Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«иски» бўйича 881 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

871 та
ис
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

от 1. 1 Нарсанинг сезги аъзоси (бурун)га таъсир этиш хусусияти ва шу таъсир натижасида юзага келувчи сезги; ҳид.

Иси бор. Иси ёʻқ.

Қимирлатишдан райҳонларнинг ўткир иси ўқтин-ўқтин димоғга келиб уринар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Боғма-боғ ошиб эсаётган шамол димоғга аллақандай хушбўй исларни олиб келади. — С. Аҳмад, Ҳукм

Тонгда тандир қиздирилди. Нон иси тарқади. — Т. Малик, Ажаб дунё

2. Дарак берувчи белги, ишора.

Низомулмулк муҳим бир нарсанинг исини пайқагандай, атрофга аланглаб, индамасдан унинг орқасидан юрди. — Ойбек, Навоий

Чоғимда, туҳматнинг иси келадиёв бу ишдан. — С. Аҳмад, Ҳукм

Оёқ остидаги нам тупроқдан инсон учун жуда яқин қон-қариндошлик иси димоғга уриларди. — С. Анорбоев, Оқсой

— Жуда соз, бироқ, сиёсий, тарбиявий ишнинг иси ҳам ёʻқ, — деди Сайрамов. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

  • Ис билади Жуда сезгир. Ўн чақиримдан ис билади бу муттаҳам. Ис олмоқ Хуфиёна сезмоқ.Шўрванинг исини олиб, старший билан элликбоши, қоровул кириб келди. Ҳамза, — Паранжи сирлари
  • Исини чиқармаслик Ошкор қилмаслик, ҳеч кимга билдирмаслик. Бизга нимани бу юрган эдинглар? Қизни олиб қочиш ҳам бир қанча вақт исини чиқармай сақлаш, шундайми? — Шундай. — Ойбек, Танланган асарларИккита хотинингиз борлигининг исини ҳам чиқармай, бугун учинчи хотинга уйланяпсиз — А. Муҳиддин, Чап чўнтак
Тўлиқ мақола →
иш
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. 1 Инсон фаолияти билан боғлиқ, унинг меҳнати билан амалга ошадиган, бажариладиган нарса.

Далада иш кўп. Бор-ёʻғи бир кунлик иш қолди. Ишлайман деганга иш топилади. Хайрли иш. Машаққатли иш.

Ишлай десам — иш бўлмаса, деҳқончилик қилай десам — ер бўлмаса. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ёʻлчи ишга разм солиб, қайдан бошлаш кераклигини ўйлади. — Ойбек,Танланган асарлар

— Ҳай Адол, қиз болаларни фронтга олмас эмиш. — Қизларни ҳам олаверса, даладаги иш кимга қолади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Ишнинг ижроси, иш устидаги фаолият, меҳнат.

Ишдан қолдирмоқ. Ишга киришмоқ. Иш иштаҳа очар, дангаса ишдан қочар. — Мақол

Қари келса — ошга, ёш келса — ишга. — Мақол

Улар меъморга кўзлари тушиши билан, бир дақиқа ишни тўхтатиб, бош ирғаб салом беришди. — Мирмуҳсин,Меъмор

Устахона дарвозасидан киришимиз биланоқ сехларда иш қайнаётганлигининг гувоҳи бўламиз. — Газетадан

Қурбон ота ҳеч кимнинг эсига келмаган бир яхши ишни бошладилар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Иш-фаолиятнинг маҳсули, ундан юзага келган (яратилган) нарса.

Рассомнинг кўргазмага қўйган ишлари. У яратган ишлар мутахассислар томонидан юқори баҳоланди.

Ёʻлчининг бажарган ишига кўз югуртириб, ўзича ўйлади: Девкор йигит экан. — Ойбек,Танланган асарлар

Бу ишинг бирор олимнинг қўлига тушиб қолса борми, диссертация ёқларди. — Т. Ашуров, Оқ от

4. Маълум ҳақ, эваз ҳисобига қилинадиган иш-фаолият, меҳнат.

Бечора иш қидириб, боши оққан томонга борар экан. — Ойбек,Нур қидириб

Тошкентда иш топсам, балки қоларман. — Ойбек,Танланган асарлар

5. Хизмат вазифаси; лавозим.

Ишга кирмоқ. Шу ишда ишлаб келяпти.

Сизни бўшатишадими, ёʻқми — сизни бу ишга ким тайинлаган бўлса, ўшандан сўранг. — Й. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Бу гап корхонага овоза бўлиб, Жонфиғонни ўша замониёқ ишдан ҳайдашибди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

Дадамни илгари катта-катта ишларда ишлаган дейишади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

6. Бўш иш ўрни.

Кўп жойга учрадим, лекин иш ёʻқ деган жавоб олдим.

7. Меҳнат-фаолиятнинг муайян соҳаси, тури; касб.

Ҳаётда шундай одамлар бўладики, улар бутун умрларини фақат бир ишга, бирон касбга бағишлаган бўладилар. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

Худо кўнглингизга солиб, шу ишни [сартарошликни] ихтиёр қилибсиз — кам бўлмайсиз. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

8. Бурч.

Озодаликка доимий эътиборда бўлиш — барчанинг иши.

[Элликбоши:] Маҳалладаги йигитларнинг бари манга маълум. Билиш менинг ишим-да. — Ойбек, Танланган асарлар

9. Ҳал этилиши лозим бўлган нарса; масала, муаммо.

Ишнинг енгил кўчишига севинган она Отабекнинг бу шартига лом демасдан кўнди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ясовулбоши хон иккаласигина тушунадиган тилда ишни пишириб қўйган эди, шунинг учунми, муртини силаб кулди. — С. Сиёев, Ёруғлик

айниқса, кундалик иши қийин, коса косага тегганда, ғиди-биди гаплар кўпайса ўғлингга ҳам татимай қоладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

10. Ўзгага, ўзга манфаатига қарашли юмуш; ҳожат.

Кел, қўзим, нима ишинг бор? — Ойбек,Танланган асарлар

Юрт ишига ярамаган бола қай ишга ярайди? — С. Аҳмад, Уфқ

11. Хос иш, хатти-ҳаракат.

Олдига қўйганни емак — ҳайвоннинг иши, оғзига келганни демак — нодоннинг иши. Ваъдага вафо — марднинг иши.

Аваз, йигитнинг иши таваккал, деб чап томонга бурилди. — С. Сиёев, Ёруғлик

12. Воқеа, ҳодиса.

Ўз уйида ўтирган қиз бир кечада ғойиб бўлсин, тавба! Жуда хунук иш, Олимхон ака? — Ойбек,Танланган асарлар

Низомжон унинг авзойидан жуда хунук иш бўлганини фаҳмлади-да, ёнига ўтирди. — С. Аҳмад, Уфқ

Бошинг соғ бўлса, ҳали Тошкентда кўп ажойиб ишларни кўрасан, йигитча! — Ойбек,Танланган асарлар

13. Аҳвол, ҳолат.

Ҳозир иш бошқа: Ёʻлчи қамоқда. — Ойбек,Танланган асарлар

Хўш, Содиқ полвон, ишлар қанақа, Тошкентда нима гаплар бор? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳар ерда деҳқоннинг иши чатоқ. Ери бўлса, улови ёʻқ, улови бўлса, ери ёʻқ, кўпида иккиси ҳам ёʻқ. — Ойбек,Танланган асарлар

14. Гап-сўз, гап-сўз бўлган нарса(лар).

Нега десанг, мазмунидан ҳам кўриниб турибдики, бу иккинчи уйланишга Отабек бутунлай қарши бўлиб, фақат бу гап қудаларнинггина ишларидир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

15. Суд ёки маъмурий органларда кўриладиган нарса, жараён.

Фотима устидан жиноий иш қўзғатилди. — Т. Ашуров, Оқ от

Шу телефон сабаб бўлдими бир-икки кундан кейин ишим бошқа терговчига ўтиб, тезлашиб кетди. — О. Ёқубов, Излайман

Ер тўғрисида бир чатоқ одам билан судлашиб юрган эди, суд ишни бунинг зарарига ҳукм қилганмикан, деб ўйлади. — Ойбек,Танланган асарлар

  • Бошига иш тушмоқ Кимса учун нохуш, ташвишли ҳол юз бермоқ. Бошимга иш тушди. Фарзандим Низомиддин қатл этилди. Мирмуҳсин, — Меъмор
  • Бўлар иш бўлди Юз берган иш-ҳодиса оқибатини тузатиб, ўнглаб бўлмаслигини қайд этади. Нимани гаплашаман! Бўлар иш бўлган-ку! Мен унинг юзига қаролмайман энди. — К. Яшин, Ҳамза
  • Дунёнинг иш(лар)и Кишига боғлиқ бўлмаган, киши ихтиёридан ташқари иш(лар). Дунёнинг ишлари шунақа тескари экан, боши-охири ёʻқ.
  • Иш бермоқ 1. Асқатмоқ, кунга (эҳтиёжга) ярамоқ. Уни машиналар билан ковлаб бўлмайди, фақат кетмон, белкуракларгина иш бериши мумкин. — Ж. Абдуллахонов, ТўфонАммо тоққа чиқишда Бобурнинг ўсмирлиги жуда иш берди. — П. Қодиров, Юлдузли тунларЁрматгами ё бошқа бир собиқ қаролга узоқ иш бериб ийиғи чиққан, пешонаси қийшиқ этикни кийди. Ойбек, — Танланган асарлар
  • Иш битмайди Мақсадга эришиб бўлмайди, натижа чиқмайди. Ҳа, колхозга киргандан кейин унча-мунча ваъз айтишни ҳам билиш керак бўлади, бусиз иш битмайди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариУрушнинг оти ўчсин, уруш бўлмасин, дейиш билан иш битмайди. — Газетадан
  • Иш катта Бирор иш-нарсанинг ҳажм, даража ва бошқалар эътибори билан меъёридан ортиқ, зўр ҳолатини қайд этади. Ишлар катта-ку, уста! Дўконларни ҳам қуриб юборибсиз! — А. Қодирий, Ўтган кунларЭҳҳе, иш катта-ку. Омад тилайман — Ойбек,Танланган асарлар
  • Ишкўрган Ҳаёт, иш (амал) тажрибаси катта, кўпни кўрган, кўп воқеа-ҳодисалар, қийинчиликларни бошидан кечирган. Қўшин ичида энг иш кўрган, қилич чопган баҳодирларни саралаб, қоровул тузиб, буни Шайх Темурга, Зуннун Арғунбекка топширди. Ойбек, — НавоийМирзо саройидан бизга етиб келган маълумотлар шуни кўрсатадики, фарғоналиклар биздан кам, иш кўрган сарбозлари оз, кишилари қўрқувда. — Мирмуҳсин,Меъмор
  • Иш кўрмоқ 1. Муайян ёʻл билан иш олиб бормоқ; иш тутмоқ. Унинг ёр-дўстлари беҳисоб, ўйлаб иш кўриш лозим, ҳазратим. — К. Яшин, ҲамзаМухбирликда ҳам ошначилик, қўшничилик билан иш кўриладими? — ГулдастаМан шу ердан қочиришда сир очилиб қоладими, деб жуда қўрққан эдим. Лекин жуда қулай фурсатда иш кўрдик. — Ойбек,Танланган асарлар
  • Иш кўрсатмоқ 1. Намунали, қойил қоладиган иш қилмоқ. учала хатимга ҳам Сени мудофаа қилишда айрим иш кўрсатганим учун орден олдим, деб жавоб қайтардилар. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдузДучор келганини кўкка отарман, Иш кўрсатиб, ёрим олиб кетарман. — АлпомишКеча тўйда кайфи ошиб, роса иш кўрсатибди. Иш ташламоқ Оммавий суратда ишни тўхтатмоқ.Бундан уч йил бурун Симхоев заводидаги ерлик ишчилар иш ташладилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Иш тутмоқ Маълум ёʻл-ёʻриқ, шарт-шароит ва шу кабилар билан ҳисоблашган ҳолда иш олиб бормоқ, иш юритмоқ. Азизим, сиз отдан тушсангиз ҳам, эгардан тушмайсиз. Орқа-олдига қараб иш тутмоқ керак. — Ж. Шарипов, ХоразмСизга жон керак бўлса, шундоқ иш тутасиз, розимисиз? — К. Яшин, ҲамзаИнсоф юзасидан иш тутинг, бойвачча ака. — К. Яшин, Ҳамза
  • Иш чиқармоқ 1. Бирор натижага эришмоқ, бирор иш қила олмоқ. Бу боришдан бирор иш чиқара олдими, ёʻқми — бу тўғрида биз келаси фаслларнинг бирида ўрганармиз. — А. Қодирий, Ўтган кунларБеш марта қарши атака қилиб, ҳеч иш чиқара олмагандан кейин қутурган, энди қуршовда қолиб, жон талвасасига тушган душман — А. Қаҳҳор, Олтин юлдузШеригингга эҳтиёт бўл, ёнидан жилма. Яна бирон иш чиқариб ўтирмасин.
  • Иш юритмоқ (ёки юргизмоқ) Эл, юрт улуғлари! Худо ёʻлига кўзингизни очинг! ҳақиқатга қараб иш юритинглар! — К. Яшин, Ҳамза— Ҳовлиқма, зимдан иш юргиз! — секингина сўзлаб ҳовлида қолди — Қоратой. Ойбек, Танланган асарлар
  • Ишга солмоқ 1. Ишга жалб қилмоқ; ишлатмоқ. Ўрмонжон акам шуни ҳам ишга солдилар, одам қилдилар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАммо Асрора [Дилдорани] ноз-фироқларига қарамай, турткилаб-турткилаб ишга соларди. — С. Аҳмад, УфқЭлчи ҳозир ўз подшоҳининг топшириғини бажариш учун бутун айёрлигини ишга солар, тилёғламалик қилиб, Тўмарисни кўкларга кўтарар эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссасиЧол бутун қуввайи нутқини ишга солиб, яна ялинди. — Ойбек,Танланган асарлар
  • Ишдан чиқмоқ 1. Иш-меҳнат қобилиятини ёʻқотмоқ. Раҳматли эрим мардикор эди касалга чалиниб, эртароқ ишдан чиқиб қолди. — Ойбек,Танланган асарларНекқадам қариган, ишдан чиққан эди. — С. Айний, ҚулларТо адирнинг этагига етгунча, Турғунойнинг кавуши ишдан чиқди, адирга маҳсичан чиқишга тўғри келди. — А. Қаҳҳор, МастонЛекин у ўйлаганча бўлмади, икки киши занг босиб кетган ишдан чиққан бешотарни олиб келиб берди. — Ж. Шарипов, Хоразм
  • Ишдан қолмоқ 2. Чалғиш ва бошқа сабаб билан ишни мўлжалдагича қила олмаслик. Мариянинг бахтига қарши, амаки сил касаллигига учраб, ишдан қолди. — Ойбек, Танланган асарлар;Тан билан бўлиб, анча ишидан қолди.
  • Ишдан қўймоқ (ёки қолдирмоқ) Бажариб турган иш-вазифасидан вақтинча чалғитмоқ, уни бажаришга халақит бермоқ. Ёʻлчи Шоқосимни ишдан қўймаслик учун, икки-уч минутда воқеани сўзлаб берди. — Ойбек,Танланган асарлар
  • Иши бўлмаслик Аралашмаслик, эътибор бермаслик. — Сенинг ишинг бўлмасин, — деб ғазаб билан жавоб берди амакиси. — П. Турсун, Ўқитувчимеҳмонлар кимлар ва нима учун келганликлари билан иши бўлмай сўзлаб кетди. — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Иши ёʻқ Эътибор бермайди. Унинг атрофидагилар билан иши ёʻқ, ўз иши билан машғул.Хоннинг ўлик-тирик билан иши ёʻқ эмиш. Жони ҳалак, дейдилар. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Иши нима Сизларни кўролмас экан. Бўлмаса, буларнинг иши нима? — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Иши тушмоқ Кимсага бирор илтимос, ҳожат билан мурожаат қилмоқ. Бир жойдаги одаммиз, яна бир-биримизга ишимиз тушади, отахон! Ойбек, — Танланган асарларАнварга иши тушиб, унинг шафқатини кўрган Сафар бўзчи кабилар бу хабардан жуда ҳам хурсанд. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
  • Ишнинг белига тепмоқ Ишнинг бажарилишига, меъёрида бўлишига халал бермоқ (тўсқин бўлмоқ). Ҳеч нарса топилмагач, уйини тинтиш учун ҳовлига киришган эди, бурчакда тинимсиз вакиллаб турган ит ишнинг белига тепди. — МуштумҚочиб қаерга ҳам борарди Шунчаки ишнинг белига тепганига ачинасан киши. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Ишнинг кўзини билмоқ Ишнинг бажарилиш, битиш ёʻл-ёʻриғини яхши билмоқ. Қайнатам ишнинг кўзини биладиган одам. Хизматкорлари бари яхши ишлайди. Ойбек, — Танланган асарларИшчан, жуда-жуда ишчан одам. Ишнинг кўзини билади бутун ҳисоб-китоб ишларини шу эплаб турипти. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Кўнгил иши Киши ички дунёсига, кўнгли-дилига боғлиқ иш(лар). Асрора ўйлаб қараса, кўнгил иши нозик нарса экан. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Нима иши бор Дахлдор эмаслик, алоқа, муносабати ёʻқликни қайд этади. Қаердадир қамишзорда бир номаълум девонани ит ғажиб кетган бўлса, бунда кимнинг нима иши бор? — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссасиСенинг кўнглинг, сенинг умидинг билан кимнинг нима иши бор! — П. Турсун, Ўқитувчи.— Менинг нима ишим бор. —Албатта, ишинг бўлмасин. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Оллонинг (ёки худонинг, тақдирнинг, фалакнинг) иши Умуман, инсон (бандаси)га хос бўлмаган иш. Чирқилланг, тоғнинг қушлари, Бу иш оллонинг ишлари. — Юсуф ва АҳмадБу ишлар фалакнинг иши — Юсуф ва АҳмадҲаммаси ҳам тақдирнинг иши, амаки, бу ерда сиз билан менинг ҳеч бир ихтиёримиз ёʻқ. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Ўз ишини қилмоқ (ёки кўрсатмоқ) Муайян омил, сабаб билан боғлиқ юз берадиган иш, нарса-ҳодиса рўй бермоқ, амалга ошмоқ, рўёбга чиқмоқ. орадан ўтган ўн йил ўз ишини қилган — эшон анчайин кексайган, ҳатто юз териси ҳам олачипор бўлиб кетган эди. — П. Турсун, ЎқитувчиУнинг ҳам, бунинг ҳам айрилгиси келмас эди. Лекин вақт ўз ишини қилди — ойни ғарб уфқидан тортиб кириб кетди. Демак, тонг отди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаИтнинг инстинкт ва рефлекслари ўз ишини кўрсатган эди. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув
  • Ўтган ишга салавот Ўтган иш ўтди, бўлар иш бўлди (бўлиб ўтган иш ҳақидаги гапни тўхтатиш, унга қайтмасликни қайд этади). Хўш, ўтган ишга салавот. Қалай, экинларимиз дурустми? — Ойбек,Танланган асарлар
  • Қўлидан иш келмоқ Муайян иш(лар)ни ўзича уддаламоқ, қила олмоқ. Дуруст, сен самолёт ясолмайсан, кетмон чополмайсан лекин қиламан десанг, қўлингдан иш келади. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 871 →

Шева материаллари

10 та
диска
Фарғона вилояти · тиски

Пичоқчиликда хом пичоқни қисиб қўядиган қисқич асбоб

диска
Наманган вилояти · тиски

Пичоқчиликда хом пичоқни қисиб қўядиган қисқич асбоб

дäмириски
Сурхондарё вилояти · ризқ-рўз

ризқ-рўз

гира
Фарғона вилояти · тиски

Пичоқсозлик ва металлсозликда ёғоч ёки темир қисқич (тиски)

жимиски
Қорақалпоғистон Республикаси · зиқна, хасис

Ҳаммасини кўриш · 10 →