Qidiruv

«ishli» boʻyicha 570 ta natija

Filtr

Boʻlim

Lugʻatlar Ertaklar Shevalar

Lugʻat turi

Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Tildan

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Turkcha

Tilga

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Qozoqcha Turkmancha Turkcha

Lugʻat maqolalari

516 ta

ishli

Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Ishi, yumushi bor; ish-xizmatli.

Ishli yigit. Ishlining ishi bitar, ish-sizning kuni oʻtar. — Maqol

Ya na bir oz kut, kelib qolar. Ishli odam emasmi, axir! — Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit

Toʻliq maqola →

ish

Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. 1 Inson faoliyati bilan bogʻliq, uning mehnati bilan amalga oshadigan, bajariladigan narsa.

Dalada ish koʻp. Bor-yoʻgʻi bir kunlik ish qoldi. Ishlayman deganga ish topiladi. Xayrli ish. Mashaqqatli ish.

Ishlay desam — ish boʻlmasa, dehqonchilik qilay desam — yer boʻlmasa. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Yoʻlchi ishga razm solib, qaydan boshlash kerakligini oʻyladi. — Oybek,Tanlangan asarlar

— Hay Adol, qiz bolalarni frontga olmas emish. — Qizlarni ham olaversa, daladagi ish kimga qoladi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ishning ijrosi, ish ustidagi faoliyat, mehnat.

Ishdan qoldirmoq. Ishga kirishmoq. Ish ishtaha ochar, dangasa ishdan qochar. — Maqol

Qari kelsa — oshga, yosh kelsa — ishga. — Maqol

Ular meʼmorga koʻzlari tushishi bilan, bir daqiqa ishni toʻxtatib, bosh irgʻab salom berishdi. — Mirmuhsin,Meʼmor

Ustaxona darvozasidan kirishimiz bilanoq sexlarda ish qaynayotganligining guvohi boʻlamiz. — Gazetadan

Qurbon ota hech kimning esiga kelmagan bir yaxshi ishni boshladilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Ish-faoliyatning mahsuli, undan yuzaga kelgan (yaratilgan) narsa.

Rassomning koʻrgazmaga qoʻygan ishlari. U yaratgan ishlar mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.

Yoʻlchining bajargan ishiga koʻz yugurtirib, oʻzicha oʻyladi: Devkor yigit ekan. — Oybek,Tanlangan asarlar

Bu ishing biror olimning qoʻliga tushib qolsa bormi, dissertatsiya yoqlardi. — T. Ashurov, Oq ot

4. Maʼlum haq, evaz hisobiga qilinadigan ish-faoliyat, mehnat.

Bechora ish qidirib, boshi oqqan tomonga borar ekan. — Oybek,Nur qidirib

Toshkentda ish topsam, balki qolarman. — Oybek,Tanlangan asarlar

5. Xizmat vazifasi; lavozim.

Ishga kirmoq. Shu ishda ishlab kelyapti.

Sizni boʻshatishadimi, yoʻqmi — sizni bu ishga kim tayinlagan boʻlsa, oʻshandan soʻrang. — Y. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Bu gap korxonaga ovoza boʻlib, Jonfigʻonni oʻsha zamoniyoq ishdan haydashibdi. — A. Qahhor, Qanotsiz chittak

Dadamni ilgari katta-katta ishlarda ishlagan deyishadi. — E. Raimov, Ajab qishloq

6. s. t. Boʻsh ish oʻrni.

Koʻp joyga uchradim, lekin ish yoʻq degan javob oldim.

7. Mehnat-faoliyatning muayyan sohasi, turi; kasb.

Hayotda shunday odamlar boʻladiki, ular butun umrlarini faqat bir ishga, biron kasbga bagʻishlagan boʻladilar. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Xudo koʻnglingizga solib, shu ishni [sartaroshlikni] ixtiyor qilibsiz — kam boʻlmaysiz. — E. Raimov, Ajab qishloq

8. Burch.

Ozodalikka doimiy eʼtiborda boʻlish — barchaning ishi.

[Ellikboshi:] Mahalladagi yigitlarning bari manga maʼlum. Bilish mening ishim-da. — Oybek, Tanlangan asarlar

9. Hal etilishi lozim boʻlgan narsa; masala, muammo.

Ishning yengil koʻchishiga sevingan ona Otabekning bu shartiga lom demasdan koʻndi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yasovulboshi xon ikkalasigina tushunadigan tilda ishni pishirib qoʻygan edi, shuning uchunmi, murtini silab kuldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

ayniqsa, kundalik ishi qiyin, kosa kosaga tegganda, gʻidi-bidi gaplar koʻpaysa oʻgʻlingga ham tatimay qoladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

10. Oʻzgaga, oʻzga manfaatiga qarashli yumush; hojat.

Kel, qoʻzim, nima ishing bor? — Oybek,Tanlangan asarlar

Yurt ishiga yaramagan bola qay ishga yaraydi? — S. Ahmad, Ufq

11. Xos ish, xatti-harakat.

Oldiga qoʻyganni yemak — hayvonning ishi, ogʻziga kelganni demak — nodonning ishi. Vaʼdaga vafo — mardning ishi.

Avaz, yigitning ishi tavakkal, deb chap tomonga burildi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

12. Voqea, hodisa.

Oʻz uyida oʻtirgan qiz bir kechada gʻoyib boʻlsin, tavba! Juda xunuk ish, Olimxon aka? — Oybek,Tanlangan asarlar

Nizomjon uning avzoyidan juda xunuk ish boʻlganini fahmladi-da, yoniga oʻtirdi. — S. Ahmad, Ufq

Boshing sogʻ boʻlsa, hali Toshkentda koʻp ajoyib ishlarni koʻrasan, yigitcha! — Oybek,Tanlangan asarlar

13. Ahvol, holat.

Hozir ish boshqa: Yoʻlchi qamoqda. — Oybek,Tanlangan asarlar

Xoʻsh, Sodiq polvon, ishlar qanaqa, Toshkentda nima gaplar bor? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Har yerda dehqonning ishi chatoq. Yeri boʻlsa, ulovi yoʻq, ulovi boʻlsa, yeri yoʻq, koʻpida ikkisi ham yoʻq. — Oybek,Tanlangan asarlar

14. Gap-soʻz, gap-soʻz boʻlgan narsa(lar).

Nega desang, mazmunidan ham koʻrinib turibdiki, bu ikkinchi uylanishga Otabek butunlay qarshi boʻlib, faqat bu gap qudalarninggina ishlaridir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

15. huq. Sud yoki maʼmuriy organlarda koʻriladigan narsa, jarayon.

Fotima ustidan jinoiy ish qoʻzgʻatildi. — T. Ashurov, Oq ot

Shu telefon sabab boʻldimi bir-ikki kundan keyin ishim boshqa tergovchiga oʻtib, tezlashib ketdi. — O. Yoqubov, Izlayman

Yer toʻgʻrisida bir chatoq odam bilan sudlashib yurgan edi, sud ishni buning zarariga hukm qilganmikan, deb oʻyladi. — Oybek,Tanlangan asarlar

Boshiga ish tushmoq Kimsa uchun noxush, tashvishli hol yuz bermoq. Boshimga ish tushdi. Farzandim Nizomiddin qatl etildi. Mirmuhsin, — Meʼmor
Boʻlar ish boʻldi Yuz bergan ish-hodisa oqibatini tuzatib, oʻnglab boʻlmasligini qayd etadi. Nimani gaplashaman! Boʻlar ish boʻlgan-ku! Men uning yuziga qarolmayman endi. — K. Yashin, Hamza
Dunyoning ish(lar)i Kishiga bogʻliq boʻlmagan, kishi ixtiyoridan tashqari ish(lar). Dunyoning ishlari shunaqa teskari ekan, boshi-oxiri yoʻq.
Ish bermoq 1. Asqatmoq, kunga (ehtiyojga) yaramoq. Uni mashinalar bilan kovlab boʻlmaydi, faqat ketmon, belkuraklargina ish berishi mumkin. — J. Abdullaxonov, ToʻfonAmmo toqqa chiqishda Boburning oʻsmirligi juda ish berdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlarYormatgami yo boshqa bir sobiq qarolga uzoq ish berib iyigʻi chiqqan, peshonasi qiyshiq etikni kiydi. Oybek, — Tanlangan asarlar
Ish bitmaydi Maqsadga erishib boʻlmaydi, natija chiqmaydi. Ha, kolxozga kirgandan keyin uncha-muncha vaʼz aytishni ham bilish kerak boʻladi, busiz ish bitmaydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUrushning oti oʻchsin, urush boʻlmasin, deyish bilan ish bitmaydi. — Gazetadan
Ish katta Biror ish-narsaning hajm, daraja va boshqalar eʼtibori bilan meʼyoridan ortiq, zoʻr holatini qayd etadi. Ishlar katta-ku, usta! Doʻkonlarni ham qurib yuboribsiz! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarEhhe, ish katta-ku. Omad tilayman — Oybek,Tanlangan asarlar
Ishkoʻrgan Hayot, ish (amal) tajribasi katta, koʻpni koʻrgan, koʻp voqea-hodisalar, qiyinchiliklarni boshidan kechirgan. Qoʻshin ichida eng ish koʻrgan, qilich chopgan bahodirlarni saralab, qorovul tuzib, buni Shayx Temurga, Zunnun Argʻunbekka topshirdi. Oybek, — NavoiyMirzo saroyidan bizga yetib kelgan maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, fargʻonaliklar bizdan kam, ish koʻrgan sarbozlari oz, kishilari qoʻrquvda. — Mirmuhsin,Meʼmor
Ish koʻrmoq 1. Muayyan yoʻl bilan ish olib bormoq; ish tutmoq. Uning yor-doʻstlari behisob, oʻylab ish koʻrish lozim, hazratim. — K. Yashin, HamzaMuxbirlikda ham oshnachilik, qoʻshnichilik bilan ish koʻriladimi? — GuldastaMan shu yerdan qochirishda sir ochilib qoladimi, deb juda qoʻrqqan edim. Lekin juda qulay fursatda ish koʻrdik. — Oybek,Tanlangan asarlar
Ish koʻrsatmoq 1. Namunali, qoyil qoladigan ish qilmoq. uchala xatimga ham Seni mudofaa qilishda ayrim ish koʻrsatganim uchun orden oldim, deb javob qaytardilar. — A. Qahhor, Oltin yulduzDuchor kelganini koʻkka otarman, Ish koʻrsatib, yorim olib ketarman. — AlpomishKecha toʻyda kayfi oshib, rosa ish koʻrsatibdi. Ish tashlamoq Ommaviy suratda ishni toʻxtatmoq.Bundan uch yil burun Simxoyev zavodidagi yerlik ishchilar ish tashladilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Ish tutmoq Maʼlum yoʻl-yoʻriq, shart-sharoit va shu kabilar bilan hisoblashgan holda ish olib bormoq, ish yuritmoq. Azizim, siz otdan tushsangiz ham, egardan tushmaysiz. Orqa-oldiga qarab ish tutmoq kerak. — J. Sharipov, XorazmSizga jon kerak boʻlsa, shundoq ish tutasiz, rozimisiz? — K. Yashin, HamzaInsof yuzasidan ish tuting, boyvachcha aka. — K. Yashin, Hamza
Ish chiqarmoq 1. Biror natijaga erishmoq, biror ish qila olmoq. Bu borishdan biror ish chiqara oldimi, yoʻqmi — bu toʻgʻrida biz kelasi fasllarning birida oʻrganarmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarBesh marta qarshi ataka qilib, hech ish chiqara olmagandan keyin quturgan, endi qurshovda qolib, jon talvasasiga tushgan dushman — A. Qahhor, Oltin yulduzSherigingga ehtiyot boʻl, yonidan jilma. Yana biron ish chiqarib oʻtirmasin.
Ish yuritmoq (yoki yurgizmoq) El, yurt ulugʻlari! Xudo yoʻliga koʻzingizni oching! haqiqatga qarab ish yuritinglar! — K. Yashin, Hamza— Hovliqma, zimdan ish yurgiz! — sekingina soʻzlab hovlida qoldi — Qoratoy. Oybek, Tanlangan asarlar
Ishga solmoq 1. Ishga jalb qilmoq; ishlatmoq. Oʻrmonjon akam shuni ham ishga soldilar, odam qildilar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAmmo Asrora [Dildorani] noz-firoqlariga qaramay, turtkilab-turtkilab ishga solardi. — S. Ahmad, UfqElchi hozir oʻz podshohining topshirigʻini bajarish uchun butun ayyorligini ishga solar, tilyogʻlamalik qilib, Toʻmarisni koʻklarga koʻtarar edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasiChol butun quvvayi nutqini ishga solib, yana yalindi. — Oybek,Tanlangan asarlar
Ishdan chiqmoq 1. Ish-mehnat qobiliyatini yoʻqotmoq. Rahmatli erim mardikor edi kasalga chalinib, ertaroq ishdan chiqib qoldi. — Oybek,Tanlangan asarlarNekqadam qarigan, ishdan chiqqan edi. — S. Ayniy, QullarTo adirning etagiga yetguncha, Turgʻunoyning kavushi ishdan chiqdi, adirga mahsichan chiqishga toʻgʻri keldi. — A. Qahhor, MastonLekin u oʻylagancha boʻlmadi, ikki kishi zang bosib ketgan ishdan chiqqan beshotarni olib kelib berdi. — J. Sharipov, Xorazm
Ishdan qolmoq 2. Chalgʻish va boshqa sabab bilan ishni moʻljaldagicha qila olmaslik. Mariyaning baxtiga qarshi, amaki sil kasalligiga uchrab, ishdan qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar;Tan bilan boʻlib, ancha ishidan qoldi.
Ishdan qoʻymoq (yoki qoldirmoq) Bajarib turgan ish-vazifasidan vaqtincha chalgʻitmoq, uni bajarishga xalaqit bermoq. Yoʻlchi Shoqosimni ishdan qoʻymaslik uchun, ikki-uch minutda voqeani soʻzlab berdi. — Oybek,Tanlangan asarlar
Ishi boʻlmaslik Aralashmaslik, eʼtibor bermaslik. — Sening ishing boʻlmasin, — deb gʻazab bilan javob berdi amakisi. — P. Tursun, Oʻqituvchimehmonlar kimlar va nima uchun kelganliklari bilan ishi boʻlmay soʻzlab ketdi. — A. Qahhor, Asarlar
Ishi yoʻq Eʼtibor bermaydi. Uning atrofidagilar bilan ishi yoʻq, oʻz ishi bilan mashgʻul.Xonning oʻlik-tirik bilan ishi yoʻq emish. Joni halak, deydilar. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Ishi nima Sizlarni koʻrolmas ekan. Boʻlmasa, bularning ishi nima? — P. Tursun, Oʻqituvchi
Ishi tushmoq Kimsaga biror iltimos, hojat bilan murojaat qilmoq. Bir joydagi odammiz, yana bir-birimizga ishimiz tushadi, otaxon! Oybek, — Tanlangan asarlarAnvarga ishi tushib, uning shafqatini koʻrgan Safar boʻzchi kabilar bu xabardan juda ham xursand. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Ishning beliga tepmoq Ishning bajarilishiga, meʼyorida boʻlishiga xalal bermoq (toʻsqin boʻlmoq). Hech narsa topilmagach, uyini tintish uchun hovliga kirishgan edi, burchakda tinimsiz vakillab turgan it ishning beliga tepdi. — MushtumQochib qayerga ham borardi Shunchaki ishning beliga tepganiga achinasan kishi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Ishning koʻzini bilmoq Ishning bajarilish, bitish yoʻl-yoʻrigʻini yaxshi bilmoq. Qaynatam ishning koʻzini biladigan odam. Xizmatkorlari bari yaxshi ishlaydi. Oybek, — Tanlangan asarlarIshchan, juda-juda ishchan odam. Ishning koʻzini biladi butun hisob-kitob ishlarini shu eplab turipti. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Koʻngil ishi Kishi ichki dunyosiga, koʻngli-diliga bogʻliq ish(lar). Asrora oʻylab qarasa, koʻngil ishi nozik narsa ekan. — S. Ahmad, Ufq
Nima ishi bor Daxldor emaslik, aloqa, munosabati yoʻqlikni qayd etadi. Qayerdadir qamishzorda bir nomaʼlum devonani it gʻajib ketgan boʻlsa, bunda kimning nima ishi bor? — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasiSening koʻngling, sening umiding bilan kimning nima ishi bor! — P. Tursun, Oʻqituvchi.— Mening nima ishim bor. —Albatta, ishing boʻlmasin. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Olloning (yoki xudoning, taqdirning, falakning) ishi Umuman, inson (bandasi)ga xos boʻlmagan ish. Chirqillang, togʻning qushlari, Bu ish olloning ishlari. — Yusuf va AhmadBu ishlar falakning ishi — Yusuf va AhmadHammasi ham taqdirning ishi, amaki, bu yerda siz bilan mening hech bir ixtiyorimiz yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Oʻz ishini qilmoq (yoki koʻrsatmoq) Muayyan omil, sabab bilan bogʻliq yuz beradigan ish, narsa-hodisa roʻy bermoq, amalga oshmoq, roʻyobga chiqmoq. oradan oʻtgan oʻn yil oʻz ishini qilgan — eshon anchayin keksaygan, hatto yuz terisi ham olachipor boʻlib ketgan edi. — P. Tursun, OʻqituvchiUning ham, buning ham ayrilgisi kelmas edi. Lekin vaqt oʻz ishini qildi — oyni gʻarb ufqidan tortib kirib ketdi. Demak, tong otdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaItning instinkt va reflekslari oʻz ishini koʻrsatgan edi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Oʻtgan ishga salavot Oʻtgan ish oʻtdi, boʻlar ish boʻldi (boʻlib oʻtgan ish haqidagi gapni toʻxtatish, unga qaytmaslikni qayd etadi). Xoʻsh, oʻtgan ishga salavot. Qalay, ekinlarimiz durustmi? — Oybek,Tanlangan asarlar
Qoʻlidan ish kelmoq Muayyan ish(lar)ni oʻzicha uddalamoq, qila olmoq. Durust, sen samolyot yasolmaysan, ketmon chopolmaysan lekin qilaman desang, qoʻlingdan ish keladi. — A. Qahhor, Asror bobo

Toʻliq maqola →

Ishlikning ishi bitar, ishsizning kuni oʻtar

Oʻzbekcha-ruscha maqol va matallar lugʻati

погов. у того, кто работает, работа кончается, а у того, кто бездельничает — день проходит попусту.

ishq

Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Boshqa jinsdagi shaxsga berilish, intilish (moyillik) his-sezgisi.

Majnunning Layliga ishqi. Ishq savdosi. Yor ishqida yonmoq.

Ishqi yoʻq — eshak, dardi yoʻq — kesak. — Maqol

Bir vaqtlar ishq mojarolarini yolgʻiz ertaklardan tinglagan Gulnor endi oʻzi ishqning olov koʻylagida yashar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. koʻchma Zoʻr ichki intilish; ishtiyoq.

Odatda, navbahor kelishi bilan qalbi yaratish ishqi bilan tugʻyon uruvchi saxiy bogʻbonlar, paxtakorlar va ishchilar yil boʻyi qilinishi lozim boʻlgan ishlarni xomchoʻt qilib oladilar. — Gazetadan

Ajabo, ustozning inson qalbiga solgan ijod ishqi shogirdning matonati bilan qoʻshilsa, moʻjiza tugʻilarkan. — Guldasta

Ishqi tushmoq Ishq-mehri uygʻonmoq, ishq-mehr bilan bogʻlanmoq; sevib qolmoq. Dehqonning ishqi yerga tushgan. U yerni eʼzozlaydi. — GazetadanBirovga ishqingiz tushsa, qiz boladan beshbadtar uyatchan boʻlib qolar ekansiz — P. Tursun, Oʻqituvchi

Toʻliq maqola →

ish. n.

Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat

ishonchlilik nazariyasiтеория надёжности

Toʻliq maqola →

İSHAL turkcha

Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat

Sürgün, iç sürme.ICH KETISH, ICH OʻTISH

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 516 →

Taʼriflar ichida

1 ta

yumushli

Izohli lugʻat

yumushli Ish, yumush bilan mashgʻul, ish bilan band, ishli. Yumushli odam.

Ertaklar

12 ta

Bektemir botir

Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Dod

Xalq ogʻzaki ijodi

Ikki ziyrak yigit qaroqchilar toʻdasiga duch keladi. Ular oʻzlarining aql-zakovatlari bilan qaroqchilarni qoʻlga tushirishga muvaffaq boʻlishadi.

Epchil oʻtinchi va makkor eshak

Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda epchil oʻtinchi va uning eshagi hamda tuyasi oʻrtasidagi qiziqarli voqealar tasvirlanadi. Eshakning makkorligi va boshqa hayvonlar bilan doʻstlashuvi

Ikki donishmand

Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh va donishmand cholning dehqon bilan boʻlgan qiziqarli suhbati tasvirlanadi. Unda mehnat va oila masalasi chuqur maʼno kasb etadi.

Jovur chol

Xalq ogʻzaki ijodi

Farzandsiz chol-kampirning tulki oʻgʻli podshohning qiziga uylanmoqchi boʻladi. Tulki oʻzining sehrli kuchlari bilan bir necha bor oʻlimdan qutulib, podshoh qiz

Hammasini koʻrish · 12 →