Поиск

ot 1. Organizmning, gavda harorati koʻtarilganda namoyon boʻladigan, zararli agentlar (kasalliklar qoʻzgʻatuvchi omillar)ga nisbatan himoya-moslashuv reaksiyasi, uning natijasida yuzaga keluvchi harorat.

Isitmani oʻlchamoq. Kasalni yashirsang, isitmasi oshkor qiladi. — Maqol

— Xayriyat, onangizning ahvoli ancha tuzuk boʻlib qoldi, isitmasi ham qaytdi, — dedi otasi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. s. t. Badanda harorat bilan oʻtadigan baʼzi kasalliklarning (masalan, bezgak, tifning) xalq orasidagi umumiy nomi.

Qumqishloq dehqonlarini qadimdan qiynab kelgan botqoqlarni isitma, bezgak oʻchoqlarini quritish uchun bir necha chaqirim uzunlikda zovur qazish kerak. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. etn. Kishining dilini oʻziga yoki boshqaga moyil etish maqsadida qilingan amal.

Issiq soʻzim — isitma, sovuq soʻzim — sovutma. — Maqol

4. sft. Isitilgan.

Isitma osh.

fl. 1. Oʻziga issiqlik olib, harorati koʻtarilmoq.

Suv isidi. Pechka qizib, uy yaxshi isidi.

Havo hali isimagan boʻlsa ham, xomsemiz hokim, formasining koʻkrak tugmalarini yechib tashlab, yelpinishga tushdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. koʻchma Koʻngli tortmoq, ragʻbati, muhabbati oshib, yaqinlik sezmoq; koʻngli ilimoq.

Endi xotiniga isib, mehmonxonada yotishni ham barham bersa. A. — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yoʻldoshning oldiga kirib oʻtsam, Jamilaxonning boshi koʻkka yetar. Zora-mora menga koʻngli isib qolsa oʻgʻlimning ham baxti ochilardi, — dedi Saltanat. — B. Rahmonov, Qilmish-qidirmish

Bir cisimdeki sıcaklığın artmasına sebep olan fiziksel erke, hararet.HARORAT, ISSIQLIK

fl. Isitma holatida boʻlmoq, harorati baland boʻlib turmoq.

Matxoliq aka, qancha yerni sugʻorib, qancha yerda daraxt koʻkartirgandan keyin kuz paytida Qamishkapaning chorbogʻ dalasidagi yertoʻlada isitmalab yotib, oʻlib ketadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

погов. живая душа не

Если и утаишь боль, лихорадка выдаст.