Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«issiq» boʻyicha 426 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

37 ta
issiq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Jism tarkibidagi molekulalar harakati (yonish, kimyoviy reaksiya va shu kabilar) natijasida yuzaga keladigan va jismlarni qizdiradigan, isitadigan kinetik energiya; issiqlik, harorat. Quyoshning issigʻi. Olovning issigʻi.

Issiq birmuncha boʻshashgandek tuyulsa ham, dimlik zaptida edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sharofatxon supaning chetiga kelib oʻtirdi, oq shohi roʻmoli bilan yelpinib, issiqdan shikoyat qildi. Oybek, — Tanlangan asarlar

2. Kasallikda yuzaga keladigan (koʻtariladigan) harorat; isitma.

Oftob oyim erining soʻzini kuchlab tushdi: Issigʻi bor, yuzi ham qizarib, boʻrtib turibdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Issigʻim koʻpligidan suv ustiga suv ichar edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Yuqori haroratli, biror manba harorati bilan isigan, qizigan; issiq holatli.

Issiq suv. Havo issiq.

Shundoq issiq kunda qora koʻylak kiyishidan azadorligi bilinib turardi. — S. Ahmad, Ufq

Sherbek uning qoʻlini issiq kaftlari orasiga oldi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. Issiqlikni saqlaydigan, issiq tutadigan.

[Egnida] Issiq va yangi palto, oyogʻida ichi jun botinka, qorakoʻl qalpoq, qorni toʻq. Mirmuhsin, — Umid

Issiq kiyingan yoʻlovchilar dam-badam burun va quloqlarini ushlab, oʻz tashvishlari bilan yugurib-yelardilar. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Qozon ovqati, pishirilgan (issiq) taom.

Yaxshiyam shu qoʻshning bor ekan, dugonang. Boshim yostiqqa tegganda, oʻzi, bolalari oʻtib, bir qoshiq issiq qilib beradi, doʻxtir chaqirib keladi. — S. Nurov, Narvon

Kechadan beri [Kumushning] ichiga issiq kirgani yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hammamiz deyarli har kun bir qoshiq issiqqa muhtojmiz. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

6. Koʻchma Kishiga xush keladigan; yoqimli.

Yulduzxon unga yengilgina bosh irgʻadi va bir kulib qaradiki, Muhiddin shu vaqtgacha qizlar kulgisining bu qadar jozibali, chiroyli, issiq boʻlishini sira uchratmagan edi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Luqmoncha xuddi yumalaganday yugurib, medpunktga kirib borarkan, Elchibek uni chaqirib, bir issiq gap aytgisi keldi. — A. Muxtor, Tugʻilish

  • Issiq joy (yoki oʻrin) Oʻzi yashayotgan, oʻzi oʻrgangan joy (oʻrin). Mavlon bilan Navroʻz oʻz issiq joylarini tashlab kolxozning paxtasini gʻayrat bilan terayotgan yoshlarning ishlaridan hayron qoldilar. — S. Ayniy, QullarSababi boʻlmasa, kim issiq oʻrnini tashlab, qum tepaliklari orasida sargardon boʻlib yuradi! Mirmuhsin, — Meʼmor
  • Issiq jon Tirik organizm, jumladan, odam hayotida har xil holatlarning yuz berishi mumkinligini bildiradi, shuni qayd etadi. Issiq jon. Men ogʻrib yotarman, bir qoshiq suvga muhtoj boʻlarman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayonIssiq jon deydilar, jon boʻlsa boʻlar, Payt kelsa, chechak ham sargʻayar, soʻlar. — A. Oripov, Yillar armoni
  • Issiq urishi (yoki elitishi) Organ izmga uzoq vaqt (davomli) issiq havo yoki infraqizil nurlar taʼsir etishi oqibatida organizmda issiqlik boshqarilishining izdan chiqishi bilan yuzaga keladigan oʻtkir patologik holat. Yozda, saratonda yoki issiq binoda uzoq ishlaganda, issiq elitishi mumkin. — OʻzME
  • Issigʻida Vaqti gʻanimatda. Buva naridan-beri choyini ichib, yana yoʻlga tushdi. Omonatni issigʻida egasiga topshirish kerak-ku. — Mirmuhsin, Bir xumcha tillaYo bu uydan issigʻida keting, yo xulqingizni tuzatib oling! — H. Gʻulom, Toshkentliklar
  • Istarasi issiq 1. Dadasi deyman, doʻstingiz Olimjonni juda maqtab yubordi-yu qizingiz bir narsani bilar ekan-da, haytovur, shu yigit koʻzimga issiq koʻringan edi. — O. Yoqubov, Chin muhabbatHoy, menga qarang, koʻzimga issiq koʻrinasiz. Yopiray, Karim aka, meni tanidingizmi? — N. Safarov, Sharq tongi
  • Odamning yuzi issiq Koʻz koʻzga tushganda, har qanday holatda ham odamning (insonning) eʼtibori saqlanishini qayd etadi. Mahmud bobo boshliqni topib olib, boplab soʻkmoqchi edi. Lekin odamning yuzi issiq-da, unga duch kelib, koʻzlari koʻziga tushgach, ancha boʻshashdi. — Gazetadan
  • Temirni issigʻida bosmoq
Toʻliq maqola →
issiqlik
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Issiq holat (daraja).

Qum barxanlari silsilasi uzra jimirlab harorat koʻtarilar — bu yerda issiqlik juda baland boʻlishiga qaramay, Meʼmor qiynalmay nafas olar edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Issiq 1.

Reaktorda boʻladigan issiqlikni chiqarib tashlash uchun ikki konturli sistema qoʻllanadi. — Fan va turmush

Kumush issiqlik va elektrni boshqa metallarga qaraganda yaxshi oʻtkazadi, yorugʻlikni yaxshi qaytaradi. — Gazetadan

3. Xalq tabobatida: yuqori kaloriyali taom, yegulik-ichkiliklar (qazi, palov, shirinlik va boshqalar)

Yalpiz. Issiqlik siqib chiqarilgan seliga picha sirka qoʻshib ichilsa, ichki aʼzolarda sodir boʻladigan qon quyulishini toʻxtatadi. — K. Mahmudov, Koʻkda gap koʻp

Sharq xalqlari orasida ovqatlarni issiqlik va sovuqlik deb boʻlib ham yuritiladi. — N. Ismoilov, Kasallarni parvarish qilish

4. Qattiq terlash va terning sekin bugʻlanishi oqibatida yoki birorta kasallik tufayli terida paydo boʻladigan toshma, pufakchalar.

Bolaning badaniga issiqlik toshibdi.

5. Yaxshilik, foyda, yorugʻlik.

Dehqon bundan issiqlik chiqishiga ishonchini yoʻqotgach, asabiylashgan holda qichqirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Toʻliq maqola →
issiqxona
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Hammomning terlatadigan darajada isitiladigan alohida xonasi.

Yaqinginada yuz va sochlarini silab esgan shabada hozir susayib, havo hammomning issiqxonasidagiday dim boʻlib qoldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Oʻsimlik yoki hayvonlarni sovuq vaqtda parvarishlash uchun quyosh nuri bilan isitiladigan maxsus oynavon qurilma, bino.

Parniklar va issiqxonalarda yetishtirilgan ertangi sabzavot.

Goh idorada, goh laboratoriyada, goh oʻsimlik, gullar oʻstirilayotgan issiqxonada toʻqnash kelib qolishsa, rasmiygina salomlashib oʻtishadi. — S. Nurov, Narvon

Qoʻshni mahalladagi issiqxona egasi oltmish ming soʻm oylik bermoqchiligini aytdi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
issiqlamoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

fl. 1. Issikda qolmoq, issiq oʻtib ketmoq.

Issiqlab kelding, sovuq suv ichma.

Karimov, issiqlagandan boʻlsa kerak, paltosini yechib olgan. — H. Shams, Dushman

2. Issiqqa bardosh berolmay qiynalmoq.

Qalmoqi sigirlar yozda issiqlab qoladi.

Toʻliq maqola →
issiqsevar
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Issiqni sevadigan, issiqda yaxshi rivojlanadigan (daraxt, ekin va shu kabilar haqida).

Choy issiqsevar oʻsimlik boʻlib, katta maydonlarda oʻstiriladi. — Gazetadan

Bodring — issiqsevar, yorugʻsevar va namga talabchan oʻsimlik. — Fan va turmush

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 37 →

Taʼriflar ichida

338 ta
domulla

domulla Diniy maktab muallimi. Sayfulla machitga borib, domullasidan saboq olib keldi. P. Tursun, Oʻqituvchi Domullasan, ilmingdan sadagʻa, yaxshilab oʻqitgin endi behroq

paydo

paydo Paydo boʻlmoq 1. Yuzaga kelmoq, yaratilmoq. Keyingi yillarda Xiva atrofida yangicha tarzda qurilayotgan qishloqlar paydo boʻlayotgan edi. S. Siyoyev, Yorugʻlik [Boy

teskari

teskari Odatdagi, oʻng, toʻgʻri deb qabul qilingan holatga, yoʻnalish, tuzilish, tartib va shu kabilarga qarama-qarshi boʻlgan; ters. Teskari ish. Boʻluvga teskari amal —

quruq

quruq Suvi, nami batamom yoki qis-man qochgan, suvini, namini batamom yoki qisman yoʻqotgan; suvi, nami yoʻq yoki oz. Quruq oʻtin. Quruq shamol. Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl

bedorlik

bedorlik Uyqusizlik; sergaklik. Hayajondan, bedorlikdan madori qurigan ayolni yupatadigan yumshoq muomala, iliq-issiq soʻz kerak edi. N. Salomova, Hurmatga loyiq Shu kech

Hammasini koʻrish · 338 →

Ertaklar

32 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Botir echki
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Buzoq, echki va qoʻzi
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda dangasa er va uning mehnatkash xotini haqida hikoya qilinadi. Xotinining saʼy-harakatlari tufayli ular mol-mulkka ega boʻlishadi va kutilmagan xavfdan q

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Hammasini koʻrish · 32 →

Sheva materiallari

19 ta
bosma
Jizzax viloyati · chopon

Qo‘y junini eshib, pishitib tayyorlanadigan, ot minganda kiyiladigan, issiqni yaxshi ushlaydigan, choponga o‘xshash ustki kiyim

buk
Qashqadaryo viloyati · dim, issiq

dim, issiq, nafasni qaytaradigan

bäxxänä
Qashqadaryo viloyati · bogʻ uyi

bogʻda vaqtincha (issiq fasllar) yashash uchun solingan imorat

joqrama
Xorazm viloyati · issiq

qaynagan

Hammasini koʻrish · 19 →