Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ilitish» — результатов: 48

Фильтр

Словарные статьи

48
ilimoq

fl. 1. Bir oz isimoq.

Suv ilidi.

Osmonimizdagi bulutlar tarqalishi bilan, tanamiz iliydi, jonimiz tinchiydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Mehri, yuragi) ilimoq Mehri tovlanmoq, mehr hissi uygʻonmoq.

Kechqurun dasturxon ustida bola yigʻlab berdi. — Ol, emiz — dedi Orifjon. Koʻngli ilib ketdi. — A. Muxtor, Chinor

Oʻgay onam uch farzandli boʻldi. Bolalarni qiynalib tuqqan boʻlsa ham, bizlarga mehri ilimadi. — Gazetadan

Ona., sovuq gapdan oʻzini bir zum yoʻqotib qoʻydi. Keyin, ona ekan, yuragi ilib, bolasini quchoqlagani yugurdi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

  • Ichi ilimaslik Koʻngli toʻlmaslik; xotiri jam boʻlmaslik. Sira koʻnglim chopmas bu yurishingga. Sira ichim ilimaydi qilgan ishingga. — Yodgor
Полная статья →
ilik

ot 1. Qoʻl 1 (asosan egalik qoʻshimchalari bilan qoʻllanadi).

Sabr aylasang, murodingga yetarsan, Nasib boʻlsa, yor ilkidan tutarsan. — Tohir va Zuhra

Xitoy qizlari moʻgʻul yigitlari ilkiga tushmaslik uchun yonib turgan uylar ichiga oʻzlarini urganlarini oʻz koʻzim bilan koʻrdim. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Sizga mening maslahatim —

Andijonda koʻp turmang. Ilikka tushib qolursiz. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Boldir suyagi, oyoqning tizzadan toʻpiqqacha boʻlgan qismi.

Yana bu oyoq yo iligidan, yo tizzasidan qirqilgan boʻlsa ham mayli edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Ha, koʻchaga chiqmaysan, eshitdingmi? Hoy bola! Iligingni sindiraman-u, kasalingni boqib oʻtiraveraman. — N. Safarov, Saodatning qissasi

3. Odamlar hamda qoʻy, mol va shu kabilar hayvonlar oyoqlarining ichida moysimon modda boʻluvchi qismi; ana shu qismning (goʻshti bilan) pishirilgani.

— Qani, barradan oling, oʻgʻlim, — dedi u ilik uzatib. — Qoʻrqmang, bu parranda etiday yengil hazm boʻladi. — A. Mirahmedov, Qoʻylar qoʻziladi

Maxsum yeb tozalangan ilikni asta dasturxonga qoʻydi-da, hayajon ichida baqrayib oʻtirgan Boboqulga tikildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. Shu suyak ichidagi moysimon modda, toʻqima (isteʼmol etiladi va nihoyatda quvvat-mador boʻluvchi taom sifatida qaraladi).

Yana bunday toʻqimalar paysimon suyaklar ichidagi ilik, yapaloq suyaklar orasidagi mijik va kemik deb ataluvchi yogʻlardan ham iborat boʻladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

-Boʻlmasa, iligini siz qoqib yeng, dada — dedi oʻgʻil. — R. Fayziy, Sen yetim emassan.

  • Iligi baquvvat (yoki toʻq) Kuch-madori yaxshi, kuch-quvvatga toʻla; boʻliq. qopni bir hamla bilan orqaga olib, dadil koʻtarildi-yu, gʻizillab yurib ketdi. Sakson ota orqadan qarab qoldi va ichida dedi: Iligi baquvvat ekan!. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarHakim aka har yilgidek bu yil ham gʻoʻzani yoshligidan iligi toʻq, baquvvat qilib oʻstirish uchun harakat qilmoqda. — N. Rixsiyev, Mirishkor
  • Iligi puch (yoki puchaymoq) Tinka-madori qurigan; nimjon boʻlib qolmoq. Axir bechoralarning ishlashi uchun ham kuch-quvvat, mador kerak-ku. Iligi puchayib qolgan odam nima ishga yaraydi? — M. Hazratqulov, Jurʼat
  • Iligi toʻla (yoki toʻlmoq) Yetarli kuch-quvvatga ega, yetarli kuch-quvvatga ega boʻlmoq. Oʻtga yaxshi oʻrganib, iligi toʻlgandan soʻng ajratdim. S. Anorboyev, Oqsoy. Temirtosh esa hokimning kiyimi ostidan bilinib turgan mushaklariga qarab, Moy bilan goʻshtni koʻp yeb, iligi toʻlgan, deb oʻyladi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
  • Ilik uzildi Koʻklam chogʻi, ilik uzildi palla, odamning sillasi qurib, lohas boʻlaveradigan kunlarning biri. — X. Sultonov, Onamning yurti
  • Ilik yuvmoq Qolmadi hurmat ahli olamda Olam-u olam ahlidin yuv ilik. Bobur.
Полная статья →
iliq

ILIQ 'biroz issiq’. Kech kuz boʻlsa ham, hali havo i l i h. Bu sifat qadimgi turkiy tilda ’biroz isi-’ maʼnosini anglatgan yïlï- feʼlidan (Devon, III, 100) —gʻ qoʻshimchasi bilan yasalgan; qadimgi turkiy til— dayoq soʻz boshlanishidagi y undoshi talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 95); oʻzbek tilida ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yïlï- + gʻ = yïlïgʻ > ïlïgʻ > iligʻ. Hozirgi soʻzlashuv nutqida bu soʻz oxirida gʻ undoshi talaffuz qilinadi, lekin adabiy tilda q undoshi bilan yozish koʻrsatilgan: iligʻ > iliq

Yoqimli, xush keladigan. n [ Mayna]

Iliq soʻz. Iliq suhbat. Iliq muomala

Oshiq yigitlarning koʻzlari va iliq tabassumlari haqida zimdan oʻylab, yana oʻzidan-oʻzi uyalibketardi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Muhammadjonga doim iliq muomala qiladigan Zufar Hakimovich bugun nega qoʻl berib koʻrishmagani mana shu istehzoli savoldan bilinib turardi — P. Qodirov, Uch ildiz

Полная статья →

Показать все · 48 →