Қидирув

от 1. Бирор оила, хўжалик, ташкилот ва шу кабиларга тегишли жойнинг иморат қурилмаган, одатда, атрофи ўралган қисми.

Қўшнининг ҳовлиси. Мактаб ҳовлиси. Ҳовлига сув сепмоқ. Ҳовлига гул экмоқ.

Тўйга келганларнинг бари шовқин-сурон билан охири ҳовлидаги столларга бир-бир жойлашиб ўтиришди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Чап соҳилда эса, қадимий чинор тагида чойхона, унинг ҳовлисида биллурдек тиниқ чашмалар қайнаб ётади. — Газетадан

Шу лаҳза карвон-сарой ҳовлисида ўзининг саман ёʻрға байталида Ҳожи табиб пайдо бўлди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Бирор оила, хонадон яшайдиган уй (шу уйга қарашли саҳн ва ер майдони билан бирга); ҳовли-жой, уй-жой.

Ҳовли сотиб олмоқ. Ҳовлидан кўчиб кетмоқ. Ҳовли тўйи. Ҳовли олма, қўшни ол. — Мақол

Қишоқ кўчалари жимжит, фақат ҳовлиларда нимадандир безовта бўлиб итлар ҳуришади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

3. Хонадон, оила.

Мирзо Анвар уч-тўрт кундан бери менинг ҳовлимда қўниб юрар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Аҳмаджон урушга кириб кетдим, деганича икки ой хат қилмагани учун ҳовлидагилар не-не хаёлларга боришган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

сфт. 1. Иш-ҳаракатда ўйламасдан, ўта шошма-шошарлик қиладиган, ҳовлиқаверадиган.

Мирсаид аканинг ўғли енгил табиат, ҳовлиқма, асабий бир йигит эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

Шу ишнинг шундай бўлишига ҳам Бўтанинг ўзи айбли, ўлгудек ҳовлиқма. — С. Аҳмад, Ҳукм

2. Иш-фаолиятда, муомалада ўзини қўлга ололмайдиган, ўзича пала-партиш иш тутадиган.

Биласизлар, жамоатчи бўлиб сайланса, боши осмонга етиб, ҳеч кимни писанд қилмайдиган ҳовлиқмалар бор. — П. Қодиров, Уч илдиз

Бу кун унинг [Ёрматнинг] бошида янги, лекин беўхшов дўппи. Амалга минган ҳовлиқма одамдек бурнини кўтарган, юзи маънисиз жиддий ва мағрур. — Ойбек, Танланган асарлар

от айн. Ҳовли.

суета, волнение

фл. 1. Шошиб-пишиб, шошма-шошарлик, шошқалоқлик билан ҳаракат қилмоқ, иш тутмоқ.

Ҳовлиқиб гапирмоқ. Ҳовлиқиб ташқарига чиқиб кетди. Ҳовлиқмай секин келавер.

[Элмурод]

Жилғадан жилғага париллаб учган какликларга ўқ узар, каклик гандираклаб тушган ерга қоқила-қоқила, ҳовлиқиб югурар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Барзанги зинғиллаб арава ёнига борди-ю, боягидан бешбаттар ҳовлиқиб қайтиб келди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Киши ёшликда кўп ҳовлиқади, хато қилганини билмай қолади. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Безовта, ҳаяжонли ҳолатга тушмоқ, шундай ҳолатда бўлмоқ.

У вазмин, ҳар қандай шароитда ҳам ўзини тутиб туради, унча-мунчага ҳовлиқиб кетмайди. — Мирмуҳсин,Сурат

— Нима қилди опамга, аяжон, бундоқ тушунтириб айцангиз-чи, ахир! — деди ҳовлиқиб. — К. Яшин, Ҳамза

Ҳовлиққанимдан ҳаллослаб, ўпкам тиқилиб қолган экан, бувим жон ҳолатда дивандан туриб кетди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

от с.т. айн. Ҳовлиқма.

— Ишдан, қийинчиликдан қочмайман, деб қасамёд қилганман, — Тожиқўзи шу гапларни айтди-ю, унинг эсига бир нарса тушди. Кеча тоғам ҳовлиқмачи билан гап талашганда, шу фикрларини унга айтмабди-да. — Газетадан