Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ҳилл» бўйича 102 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

46 та
чилла

от 1. Йилнинг энг иссиқ ёки энг совуқ қирқ куни.

Чилла кирди. Чилла чиқди.

Ҳали барвақт бўлишига қарамай, чилла эмасми, қуёш ёниб бош кўтармоқда эди. — Шарқ юлдузи

2. Бола туққан ёки туғилгандан, қиз турмушга чиққандан, йигит уйлангандан, марҳум кўмилган кундан кейинги қирқ кунлик давр: турмушдаги баъзи ҳодиса-ҳолатларнинг энг оғир, хатарли ёки масъулиятли даври.

Чақалоқнинг чилласи чиққач, янги уйга кўчиб бордилар — Ёшлик

Халқ табобатида чилла даври қирқ кун ҳисобланиб, шундан йигирма куни кичик чилла, йигирма куни катта чилла дейилади — Ўзме

3. Суфий ёки муриднинг якка ўзи алоҳида хона (ҳужра)да, одамлардан яшириниб, қирқ кун давомида тоат-ибодат қилиши.

  • Ёз чилласи ёки ёзги чилла 25 июндан 5 августгача бўлган энг иссиқ қирқ кун. Август — ёз чилласи. Менинг шаҳримнинг ўткир қуёши яллиғи нақ ёндиряпти. — Ҳ. Назир, Мафтунингман, Озарбайжон
  • Чилла суви Ёз чилласида экинларга бериладиган сув.
  • Қиш чилласи ёки қишки чилла 25 декабрдан 5 февралгача бўлган энг совуқ қирқ кун. Қиш чилласи анча оғир келди. — С. Аҳмад, Жимжитлик[С. Тўйчибоев]Қиш чилласи тонг саҳарда фермага қараб ёʻл олди. — Муштум
  • Чилла яра Болага чилла даврида чиқадиган яра, тошма. Шуҳратнинг бошига, бўйнига чилла яра чиқиб, олти ойга чўзилди. — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом
  • Чилласи чиқмаган 1. Чилла даври тамом бўлмаган. Келар ҳафта туғуруқхонадан чиқади янгангиз. Шунга, чилласи чиқмасаям майли, бир зиёфат қилмоқчи эдик. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчсаҚирқ марта айтдим, ҳов келин, қишлоқнинг оғзи ёмонлари бор, кулади, ҳеч бўлмаса, чиллангиз чиққунча шу зормандани кийиб, ишга боринг, деб. — Ёшлик
  • Чилла ўтирмоқ 1. Суфийлик тариқатида: қирқ кун давомида уйдан чиқмасдан ёлғизликда тоат-ибодат қилмоқ. Чиллага ўтирган шунда қирқ кун шайх, Даф қил, дея сўраб худодан уни. — Т. ТўлаЧилла ўтириш вақти диндор томонидан олдиндан ният қилинган бўлади. — Ўзме
  • Чилла(га) ўтқазиб кетмоқ Алдаб, фириб бериб кетмоқ. Ипак-атлас карвонига бош бўлган савдогарлар косибларни чиллага ўтқазиб кетардилар. — Н. Юсуфий, Фарғона шўх кулади
Тўлиқ мақола →
аҳиллик

от Аҳил муносабат, шундай муносабатли ҳолат.

Оғайнилар ўзларининг аҳиллиги, бир-бирига меҳри, шафқати билан ҳамманинг диққатини жалб этар, ҳавасини келтирар эди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Тўлиқ мақола →
чиллак

от 1. Битта узун, битта калта ёғоч билан ўйналадиган болалар ўйини ва шу ўйинда хизмат қиладиган ингичка ёғоч.

Улар [болалар] чиллак ўйнаётган бўлса керак, ҳар дам-ҳар дамда қайсисидир зувуллаб югуради. — Ёшлик

2. Варрак ипи ўраладиган қисқа чўп.

Шамол турганда, қоронғи кечаларнинг қоқ ярмисида бўлса ҳам, чиллакдаги ипнинг ҳаммасини қўйиб, устунга боғлайман. — Ойбек, Болалик

  • Чиллак бола Чиллак ўйинида ишлатиладиган икки ёғочнинг калтароғи.
  • Чиллак она Чиллак ўйинида ишлатиладиган икки ёғочнинг узунроғи; чиллаксоп.
Тўлиқ мақола →
шиллиқ

сфт. Ёпишқоқ елимсимон модда.

Шиллиқ парда.

Соғ кишининг нафас ёʻллари қуриб қолмаслиги ва чангдан сақланиши учун унда бир оз шиллиқ бўлади. — Н. Исмоилов, Касалларни парвариш қилиш

  • Шиллиқ қурт Қуруқда яшайдиган қориноёқли, ўпкали моллюскалар. Намли ва булутли ҳавода ўргимчаклар, шиллиқлар туғилади, шудгордан бошқа озиқ тополмагандан сўнг, янги ўсиб чиққан ғўзаларни қирқишга бошлайди. — А. Қодирий, Обид кетмон
Тўлиқ мақола →
чиллаки

от 1. Эрта-пишар узум, узумнинг энг олдин пишадиган тури.

Оқ чиллаки. Чиллаки чиллакини кўриб чумак уради. — Мақол

Оқ кишмиш, қора, оқ чиллаки, чарос кўзларни қамаштиргудай серҳосил. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Эртапишар, эртаги.

Чиллаки шафтоли. Чиллаки қовун.

3. Яхши тайёрлик кўрмаган, чала ўқиган.

Чиллаки олим.

Маориф очган курсларда бир талай чиллаки муаллимлар ўқишаётибди. Ўрнимга ўшалардан биттасини ола беради-да. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 46 →

Эртаклар

19 та
Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Давлат — оғиз бирликда
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бойнинг уч ўғли ва уч келини ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак оғиз бирлиги ва ҳалол меҳнатнинг қадр-қимматини очиб беради.

Илоннинг иши заҳар солмоқ
Халқ оғзаки ижоди

Чўпон ўлимдан қутқарган илон уни чақишга уринади. Улар яхшиликка яхшиликми ёки ёмонликми деган саволга жавоб излашади.

Камбағал қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ярамас ўғлини ўқитиб, тўғри ёʻлга солган камбағал қизнинг донолиги ва матонати ҳикоя қилинади. Унинг ақл-заковати туфайли подшо

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Шева материаллари

37 та
аккол
Бухоро вилояти · чиллак ўйини
аккол
Бухоро вилояти · чиллак

чиллак ўйини

аккон
Тошкент шаҳри · чиллак

чиллак ўйини

боласоп
Сурхондарё вилояти · боласоп

Чиллак ўйинида тепага отиб онасоп (катта таёқ) билан уриб, узоқроқ масофага тушириш керак бўлган таёқ.

Ҳаммасини кўриш · 37 →