларнинг барг-бутоқсиз узун шохи (синган ёки махсус қирқиб олинган, ҳўл ёки қуруқ).

Текинга ўрганган текинхўр қўлига калтак илинса ҳам, керак бўлиб қолар, деб олиб кетаверар экан. — Муштум

Ойимча биби уларни [товуқларни] кўрди-ю қўлига тушиб қолган бир калтакни ҳавола қилиб, тирқиратиб ҳайдаб, қарғай-қарғай уйига кириб кетди. — К. Яшин, Ҳамза

2. Уриш, саваш, ҳайдаш учун ишлатиладиган махсус ёғоч; таёқ, говрон.

[Жаллод] Бандининг тиззасидан қуйисига, оёқлари суягининг қиррасига калтак билан қаттиқ бир урди. — С. Айний, Эсдаликлар

[Шербек] Кулига калтак олиб, мол боққани қирга чиққанида қувончини ичига сиғдира олмай думбалоқ ошган эди. — С. Анорбоев, Оқсой

3. Тўқмоқ, чўқмор; гурзи.

Тўқсон ботмон чўян калтак қўлимда. — Ширин билан Шакар

[Кўкалдошнинг] Тақимида беш юз ботмон калтаги. — Алпомиш

4. Таёқ, мушт ва шу кабилар зарби; уриш.

[Лаъли] бекнинг калтаклари ҳам ёдидан кўтарилиб, аланга чайқалаётган ерга югурди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Сувонжоннинг калтакка тоқат қилиши Ойсулувга бадтар алам қилди. — С. Анорбоев, Оқсой

5. Қаттиқ тегувчи, зарба бўлувчи нарса; дакки.

Аваз уйига киргач, ўзича кулиб: Менинг шеърим улар учун калтак бўлади, — деб қўйди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Чолнинг ҳар бир мақтов сўзи полвонга калтак бўлиб тушмоқда эди. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда

  • Бошида калтак синмоқ Ажрини (жазосини) тортмоқ; қаттиқ гап эшитмоқ; балога қолмоқ. Ҳамма айб Салоҳиддинда. Калтак шу одамнинг бошида синиши керак. — А. Қаҳҳор, СаробШунча калит чўнтагимда бўлгани билан битта-яримта нарсани нари-бери қилиб кўрай-чи, бошимда калтак синсин — С. Маҳкамов, Шогирд
  • Калтак емоқ Калтакка дучор бўлмоқ, калтакланмоқ. Эчкининг калтак егиси келса, чўпоннинг таёғига сурканади. — Мақол
  • Калтак остида қолмоқ Кўп калтак емоқ; дўппосланмоқ, саваланмоқ. Бирдан ўнларча мушт ҳавога кўтарилди. Элликбоши ва унинг шериклари калтак остида қолди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Оқ калтак, қора калтак Ҳужум қилиш учун таёқ, теша ва шу кабилар билан қуролланган оломон ҳақида.
  • Қора калтак билан Қуролсиз, оддий таёқ билан. [Абдураҳмонбой:] Мирзақул, Николай полвон зўр. Хом хаёлларга бориб юрманг, қора калтак билан подшоҳликни йиқитиб бўлармишми! — Н. Сафаров, Уйғониш
Тўлиқ мақола →
калтабин
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. Ҳозир кўзига кўриниб турган нарсалар асосида ҳукм чиқариб, унинг оқибатига фаҳми етмайдиган, келгусини, узоқни кўрмайдиган, қисқа ўйлайдиган.

Одамлар орасида ҳам узоқни кўра билмайдиган калтабинлар учрайди. — С. Кароматов, Сўнгги бархан

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 30 →

Таърифлар ичида

143 та
мунозарали

мунозарали Мунозара талаб этадиган, ҳал қилинмаган. Чакана нархларни ўзгартириш мумкинлиги, шубҳасиз, ҳозирги пайтда энг мунозарали масаладир. Газетадан Мунозарага ои

симфония

симфония Инструментал (чолғу асбобларида ижро этиладиган) мусиқанинг симфоник оркестр учун ёзилган, одатда 4 қисмдан иборат бўладиган олий шакли. М. Ашрафийнинг б

шип

шип Шипи фанердан қилинган уй. Борсам, [волидам] тилдан қолибдилар; калта-калта нафас олиб, шипга қараб ётибдилар. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари Хона ўртасида ка

шип

шип Шипи фанердан қилинган уй. Борсам, [волидам] тилдан қолибдилар; калта-калта нафас олиб, шипга қараб ётибдилар. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари Хона ўртасида ка

лос

лос Пилла тортганда чиқадиган калта-култа ипак толалари, чиқинди ипак. Бригада бошлиғи найчани лослардан тозалади, сўнгра жойига қўйди. Машина аввалгидек гуруллаб

Ҳаммасини кўриш · 143 →

Эртаклар

28 та
Балиқ сотувчи Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Аҳмад исмли эр ўз хотинининг маслаҳатлари туфайли турли қийинчиликларга дуч келади. Унинг соддалиги ва тушунмовчилиги кулгили вазиятларни келтириб чиқара

Балиқчи билан шоқол
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда балиқчи бобо ва айёр шоқолнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Шоқолнинг ҳийласи туфайли бошқа шоқоллар кулгили аҳволга тушиб қолади.

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Бўри билан мерган
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда мерган томонидан қувилган бўрининг бошидан кечирган саргузаштлари, унинг турли ҳайвонлар ва чол билан бўлган муносабатлари ҳикоя қилинади.

Бўри билан тулки
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда тулкининг айёрлиги ва бўрининг соддалиги орқали ҳаётий сабоқлар берилади. Тулки ҳар доим ўзининг ақл-заковатидан фойдаланиб, қийин вазиятлардан

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Шева материаллари

54 та
бат-бат
Хоразм вилояти · калтакесак
батбат
Қорақалпоғистон Республикаси · калтакесак

қумга ботиб кетадиган кичик калтакесак

батбат
Қорақалпоғистон Республикаси · қумга ботиб кетадиган калтакесак
беда орақ
Фарғона вилояти · беда ўроқ

Ўроқнинг бўйни калтароқ, ихчамроқ, беда ўриш учун мосланган формаси

бўжäк
Хоразм вилояти · бужак

калтакесакнинг бир тури

Ҳаммасини кўриш · 54 →