fl. 1. (yurib, qarab, soʻrab) Kimsa yoki narsani topish harakatida boʻlmoq; axtarmoq, qidirmoq.
Ish izlamoq. Ona oʻgʻliga qiz izlar edi. Choʻpon yoʻqolgan qoʻylarni izlamoqda edi.
Boshim eson, oʻtib ketdi koʻp yillar. Shakarbekni izlab, topmadim xabar. — Shirin bilan Shakar
Indiniga ertalab ona-bola yoʻlga chiqib, bedarak ketgan otani izlab ketdilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
quyuq qoshlari ostidagi yarim ochiq koʻzlari kimnidir izlagandek qaraydir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
U kimnidir izlayotgandek, u yoq-bu yogʻiga picha alanglab qarab turdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
2. Fikrlash, oʻylash orqali topish harakatida boʻlmoq; axtarmoq.
Bahona izlamoq. Yangilik izlamoq. Dalil izlamoq.
Matchon toʻra Jumagulga erishishga koʻzi yetmagach, uni Isfandiyorxonga inʼom qilib, unga yaxshi koʻrinish yoʻllarini izladi. — J. Sharipov, Xorazm
- Tirnoq orasidan (yoki ostidan) kir izlamoq.