Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ин-а» бўйича 2158 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

2148 та
ин
Изоҳли луғат · яна 10 та луғатда

ИН ъқуш, ҳашарот, ҳайвонларнинг яшаш учун қурган жойиъ. Арининг и н и н и бузиб ташладик. Қадимги туркий тилда 'йиртқич ҳайвон уясиъ маъносини англатган бу от асли йин тарзида талаффуз қилинган бўлиб (Девон, ИИИ, 11), ўша даврлардаёқ сўз бошланиши — даги й ундоши талаффуз қилинмай қўйган (Девон, И, 84; ДС, 209): йин >

1. Қуш, қашарот ва ҳайвонларнинг яшаш, бола очиш учун қурган жойи; уя

Қарқуноқ ини. Арининг ини. Тулкининг ини. Яхши сўз билан илон инидан чиқар — Мақол

2. Инсоннинг яшаш жойи

Бу — иссиқ инни ташлаб, совуқда қалтираб, иссиқ инни қўмсаш, деган сўз эди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

[Одамзод] Киндик қони тўкилган жойни тарк эца, қушмижоз бўлиб қоларкан. Қаерда яшаш қулай бўлса, ўша ерга ин қураверар экан — "Ёшлик"

3. Бирор нарса, одамлар эгаллаган жой; макон. . .в. шабадалар

Айитбой жанговар учувчи бўлган экан. У фашистлар инига неча марта/шб қирғин солибди — Ш. Ғуломов, Қалб ундайди

Баъзи ташвиқотчилар хурофотга, эскиликка қарши мажлисларда ўт очадилар.. бирок, ўз уйлари хурофотнинг чирик ини эканини билмайдилар — Ойбек, О

Улар очлик, қашшоқлик ва касалликлар ини бўлган хароб кулбалар олдида тўп-тўп йиғилиб, нималардир тўғрисида суҳбатлашардилар — Ойбек, Нур қидириб

Тўлиқ мақола →
инмоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Ўтирмоқ, қўнмоқ.

Ойпарча, ҳазратнинг сўзлари таъсиридан кўзларига ёш инганча, мерганга қаради. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк

Баргларга шудринг инган, Ҳаво қимиздай тинган. — С. Акбарий

2. Юқоридан пастга тушмоқ.

Пода қирдан инди.

Ўйнар бўрон, чир айланиб қор, тинмай инар кўкдан ер сари. — Уйғун

3. Кирмоқ, пайдо бўлмоқ.

Суҳроб тоғасининг ушбу сўзларини эсларкан, титроқ вужудига қувват ингандай бўлди. — Газетадан

Туни билан чўмдим хаёлга, кўзларимга инмади уйқу. — Н. Нарзуллаев

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 2148 →

Эртаклар

8 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Дод
Халқ оғзаки ижоди

Икки зийрак йигит қароқчилар тўдасига дуч келади. Улар ўзларининг ақл-заковатлари билан қароқчиларни қўлга туширишга муваффақ бўлишади.

Эчки, бузоқ, эшак ва қирқ бўри
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда уч дўст – эчки, бузоқ ва эшакнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. Улар ўз топқирликлари ва жасоратлари билан қирқ бўрини қандай қилиб қўрқи

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Овчи, Кўкча ва Доно
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда овчининг тузоғига илинган каптарлар ва уларга ёрдам берган сичқон ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак дўстлик, ҳамжиҳатлик ва ўзаро ёрдамнинг қад

Тўқлибой
Халқ оғзаки ижоди

Етим қолган Тўқли исмли бола бойнинг уйига асранди бўлиб киради. У ўзининг ақл-заковати ва тилсим отининг ёрдами билан турли синовлардан ўтиб, охир-оқибат

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Шева материаллари

2 та